Abbé Pierre, de man die zich decennialang inzette voor daklozen en kwetsbaren in Frankrijk, wordt opnieuw beschuldigd van misbruik en verkrachting. In een recent rapport van de Emmaüsbeweging, de organisatie die in zijn schoot ontstond, getuigen 9 nieuwe slachtoffers over aanrandingen. "De held is van zijn voetstuk gevallen", zegt correspondente Jolien De Bouw, nu straatnamen worden gewijzigd en het herdenkingscentrum al definitief de deuren sloot.
Icoon van Kerk in Frankrijk valt definitief van voetstuk: nieuwe getuigenissen over seksueel misbruik door Abbé Pierre
Henri Grouès, alias Abbé Pierre, was een Franse priester die zich heel zijn leven lang inzette voor daklozen, armen en kwetsbaren in Frankrijk. Hij verwierf in 1954 nationale bekendheid met een toespraak op de Franse radio, waarin hij de bevolking aanspoorde om mensen in nood te helpen.
"Dat jaar was er een zeer koude winter", zegt De Bouw daarover in 'Nieuwe Feiten' op Radio 1. "Grouès wandelde in Parijs door de straten en zag dat die vol lagen met daklozen. Er zijn toen verschillende mensen gestorven. Daarom wilde hij de mensen een geweten schoppen."
Sinds zijn oproep verwierf Abbé Pierre een iconenstatus over het hele land. Als een soort reïncarnatie van de heilige Sint-Maarten (die volgens de overlevering een stuk van zijn mantel afsneed en aan een bedelaar gaf, red.) bleef hij heel zijn leven onaantastbaar.
Maar na zijn dood in 2007 begon de sokkel van de priester te wankelen. Er sijpelden bij zijn eigen Emmaüsbeweging klachten binnen over grensoverschrijdend gedrag en verkrachtingen. In juli vorig jaar bracht een rapport al 7 getuigenissen aan het licht, in september kwamen daar 17 slachtoffers bij en deze week nog eens 9", zegt De Bouw. Pas nu lijkt er in Frankrijk echt iets te veranderen.
BEKIJK - Deze reportage bracht "Het journaal" bij de dood van Abbé Piere in 2007:
Doofpot
De feiten zouden zich hebben afgespeeld tussen 1950 en 2000. Abbé Pierre maakte zich dus decennialang schuldig aan grensoverschrijdende praktijken. Onder de slachtoffers zaten ook minderjarigen.
Hoe komt het dat het zo lang geduurd heeft voor de priester in opspraak kwam? De hele affaire lijkt alles weg te hebben van een doofpotoperatie waar volgens De Bouw niet alleen de Kerk, maar ook de Franse politiek en media mee voor verantwoordelijk zijn.
"Net na de dood van Abbé Pierre wilde een journalist een film over hem maken. Hij filmde getuigenissen van 3 vrouwen, die onder meer vertelden over hoe de priester hen bij de borsten greep en probeerde te zoenen", zegt De Bouw. "Die journalist is dan bij alle kleine en grote tv-stations gaan aankloppen."
Iedereen wist dat je als vrouw niet alleen bij hem moest zijn
Jolien De Bouw, correspondente in Frankrijk
Wat bleek? Niemand wilde de documentaire uitzenden. "Hij is 'intouchable' zeiden ze hem letterlijk. Aan een icoon raken wij niet."
Bij de Emmaüsbeweging zelf reageerden ze volgens De Bouw eerst lacherig op de aantijgingen. "Eigenlijk wist iedereen dat je als vrouw niet alleen bij hem moest zijn, zeiden ze daar. Maar dat werd weggewuifd, omdat hij ook heel veel goede dingen heeft gedaan."
Beluister het volledige gesprek over Abbé Pierre in 'Nieuwe feiten'
Logo aangepast
Pas recent beginnen de dingen in Frankrijk echt te veranderen. "Er zijn heel veel straten en pleinen naar Abbé Pierre vernoemd", vertelt De Bouw. "Gemeenten bekijken nu of ze die namen kunnen veranderen. Ook het herdenkingscentrum rond Abbé Pierre in Normandië sloot al de deuren."
Ook bij Emmaüs zelf hebben ze met de rapporten intussen het licht gezien. Eerder verwijderde de organisatie de priester al uit hun logo. Daarmee lijkt het Franse icoon definitief van zijn voetstuk te zijn gevallen.
De Bouw twijfelt er bovendien niet aan dat er slachtoffers bestaan die nog niet met hun verhaal naar voren zijn gekomen. Dat de affaire nog even zal nazinderen bij onze zuiderburen, lijkt duidelijk.
BEKIJK - Ook "Terzake" ging bij de dood van Abbé Pierre dieper in op zijn leven en werk:
