Vlaanderen heeft voor het eerst deze winter de informatiedrempel voor fijnstof (PM 2.5) overschreden. De slechte luchtkwaliteit heeft te maken met de uitstoot van onder meer houtkachels, in combinatie met het mistige weer met weinig wind. In Brussel en Wallonië is de situatie beter.
Al verschillende dagen zijn de fijnstofconcentraties hoog in Vlaanderen. "Deze morgen werd voor het eerst tijdens deze smogepisode ook de informatiedrempel van 35 microgram per kubieke meter (PM2.5, glijdend 24u-gemiddelde) overschreden in Vlaanderen", meldt de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (Ircel).
Vooral het noordwesten van Vlaanderen, boven de lijn Kortrijk-Gent-Antwerpen, laat slechte waarden noteren. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en het Waalse Gewest zijn de fijnstofdrempels niet overschreden. Het gaat om de kleinste fijnstofdeeltjes, voor de grotere fijnstofdeeltjes (PM10) is de situatie ietsje beter.
Houtkachels
We zitten al verschillende dagen met koud, mistig weer in Vlaanderen. De luchtvervuiling die zich opstapelt in de atmosfeer, raakt daardoor maar moeilijk weg. Enerzijds is er weinig wind waardoor het fijnstof blijft hangen, anderzijds is er temperatuursinversie. Daarbij zit koudere lucht in een bel vast onder iets warmere lucht, waardoor de slechte lucht gevangen blijft zitten.
Een van de boosdoeners is de uitstoot door houtkachels. De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) roept op om geen hout te verbranden als extra verwarming of als sfeervuur. Door houtverbranding kan de luchtkwaliteit plaatselijk erg achteruitgaan. Andere maatregelen zijn nog niet aan de orde. Er komt voorlopig ook geen snelheidsbeperking op de snelwegen.
Beterschap op komst, intussen letten kwetsbare groepen beter op
Ook morgen is er nog weinig wind, maar vanaf woensdag zou de wind gevoelig toenemen en trekt er een regenzone over het land. Dat zou de luchtkwaliteit gevoelig doen verbeteren.
Intussen blijven we met heel ongezonde lucht zitten. Kwetsbare groepen zoals jonge kinderen, ouderen of mensen met long- of hartaandoeningen wordt gevraagd geen zware fysieke inspanningen te doen.
De actuele situatie voor de luchtkwaliteit kan je hier raadplegen .
Over het algemeen is de luchtkwaliteit beter, maar...
Over een periode van 15 jaar bekeken, is de luchtkwaliteit in ons land duidelijk verbeterd. Dat blijkt uit data die Ircel eerder vrijgaf . Het geldt zowel voor fijnstof als voor stikstofdioxide. Vorig jaar beleefden we op dat vlak trouwens een goed jaar, al hielp het weer (met veel regen en wind) toen ook wel aan handje.
Maar dat betekent zeker niet dat we op onze lauweren mogen rusten, benadrukken experts: er is nog een hele weg te gaan. Europa gaat de grenswaarden voor verschillende stoffen verlagen.
De meeste van die normen zou België wel halen, behalve op plaatsen met druk verkeer. Bovendien zijn de normen die de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) oplegt nog een pak strenger dan de Europese. De WHO-normen liggen nog niet in het bereik.
Volgens schattingen van het Europese Milieuagentschap werd in 2021 niet minder dan 97 procent van de Europese bevolking blootgesteld aan waarden die boven de WHO-normen lag voor de kleinere types fijnstof. Luchtvervuiling veroorzaakt elk jaar tienduizenden doden in Europa.
