De zus van Bruno (28) deed ongepaste uitspraken over zijn geaardheid, waardoor er nu een breuklijn door het gezin loopt. De moeder voelt zich de dupe en kan maar geen standpunt innemen. Is het gezin nog te redden? Relatiedeskundige Rika Ponnet geeft advies.
Relatiedeskundige Rika Ponnet beantwoordt vraag van de week: "Mijn zus deed intolerante uitspraken over mijn geaardheid, wat moet ik doen?"
Elke week beantwoordt relatietherapeut Rika Ponnet in 'Nieuwe feiten' een vraag van een luisteraar. De antwoorden worden gebundeld in de podcast 'Vraag het aan Rika' .
De vraag van Bruno: "Intolerante uitspraken van mijn zus hebben ons gezin in tweeën gesplitst, is de situatie nog te redden?"
Bruno (28) is de jongste van een gezin van 6. "Mijn ouders hebben ons progressief opgevoed, en ook vandaag blijft het progressieve gedachtegoed aanwezig in ons gezin." Al is daar nu een uitzondering op gekomen. "Mijn oudste zus trekt op met een nieuwe partner en sindsdien is ze 180 graden gedraaid. Ze heeft nu een extreemrechtse overtuiging en doet intolerante en onmenselijke uitspraken over homoseksualiteit."
"Ikzelf ben net als mijn broer homo. Daarom hebben we met onze zus gebroken. Hoewel ik haar negeer, ga ik wel nog naar familiefeesten waarop zij aanwezig is. Mijn broer weigert dat en toont zich niet langer."
Dat heeft een splitsing in het volledige gezin teweeggebracht. "Hier is vooral mijn moeder de dupe van: ze wil en kan geen kant kiezen. Daar heb ik het moeilijk mee, omdat de uitspraken van mijn zus objectief niet door de beugel kunnen en consequenties moeten hebben."
"Mijn moeder zegt zich vaak gefaald te voelen als moeder. Eind januari komt het gezin samen voor het jaarlijkse nieuwjaarsfeest, maar ik twijfel of iedereen er wel zal zijn. Is ons gezin nog te redden? Of is dit hoe onze familie er vanaf nu uitziet?"
Beluister: Rika Ponnet beantwoordt de vraag van Bruno
Het antwoord van Rika: "Zie verschil niet als afwijzing en praat met elkaar"
"Dit is een gezin waar nogal wat breuklijnen doorheen lopen", merkt relatiedeskundige Rika Ponnet op. "Je kan bijna spreken van 'kampvorming': er is 'voor', een 'tegen', en een moederfiguur die dat allemaal wat op elkaar probeert af te stemmen."
"Wat dat meestal als oorsprong heeft, is net een ouderfiguur die weigert om tegenstellingen bij kinderen te zien of conflict vast te stellen. Ze vinden het belangrijk dat kinderen al van op jonge leeftijd overeenkomen." Op zich is dat een hele mooie waarde, vindt Rika. Maar er is ook een keerzijde. En die komt nu tot uiting.
Geen verschil, geen probleem?
"Als je als ouder nooit een standpunt inneemt om conflict te vermijden, kan dat bij kinderen vaak een vorm van een diep onrechtvaardigheidsgevoel installeren", weet Rika. "Als het ene kind de pop van een ander kapotmaakt, dan is het belangrijk om daar als ouder een standpunt over te durven innemen. Gebeurt dat niet, dan ontstaat bij kinderen het idee dat zodra er een verschilervaring is, de andere tegen hen is."
Het is niet omdat een moeder het ene kind vandaag gelijk geeft, dat ze haar andere kinderen afwijst
Rika Ponnet, relatiedeskundige
De woordkeuze in de brief, dat de zus '180 graden gedraaid is', toont dat volgens Rika goed aan. "Het narratief in dat gezin is dat je het volledig met elkaar eens moet zijn. Zodra er een verschilervaring is, is de andere tegen je en stopt elke vorm van communicatie."
Volgens Rika is het juist belangrijk dat er ondanks verschillen nog een gesprek gevoerd kan worden. "Dat hoor ik niet in dit verhaal. Het is meteen heel radicaal: wij breken, geen communicatie meer."
Standpunten in te nemen, gesprekken te voeren
Voor de moeder ziet Rika een belangrijke rol weggelegd. "Ze moet durven een standpunt innemen en aanvaarden dat er verschillen kunnen zijn tussen mensen. Ondanks die verschillen, kun je elkaar graag zien en verbonden zijn", zegt ze. "Het is niet omdat ze het ene kind vandaag gelijk geeft, dat ze haar andere kinderen afwijst."
Maar ook Bruno kan stappen ondernemen. Hij is, in tegenstelling tot zijn broer, duidelijk de meest bemiddelende figuur.
Ook als volwassenen keren mensen automatisch terug naar het patroon van de oorspronkelijke familie
Rika Ponnet, relatiedeskundige
Alles begint met een goed gesprek, zegt Rika, waarin hij zijn gevoelens kan uiten. "Begrijp jij hoe pijnlijk die uitspraak voor mij geweest is? Ik ben jouw broer, we zijn samen opgegroeid, ik zie je graag en er is zoveel wat ons verbindt", zijn maar enkele van de zaken die kunnen uitgesproken worden. Ook de situatie met de nieuwe partner kan Bruno aankaarten.
Op het nieuwjaarsfeest zelf kan Bruno best uit zijn 'kindrol' stappen, geeft Rika nog mee. "Dat zie je vaak aan de keukentafels tijdens de feestdagen: mensen gaan, ook als volwassenen, automatisch terug naar het patroon van de oorspronkelijke familie. Daarom is het vaak een opdracht om nog naar zo’n familiefeest te trekken."
"Ik wens het hen toe dat er eens een goeie discussie is, zonder dat het tot een breuk komt", besluit Rika.
