Julie Cafmeyer speelt 'De meeting': "Alle standpunten over grensoverschrijdend gedrag komen aan bod"

Iets minder dan 1 jaar later gaat vanavond 'De meeting' in première in kunstencentrum CAMPO in Gent. Een voorstelling over een crisisvergadering die er nooit geweest is tussen - zoals Cafmeyer het omschrijft - "een theaterdirecteur, een lakei, de ex-voorzitter van de raad van bestuur, een meldpunt en mezelf".

Wanneer we haar een week voor de première spreken, is Cafmeyer erg tevreden. "Het belangrijkste is dat de lakei en de theaterdirecteur zich kunnen verdedigen in het stuk. Het gaat niet over mijn grote gelijk. We laten alle verschillende standpunten aan bod komen. Ik ben geen expert, voor mij is dit ook een zoektocht." 

En dat is meteen een van de redenen waarom Cafmeyer na de tekst die zoveel ophef heeft veroorzaakt opnieuw aan de slag ging met dit gefictionaliseerde, maar hoogst persoonlijke verhaal. "Een voorstelling maken was het oorspronkelijke idee", legt ze uit.

"Het is een meeting. En ik zag ook de humor van zo’n vergadering in, de krampachtigheid om niet over het onderwerp te kunnen spreken."

"Ik heb ze om verschillende redenen eerst niet kunnen maken, zo zijn mijn subsidieaanvragen 4 keer afgewezen." 

Maar Cafmeyer zat naar eigen zeggen ook op artistiek vlak vast. "Ik was in de war en heb het dan alles wat ik meegemaakt had chronologisch opgeschreven en dat is 'Life is but a dream' geworden." De tekst veroorzaakte een mediastorm en Marc Verstappen werd op non-actief gezet. 

Dat het thema seksueel grensoverschrijdend gedrag weerstand blijft oproepen, weet Cafmeyer dan ook als geen ander.

"Je hoort mensen al gauw zeggen: mag ik dan niets meer? Maar als je dan langs de andere kant merkt hoe krampachtig er in het openbare debat mee wordt omgegaan, dat het zo moeilijk is om erover te praten, dan kan ik in mijn voorstelling eigenlijk al niks fout doen door simpelweg het onderwerp aan te snijden."

Cafmeyer verwijst onder meer naar de saga rond het vertrek van Ricus Jansegers en Lotte Vermeir bij VRT waar zij met de acteurs ook veel over gepraat heeft tijdens de voorbereidingen voor dit stuk. 

"Veel zaken gaan via de pers, waardoor er sowieso een vijandige sfeer ontstaat", vindt Cafmeyer. "Daarna ben je bang dat je misschien jezelf onderuit gehaald hebt. Hoe komt er dan een echt debat?"  

Is Cafmeyer te lang als huisartiest in De Studio blijven werken? "Ik denk het wel", antwoordt ze. Al had het er volgens haar ook anders kunnen lopen.

"Er waren nog andere huisartiesten. Hoe komt het dat zij zich niet verenigen en zeggen: wij willen dit wel en dit niet? Als je ergens werkt, kan de gedachte 'Als ik het niet doe, doet iemand anders het in deze omstandigheden wel' angstaanjagend zijn."

Zowel de tekst 'Life is but a dream' als haar voorstelling 'De meeting' zijn voor Cafmeyer dan ook een manier om haar eigen verhaal te schrijven en er weer grip op te krijgen. "Dit is een creatieve explosie. Er zitten dingen in die typisch zijn voor mijn werk. Die metalaag, het doorbreken van de 4e wand (de acteur die zich rechtstreeks tot het publiek richt, red.)." 

De vorige voorstelling van Cafmeyer ('Bad woman') dateert al van in 2019. Intussen heeft ze ook nog haar romandebuut geschreven: 'De collectieve inzinking van de familie Hofmeyer' .

"Ik merk wel dat dit kunnen maken iets therapeutisch heeft. Het is goed om gewoon gelukkig te zijn, te kunnen repeteren, samen met anderen dingen te kunnen uitzoeken." 

Van het feit dat ze 'Life is but a dream' geschreven heeft, heeft ze nog steeds geen spijt. "Als ik iets beleef, wil ik erover nadenken. Dat inspireert mij en geeft mij inzichten om er werk over maken. Ik heb door heel deze situatie lang in een slechte periode gezeten en nu zit ik weer in een goeie periode."  

Een eenduidig, zwart-witverhaal over wie goed is en wie slecht, wordt 'De meeting' niet, integendeel.

"Ik wil verwarring zaaien, soms wil je ook dat iemand een grens overschrijdt, dat het spannend is en dat niet alles steriel is. Er zijn ook fantastische tijden geweest in De Studio waar ik niet per se spijt van heb."

"Maar er was ook een sfeer waardoor sommigen er echt niet konden werken en weg gingen en dat klopte gewoon niet. " 

"De manier waarop er leiding werd gegeven ging ook ten koste van veel meer mensen. Voor mij is het nog altijd super lastig om van dat beeld af te geraken dat 1 vrouw 1 man lyncht." 

Voor Cafmeyer gaat het ook helemaal niet over het feit dat iemand verbannen zou moeten worden.

"In het leven blijven er kansen komen. Je wordt constant betrapt op denkfouten, dingen die je niet gezien hebt. Levenslust zit net in heel de tijd fouten kunnen erkennen, bijschaven." 

Het plan is ook nog steeds dat Cafmeyer een bemiddelend gesprek zou hebben met Amelie Aernaudts, de nieuwe artistiek leider van De Studio.

"Ik voel dat mijn aanpak minder en minder sensationeel aan het worden is. Dat is een goed teken. We willen het publiek uitnodigen om verward en uitgedaagd te worden, om mee te denken." 

Want de thematiek belangt volgens Cafmeyer iedereen aan en situeert zich niet enkel in een professionele context, maar ook in persoonlijke relaties.

"Je hoort ze constant: woorden als 'toxisch gedrag', 'grenzen aangeven', enzovoort. Het gaat ons niet om de sensatie. Ik noem onze cast een denktank. Terwijl we het thema onderzochten was er ook veel plezier in het traject: we hebben veel gelachen, er zit iets grappigs in de onkunde om er niet mee te kunnen omgaan." 

Cafmeyer hoopt 'De meeting' ooit ook in De Studio te kunnen spelen.

"Ze zijn sowieso al uitgenodigd. Voor mij zou dat heel interessant zijn, dat ik daar kan tonen wat ik wil. Er is daar een sfeer ontstaan dat ik iets van mezelf het zwijgen moet opleggen om er te kunnen zijn. Wat betekent het als ik zeg: ik ben hier ook? Dat zou voor mij super cool zijn, revolutionair, niet sensationeel, maar toch verbindend." 

Stress voor de première voelt Cafmeyer niet, ze is vooral benieuwd naar de reacties. "Ik voel wel dat ik ergens verdedig dat ik dit werk maak. Terwijl het niet is: nu gaan we tonen dat ik gelijk had. Het is opengetrokken. Het krijgt meer zuurstof."