Wetenschappers zijn erin geslaagd het gen te identificeren dat pompelmoes gevaarlijk maakt in combinatie met bepaalde medicijnen, zoals bloedverdunners of cholesterolverlagers. Dat kan goed nieuws betekenen voor pompelmoesliefhebbers die het fruit nu niet mogen nuttigen. Kris Demeyer, professor plantengeneeskunde aan de VUB, legt uit hoe het precies zit.
Gen ontdekt dat pompelmoes onveilig maakt voor medicijngebruikers: "Wellicht uit te zetten met genetische modificatie"
Pompelmoes is niet voor iedereen 'zomaar' een stuk fruit. Voor patiënten die bepaalde medicijnen moeten nemen, is het letterlijk een 'verboden vrucht'. "Het gaat om bepaalde antistollingsmedicijnen, hartgeneesmiddelen, geneesmiddelen voor diabetici, bepaalde antidepressiva… Het is een heel heterogene groep", zegt Kris Demeyer, professor plantengeneeskunde aan de VUB, in 'Nieuwe feiten' op Radio 1.
Dankzij een nieuwe studie zou daar in de toekomst verandering in kunnen komen.
Beluister: Kris Demeyer legt in 'Nieuwe feiten' uit waarom je geen pompelmoes mag combineren met bepaalde medicatie (en waarom dat binnenkort misschien wel kan!)
Dat wie dergelijke geneesmiddelen slikt geen pompelmoes mag eten, heeft te maken met furanocumarinen, bepaalde stoffen die in de vrucht voorkomen.
"Er komen in ons lichaam een aantal verbindingen voor, de cytochromen, die sterk vertegenwoordigd zijn in de lever. Die verbindingen staan in voor de afbraak van allerlei lichaamsvreemde verbindingen. De meeste geneesmiddelen zijn lichaamsvreemd en worden hierdoor afgebroken", legt Demeyer uit.
"Wat de componenten in grapefruit doen, is zelf binden met de cytochromen. Op die manier zijn die cytochromen minder beschikbaar om andere componenten, zoals actieve stoffen in geneesmiddelen, af te breken." Dat fenomeen doet zich voor bij pompelmoezen, maar niet bij citrusvruchten zoals mandarijnen of appelsienen. Die bevatten namelijk geen of nauwelijks furanocumarinen.
Wist je dat…
'Pompelmoes' eigenlijk de verkeerde term is? "Wat wij onder pompelmoes verstaan is eigenlijk grapefruit", zegt Demeyer. "Het is een kruising tussen de oorspronkelijke soort, pompelmoes, enerzijds, en sinaasappel anderzijds."
"Je riskeert daardoor een overdosering van het geneesmiddel te krijgen. De component gaat dan langer in het lichaam verblijven en wordt minder efficiënt afgebroken", zegt Demeyer. "Geneesmiddelen worden nu eenmaal gedoseerd op basis van klinische proeven bij personen met normaal werkende cytochromen."
Fruit voor de toekomst?
"Nu hebben wetenschappers de sleutelgenen geïdentificeerd die bepalen welke enzymen worden aangemaakt." Wat blijkt? Één specifiek gen is verantwoordelijk voor de furanocumarinen in grapefruit.
Die ontdekking zou wel eens veel mensen blij kunnen maken. "In de nabije toekomst is het mogelijk om de betrokken genen uit te zetten met behulp van genetische modificatie. Zo kan je grapefruit cultiveren die weinig tot geen furanocumarinen meer gaan aanmaken." Al kan die blijdschap nog even op zich laten wachten.
"Technologisch gezien, is dat makkelijk te doen", zegt Demeyer. "Maar het zal niet van vandaag op morgen gebeuren. Het vergt enige tijd om klonen te ontwikkelen en om die op te kweken tot volwassen planten die vruchten kunnen produceren."
