Antwerpse diamantsector in historische crisis: "Dubai en India staan klaar om over te nemen"

Zowat alle diamantcentra in de wereld leggen rode cijfers voor. Dat zien we als we de wereldcijfers naast elkaar leggen. "De consument twijfelt, de vraag vanuit China bijvoorbeeld is afgenomen", zegt Karen Rentmeesters als ze het heeft over de oorzaken van de crisis. Rentmeesters is CEO van het AWDC, het Antwerp World Diamond Centre. 

"Er is ook grote concurrentie van de 'lab-grown', of de synthetische diamant. Samen met de afnemende vraag zorgen die voor een daling van de prijzen naar een historisch dieptepunt", gaat ze verder.

Maar nergens lijkt de crisis zo groot als in Antwerpen. "Komt daar in Antwerpen nog bij dat er een volledige ban is op diamanten uit Rusland. Die waren samen goed voor 35 procent van de invoer van ruwe diamanten in Antwerpen. Dat valt nu helemaal weg."

Concreet werd er in Antwerpen vorig jaar voor 23,7 miljard euro aan diamanten verhandeld. Een bom geld, maar dat is wel 25 procent minder dan het jaar daarvoor. Ook in 2023 waren de cijfers al met 20 procent gedaald tegenover 2022. 

Alle diamanten die Europa binnen en buitengaan, passeren langs Antwerpen. Er zijn in Antwerpen 1.400 diamantondernemers of bedrijven (exclusief juweliers). Ongeveer 3.500 mensen zijn er tewerkgesteld. 

De Antwerpse diamantsector staat volledig achter de ban op Russische diamanten, opgelegd door de G7. "Alleen weten we dat Antwerpen het meest transparante en strenge handelscentrum is, dus we vragen dat ook in de andere centra binnen de G7 op dezelfde strenge manier wordt gecontroleerd", aldus Rentmeesters. 

Antwerpen werd het grootste diamanthandelscentrum ter wereld genoemd, maar moet die koppositie intussen afstaan aan Dubai. Daar is geen expliciete ban op Russische diamanten. "Andere landen staan te kijken om onze sector over te nemen", onderstreept Bart De Hantsetters, CEO van het Antwerpse Diamcad, een wereldautoriteit in diamantslijperij. 

"Dubai, India, maar ook landen in Afrika willen zeker een stuk van de koek (...) Onze beleidsmakers moeten keuzes maken. Willen ze de diamantsector hier verankeren? Dan moeten ze de regels versoepelen en de neuzen in dezelfde richting zetten", aldus De Hantsetters. 

"Het is voor buitenlandse diamantbedrijven die zich in Antwerpen vestigen bijna onmogelijk om hier bankrekeningen te openen, ze moeten gaan samenwerken met Arabische of Indiase banken. Ook klanten die producten willen komen bekijken, geraken moeilijk snel aan een visum", somt De Hantsetter op.

"Dat is toch allemaal niet logisch? De diamantindustrie heeft een internationale context nodig, maar om die te creëren hebben we bijvoorbeeld ook werkvergunningen nodig voor buitenlanders die hier knelpuntposities kunnen komen invullen", onderstreept hij. 

"Ook worden diamanten door de Douane soms nodeloos lang geblokkeerd en beboet", vult Rentmeesters aan. "Waarom is niet altijd duidelijk of rechtlijnig. Het ontbreekt aan een regelgevend kader daarrond, die de onzekerheid bij sommige ondernemers kan wegnemen."

Rentmeesters roept de nieuwe federale regering op om het ondernemingsklimaat beter te ondersteunen. "We merken dat sommige bedrijven in vraag stellen of het zin heeft om in Antwerpen te blijven. Ze hebben het gevoel dat er te veel obstakels liggen die zouden kunnen verdwijnen. Het lijkt ons tijd dat er iets verandert."