20.724 mensen van buiten de EU kregen vorig jaar een visum om via gezinshereniging naar ons land te komen. Dat is het hoogste aantal in meer dan 10 jaar. Op tafel bij de onderhandelaars voor een nieuwe regering ligt een verstrenging van de voorwaarden voor gezinshereniging. Nochtans zijn die nu al strikt. "De procedure heeft ons duizenden euro's gekost en bezorgde me elke dag stress."
Recordaantal visa voor gezinshereniging: "Procedure kost duizenden euro's en bezorgt dagelijks stress"
"Het weerzien met mijn ouders was erg emotioneel", vertelt de Afghaanse Ikram (19). Hij kwam in 2021 aan in België. Zijn ouders en broers en zussen konden niet mee. Toen hij in 2022 erkend werd als vluchteling vroeg hij voor hen gezinshereniging aan.
"De procedure om hen hier te krijgen heeft 1,5 jaar geduurd. Er ging geen dag voorbij zonder stress. Mijn papa en zijn broers hebben allemaal in het leger gediend, dus ik wist dat ze sinds de machtsovername van de Taliban niet meer veilig waren. Het was moeilijk om in een nieuw land met een andere taal aan te komen zonder hen."
Gezinshereniging met vluchteling gestegen
1 op de 4 visa werd vorig jaar gegeven aan gezinsleden van een vluchteling. In totaal ging het om 5.700 mensen, 2.000 meer dan in 2023.
De stijging komt doordat er al 3 jaar op rij meer asielzoekers aankomen in ons land. Er werden dus ook meer mensen erkend als vluchteling. Wie bescherming krijgt, mag in ons land blijven en kan een procedure opstarten voor gezinshereniging met de partner en/of minderjarige kinderen.
Gezinsleden van vluchtelingen zijn dus maar een deel van de gezinshereniging. In totaal waren er vorig jaar 20.724 mensen van buiten de EU die een visum kregen voor gezinshereniging, zo blijkt uit cijfers van Dienst Vreemdelingenzaken.
Verliefd op een Belg
Een andere belangrijke groep zijn gezinsleden van arbeidsmigranten. Mensen dus die op vraag van een werkgever in België komen werken en niet gescheiden van hun gezin willen leven.
Daarnaast kunnen ook Belgen gezinsleden van buiten de EU hierheen laten komen. Het kan gaan om een kind uit een relatie met iemand die geen EU-burger is. Of een Belg is verliefd op iemand van buiten de EU en wil samenwonen.
Vorig jaar kregen 6.000 mensen een visum om bij een Belg te komen wonen. Ook bij deze groep is er een stijging. 2 jaar geleden ging het nog om zo'n 5.000 mensen.
De procedure was zo ingewikkeld dat ik hulp moest vragen aan een advocaat
Luc, liet zijn partner overkomen
Luc Vernaillen liet zijn partner, een arts uit Indië, 2 jaar geleden overkomen. De procedure was slopend, vertelt hij. "Het heeft ons zeker een jaar gekost om alle nodige documenten bijeen te krijgen. We zijn beiden hoog opgeleid. Dus ik dacht dat het makkelijk zou zijn om te trouwen en samen te gaan wonen in België. Maar de administratie was zo ingewikkeld dat ik hulp moest vragen aan een advocaat."
Bewijs
Een gezinslid hierheen laten komen via gezinshereniging kan niet zomaar. Zo moet de aanvrager in België een stabiel inkomen hebben dat hoger is dan 120 procent van het leefloon, en ook een woning die groot genoeg is.
Vluchtelingen krijgen daarop een uitzondering het 1e jaar van hun verblijfsvergunning. Krijgen ze de aanvraag niet tijdig rond, dan vallen ze wel onder de strikte voorwaarden.
De aanvragers moet vanzelfsprekend ook bewijzen dat het wel degelijk gaat om hun partner, kind of ouder. Dat kan onder meer via een huwelijks- of geboorteakte. "Die documenten volstonden bij ons niet. We moesten ook nog allemaal een DNA-test laten afnemen", vertelt Ikram.
En ook een medisch attest is verplicht, dat verklaart dat het gezinslid dat nareist in goede gezondheid is. "De dichtstbijzijnde arts erkend door de Belgische ambassade die dat attest kon afleveren, was in Calcutta. Bijna 1.000 km van waar mijn man woonde", vertelt Luc.
Voor het ene document moest mijn man 1.000 km reizen naar Calcutta, voor een andere stempel naar New Delhi, 2.000 km de andere kant op
Luc, liet zijn partner overkomen
"Alle documenten moesten bovendien gelegaliseerd worden, 'voor eensluidend afschrift' heet dat in België. Maar in Indië kennen ze dat niet. Uiteindelijk bleek er 1 overheidsdienst te zijn die zo'n specifieke stempel kon zetten. Het kantoor is in New Delhi, 2.000 km de andere kant op."
"Duizenden euro's gekost"
Al die documenten aanvragen, laten vertalen door een beëdigde vertaler en legaliseren kost geld. "Voor de DNA-testen alleen al moesten we zo'n 3.000 euro betalen", zegt Ikram.
"Daarnaast waren ook de reiskosten erg hoog. Mijn gezin moest naar Pakistan om hun aanvraag voor gezinshereniging in te dienen, omdat er in Afghanistan geen ambassade is. Een visum om naar Pakistan te reizen kostte zo'n 1.000 euro per persoon."
"Mijn ouders, broers en zussen zijn de hele procedure in Pakistan gebleven. Maar het is er niet veilig voor Afghanen, dus konden ze amper buitenkomen. Ze werden er ook gediscrimineerd en moesten omdat ze Afghaans zijn meer huur betalen."
De kosten lopen soms op tot meer dan 10.000 euro. Voor die prijs kan iemand zich naar hier laten smokkelen
Benoit Dhondt, advocaat migratierecht
De bedragen die Ikram opsomt, zijn volgens advocaat vreemdelingenrecht Benoit Dhondt geen uitzondering. "Bij gezinshereniging met een vluchteling lopen de kosten soms op tot meer dan 10.000 euro. Voor die prijs kan iemand zich hierheen laten smokkelen."
"We zien niet-begeleide minderjarige vluchtelingen die vroeger stoppen met studeren om te gaan werken om zo de kosten te betalen", vertelt Astrid Declercq, experte gezinshereniging bij Federaal Migratiecentrum Myria. "Af en toe zijn er zelfs vluchtelingen die de procedure niet opstarten of na een tijd de procedure stopzetten, omdat de kosten te hoog zijn opgelopen."
Bekijk: Izat stopt met school om zijn Afghaanse familie naar België te kunnen halen
Integratie
Nochtans is gezinshereniging volgens Declercq belangrijk voor de integratie van de nieuwkomers. "Zolang mensen gescheiden zijn van hun gezin, is het veel moeilijker om zich hier te integreren. Ze zijn dan vooral bezig met hun vrouw, kinderen of ouders die zijn achtergebleven. Vaak in een gevaarlijke situatie."
Ikram beaamt dat. "Toen mijn ouders nog in Afghanistan waren, kon ik me echt niet concentreren op school. Ik volg economie-wiskunde en wil graag dit jaar mijn diploma behalen."
Ook Luc herinnert zich dat zijn man op een bepaald moment begon te twijfelen of het ooit zou lukken. "Alle nodige documenten verzamelen kostte ons een jaar tijd. Daarna moesten we nog een half jaar in onzekerheid wachten op de beslissing. Het kostte ons zoveel tijd en geld. Tel daarbij de stress door de onzekerheid."
"Gezinshereniging is een recht", besluit Declercq. "Wanneer de procedure te duur of te moeilijk is, zullen de gezinsleden andere manieren zoeken om hierheen te komen. Niemand wil voor altijd gescheiden blijven van zijn gezin."
Wie mag naar hier komen via gezinshereniging? Wat zijn de voorwaarden? Iemand met een nationaliteit van buiten de EU kan 3 categorieën gezinsleden naar België halen: (1) de echtgenoot of wettelijk samenwonende partner (2) minderjarige kinderen (3) als de aanvrager minderjarig is, komen de ouders in aanmerking.
In sommige gevallen kunnen ook andere gezinsleden zoals broers, zussen of grootouders overkomen. Zij krijgen dan een humanitair visum en zitten dus niet in deze cijfers.
Er zijn bovendien strikte voorwaarden. De persoon in België moet onder meer bewijzen dat hij of zij zichzelf en het gezin kan onderhouden, en moet een stabiel inkomen hebben dat hoog genoeg is. Op dit moment is dat minstens 2.089 euro netto per maand. Daarnaast moet ook de woning groot genoeg zijn.
Erkende vluchtelingen krijgen een uitzondering: in het 1e jaar volgend op de erkenning moeten zij niet voldoen aan de strikte voorwaarden.
Gezinshereniging is al jaren de belangrijkste migratiereden naar ons land. Er komen elk jaar ook heel wat EU-burgers via gezinshereniging naar ons land. Zij hoeven geen visum aan te vragen en zitten dus ook niet in deze cijfers.
