Laboratoria proberen winst te maken met de nieuwe testregeling rond het humaan papillomavirus. Ze raden artsen aan om twee testen voor te schrijven, maar dan betalen patiënten een deel uit eigen zak. "Onaanvaardbaar", zegt minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke. "Je moet patiënten geen schrik aanjagen om er geld mee te verdienen."
Laboratoria proberen munt te slaan uit nieuwe HPV-screening, "onaanvaardbaar" volgens minister Vandenbroucke
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
Sinds 1 januari worden alle vrouwen tussen 30 en 64 jaar met een nieuwe test gescreend op het humaan papillomavirus (HPV). Dat gebeurt dankzij het pleidooi van Stephanie Van Houtven met een verfijndere test, die controleert of het virus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt, aanwezig is in de baarmoeder. Als de test positief blijkt, kan er veel sneller ingegrepen worden.
De nieuwe test wordt vijfjaarlijks uitgevoerd, en is volledig gratis voor patiënten. Voordien werden vrouwen driejaarlijks getest, maar die screening ging enkel na of er baarmoederhalskankercellen aanwezig waren in de baarmoederstreek. Die test wordt nu alsnog gebruikt, maar pas als de eerste HPV-test positief is.
In de praktijk verandert er voor vrouwen weinig: je gaat langs bij je huisarts of gynaecoloog, die een uitstrijkje neemt. Het labo voert dan de HPV-test of het celonderzoek uit.
Wat is het humaan papillomavirus (HPV)?
Het humaan papillomavirus (HPV) is de oorzaak van baarmoederhalskanker. Het virus wordt overgedragen via seksuele betrekkingen of intiem contact van huid op huid. Ongeveer 80 procent van de bevolking is ermee besmet en 1 procent van de vrouwelijke dragers krijgt ooit baarmoederhalskanker, als ze niet tijdig behandeld worden. Bij 4 op de 5 vrouwen verdwijnt HPV echter spontaan.
In België zijn elk jaar ruim 600 nieuwe gevallen van baarmoederhalskanker en sterven er elk jaar 220 vrouwen aan. Nochtans is het een ziekte die vermeden kan worden wanneer men optimaal vaccineert, screent en behandelt.
Misbruik
Een aantal grote laboratoria in Vlaanderen en Wallonië roepen systematisch op om beide testen tegelijk te laten uitvoeren. Dat is ongehoord, stelt de socialistische mutualiteit Solidaris. "Niet alleen lappen de pathologen wetenschappelijke richtlijnen aan hun laars, ze laten vrouwen betalen voor een onderzoek dat niet nodig is, en dat enkel om hun inkomen veilig te stellen", zegt algemeen secretaris Paul Callewaert.
Sommige laboratoria rekenen 100 euro aan voor die tweede test, en dat is pure afzetterij
Paul Callewaert, algemeen secretaris Solidaris
"De patiënte betaalt de tweede test dan uit eigen zak, terwijl die normaal gesproken gratis is als ze in de juiste volgorde worden uitgevoerd." En de prijs voor die tweede test is niet min. "Sommige laboratoria rekenen 100 euro aan voor die tweede test, en dat is pure afzetterij", vindt Callewaert.
Daarom roept hij huisartsen en gynaecologen op om niet mee te gaan in zulke wanpraktijken. "Zeg tegen je patiënten dat ze die factuur niet hoeven te betalen, omdat die tweede test gratis is, als ze positief blijken te testen op de HPV-test", stelt hij.
In strijd met medische ethiek
Ook federaal minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) noemt de praktijken onaanvaardbaar.
Hij benadrukt dat de aanbeveling van laboratoria voor co-testing (laboratoria doen die aanbeveling aan de hand van een invulformulier dat ze naar artsen en gynaecologen sturen, red.) in strijd met de medische ethiek en de wet. Vandenbroucke: "De wet stelt dat je patiënten correct moet informeren over wat nodig is en wat moet gebeuren."
Bekijk: "Dit is zelfs in strijd met de geest van de wetgeving over de kwaliteit van de medische praktijk"
Je moet patiëntes geen schrik aanjagen om er geld mee te verdienen
Frank Vandenbroucke, minister van Volksgezondheid (Vooruit)
"Gezondheid is geen zaak van winst, maar van goede informatie", zegt Vandenbroucke. "Je geeft patiënten de juiste informatie, zonder hen iets aan te praten. Je moet patiënten geen schrik aanjagen om er geld mee te verdienen."
"We redden levens met de nieuwe testen", benadrukt Vandenbroucke. "Maar laboratoria willen blijven verdienen met de celtest. Dat hoort niet, en we zullen hen daarover aanschrijven."
Hij raadt patiëntes aan om erover te spreken met hun behandelend arts, omdat die de wetenschappelijke richtlijnen moet volgen. "Zij weten wanneer een tweede test noodzakelijk is, en zullen die dan ook voorschrijven", eindigt Vandenbroucke.
De federatie van klinische laboratoria (FVKL) reageert ontzet: "Dit is een politiek steekspel", zegt voorzitter Jef Jonckheere. "Gynaecologen weten het beste wat hun patiëntes nodig hebben, want ze kennen hun medische voorgeschiedenis. Als een vrouw 20 of 30 euro wil betalen om de tweede test ook te laten doen, dan moet dat kunnen. In de Verenigde Staten of Duitsland is een co-screening wel de norm. De Belgische methode is ook maar een methode, zoals er nog andere zijn."
