Na 15 maanden oorlog: onderhandelaars van Israël en Hamas bereiken akkoord over staakt-het-vuren in Gaza

Vanavond en morgen zullen de veiligheidsraad en de volledige regering van Israël het akkoord nog eens grondig doornemen, om dan finaal hun goedkeuring te geven. Het is onduidelijk of het akkoord daar zonder slag of stoot zal worden aangenomen. 

Volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu is de deal tussen Israël en Hamas nog niet volledig rond. "Er is nog geen overeenkomst over een staakt-het-vuren bereikt", zegt hij. "De laatste details worden nog besproken." Israël heeft nog niet officieel gereageerd. Volgens zijn kantoor zal de premier pas reageren als de deal "helemaal rond" is, melden Israëlische media.

De kans bestaat nog dat de extreemrechtse ministers van de Israëlische regering, zoals de minister van Financiën Bezalel Smotritch en zijn uiterst rechtse collega Ben-Gvir, op het laatste moment een stok in de wielen steken.

Alles zal dus staan of vallen met de druk die op die figuren uitgeoefend kan worden en de toegevingen die gedaan worden. Ze moeten zo worden overtuigd om niet uit de regering te stappen en hun gedoogsteun te geven aan het akkoord. "Als men daar niet in slaagt, dan kan het zijn dat dit bestand er - ondanks al het enthousiasme - toch niet komt", concludeert Midden-Oostenkenner bij VRT NWS Inge Vrancken.

Volgens Israëlische media zouden de eerste Israëlische gijzelaars komende zondag al vrijgelaten worden. Het is nog niet duidelijk hoeveel Hamas er zal uitleveren aan Israël.

In een voorlopig ontwerp van het akkoord zou Hamas ermee instemmen om tijdens een eerste fase een 30-tal gijzelaars vrij te laten, vooral kinderen, vrouwen, oudere mannen, gewonden en vrouwelijke militairen, in ruil voor een tijdelijk staakt-het-vuren van 6 weken.

Per vrijgelaten Israëlische gijzelaar (lees: burger) belooft Israël 30 Palestijnse gevangenen te bevrijden. Voor elke gevangengenomen Israëlische militair die wordt vrijgelaten, worden dan weer 50 Palestijnen vrijgelaten.

In ruil wil het Israëlische leger wel zijn aanwezigheid in de Philadelphi-corridor behouden, een smalle strook land langs de grens tussen de Gazastrook en Egypte, bij de stad Rafah.

Ongewapende Palestijnen zouden, na een grondige controle, mogen terugkeren naar het noorden van Gaza. Er zouden ook 600 vrachtwagens met humanitaire goederen geleverd worden aan de mensen in Gaza.

Andere hete hangijzers, zoals wie Gaza uiteindelijk zal besturen en wat er moet gebeuren met de Westelijke Jordaanoever, worden pas later besproken.

De Qatarese premier Mohammed bin Abdulrahman al Thani zei in zijn toespraak over de deal dat het staakt-het-vuren op zondag 19 januari ingaat. Zowel Egypte als Qatar zullen de uitvoering van de deal opvolgen, zei hij voorts. Hoe laat de deal zondag ingaat, wordt later medegedeeld. 

Het akkoord is naar alle waarschijnlijkheid mede tot stand gekomen door de Amerikaanse druk op de onderhandelende partijen. Zowel de zittende president Joe Biden als de toekomstige president Donald Trump hebben zich in de onderhandelingen gemengd, en dat kan een grote impact hebben op de uitkomst ervan.

De huidige Amerikaanse president Biden zei dat de deal tussen de Palestijnse organisatie Hamas en Israël er is gekomen na een "volhardende en nauwgezette Amerikaanse diplomatieke campagne".  "Deze deal is opgesteld en onderhandeld door mijn regering, maar de voorwaarden ervan zullen voor het grootste deel worden geïmplementeerd door de volgende regering", zei Biden voorts. "De afgelopen dagen hebben we als één team samengewerkt." "Door de deal zal er een flinke toename van broodnodige humanitaire hulp zijn aan de Palestijnse burgers en de gijzelaars zullen na meer dan 15 maanden gevangenschap herenigd worden met hun families", besloot de aftredende president. 

"Biden wil maar al te graag deze pluim nog op zijn hoed steken, dat hij er na 15 maanden gruwelijke oorlog in geslaagd is om een bestand te onderhandelen", zegt Midden-Oostenkenner bij VRT NWS Inge Vrancken.

"Maar nog meer kwam de druk van de nieuwe president Trump. Hij zei vorige week dat er een akkoord moet komen voor hij zijn eed aflegt volgende week. Anders zou volgens Trump 'de hel boven Gaza losbarsten'. Op die uitspraak werd een beetje cynisch gereageerd, want Gazanen leven al 15 maanden in de hel."

Hoe het ook zij, de betrokkenheid van beide presidenten heeft wel enige zenuwachtigheid bij de onderhandelende partijen veroorzaakt, waardoor de onderhandelingen plots in een stroomversnelling zijn terechtgekomen.