Is het een goed idee om alleenwonenden korting te geven op sommige belastingen?

Singles een financieel duwtje in de rug geven, daarover buigt de stad Turnhout zich nu. En de centrumstad is lang niet de enige die zich al over de kwestie boog en actie ondernam. Zo gingen Hasselt en Tienen Turnhout al voor. 

In West-Vlaanderen maakt de provincie zelfs al een onderscheid voor de algemene provinciebelasting: daar betalen alleenwonenden 24,50 euro, waar gezinnen met meerdere personen 49 euro neerleggen. 

Op lokaal vlak gaat het steeds om kleine bedragen. "Maar er zijn in dit land op elk niveau belastingen. We zien dat het debat overal aan de gang is", vertelt Michel Maus, professor Fiscaal Recht aan de VUB, in De Wereld Vandaag op Radio 1. 

"Binnen de OESO betaalt niemand meer belastingen op arbeid dan de Belgische alleenstaande zonder kinderen", haalt Maus aan. "En dat is al sinds 2000 het geval."

Tegelijk blijven steeds meer mensen single of wonen ze alleen, zo blijkt uit statistieken van Statistiek Vlaanderen. In 2013 was er sprake van ongeveer 805.000 alleenwonenden, maar dat aantal steeg in 2023 naar 971.000.

Volgens Maus is het dan ook interessant om stil te staan bij het fiscaal statuut van alleenwonenden en vindt hij het een goede zaak dat de kwestie momenteel ook op de onderhandelingstafel van de Arizonapartijen ligt.  

De vraag rijst natuurlijk of het ook wettelijk is om zomaar een fiscale discriminatie te maken tussen alleenwonenden en gezinnen.  

"Tussen droom en daad staan wetten in de weg, dat is hier ook het geval", luidt het. Er moet volgens de professor namelijk altijd sprake zijn van een redelijke verantwoording om te discrimineren op fiscaal vlak. "Wat de huisvuilbelasting betreft, is het logisch dat gezinnen met meerdere personen meer huisvuil hebben dan alleenwonenden. Dat is een redelijke verantwoording om die discriminatie te maken." 

Maar Maus haalt aan dat die redelijke verantwoording er lang niet altijd is: "Turnhout wil eventueel ook de algemene dienstenbelasting voordeliger maken, het is al moeilijker om te verantwoorden waarom alleenwonenden daar een lagere belasting dan koppels zouden moeten betalen".

Maus erkent dat het onderwerp vaak voor moeilijke debatten zorgt en veel reactie uitlokt, "maar we vergeten soms dat iedereen ooit alleenstaande of alleenwonende wordt".

Idealiter komen de maatregelen volgens Maus ook ten goede aan mensen met een laag inkomen. De individuele situatie zou op een of andere manier mee in rekening moeten worden genomen, "maar dat is juridisch niet altijd evident". 

"En ook, een Belg blijft een Belg", gaat Maus verder. "We moeten er rekening mee houden dat er ook gesjoemeld kan worden: als een koppel 2 onroerende goederen heeft, zou men zich makkelijk op de aparte adressen kunnen domiciliëren en zouden ze allebei van de verlaagde fiscaliteit kunnen genieten. Dat kan niet de bedoeling zijn."