'De baard van koning Winter', ofwel ijshaar, is dezer dagen te spotten. Het is een zeldzaam natuurfenomeen, omdat de omstandigheden precies goed moeten zijn. En dat was gisteren en vandaag alvast het geval.
Zeldzaam natuurfenomeen 'ijshaar' dit weekend te zien in Vlaanderen
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
Anne Ceyssens had gisteren geluk. Tijdens een wandeling in het Zoniënwoud botste ze toevallig op ijshaar.
"Ik had er al vaker foto's van gezien en artikels over gelezen, maar was het nog nooit zelf tegengekomen. Tot gisteren. Het was het cadeautje van de dag", zegt ze.
En ook in Gierle, in de Antwerpse Kempen, konden Sonja Nuyts en Bart Medaer vanmorgen ijshaar spotten.
Zeldzaam natuurverschijnsel
IJshaar, ook wel de 'de baard van Koning Winter genoemd', is een zeldzaam natuurfenomeen, omdat het enkel voorkomt in heel specifieke omstandigheden.
Het moet lichtjes vriezen, maar niet te veel, zo'n 4 graden onder 0. De luchtvochtigheid moet ook hoog genoeg zijn, tot 100 procent. Alleen in die omstandigheden kan ijshaar ontstaan op dode takken waarin een schimmel zit.
Bij de stofwisseling van schimmels in het hout komt water vrij, dat naar buiten wordt geperst. De stofwisseling veroorzaakt een beetje warmte, waardoor het hout en het water niet bevriezen. Tot het water in contact komt met de koude buitenlucht.
Omdat de luchtvochtigheid zo hoog is, verdampt of sublimeert het water niet, maar bevriest het in de lichte vrieskou. Het wordt door fijne gaatjes in het hout naar buiten geperst, waardoor er allemaal fijne ijshaartjes ontstaan. Die worden ook steeds langer omdat er steeds meer water wordt afgescheiden.
Maar het mag dus niet te hard vriezen. Als het te koud is, valt de stofwisseling van de schimmels terug op een te laag niveau om nog voldoende water te produceren.
Ook morgen kan je nog geluk hebben. Het blijft licht vriezen 's nachts met mist en nevel 's ochtends. Al ga je best 's ochtends vroeg op zoek, want ijshaar is erg fragiel en smelt meteen weg als het in de zon komt of als de temperatuur boven het vriespunt komt.
Goed om te weten: ijshaar groeit alleen op loofbomen, met name eiken en beuken. Want alleen in die bomen groeit de schimmel die ijshaar produceert. De schimmels helpen mee bij de afbraak van dood hout, zodat het weer opgenomen kan worden in de voedselcyclus.
Op sociale media zijn er de voorbije dagen ook al heel wat foto's opgedoken van ijshaar in Nederland.
