Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft voldoende bewijs gevonden om Donald Trump te veroordelen voor de belemmering van de verkiezingen in 2020, maar kan dat door zijn recente verkiezingsoverwinning niet doen. Dat staat in het rapport van speciaal aanklager Jack Smith dat nu is vrijgegeven. Smith benadrukt in zijn rapport dat de rechtszaak voorlopig wel op zijn einde loopt, maar dat dat niets afdoet aan de ernst van de misdaden die Trump zou hebben gepleegd.
Rapport speciaal aanklager Jack Smith: "Trump belemmerde verkiezingsresultaat van 2020, maar kan niet worden veroordeeld door herverkiezing"
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Het rapport verscheen iets na middernacht op de website van het Amerikaanse ministerie van Justitie, net nadat een gerechtelijk bevel dat de vrijgave verbood, was afgelopen. Het document bestaat uit 170 bladzijden en geeft een samenvatting van meer dan 2 jaar onderzoek naar de poging tot beïnvloeden van het verkiezingsresultaat van 2020 en de bestorming van het Capitool in 2021.
Het rapport is niet mals voor de Republikeinse president-elect. "De heer Trump probeerde de certificatie van de verkiezingsresultaten te dwarsbomen", staat in het rapport te lezen. "Zijn enige doel was ervoor te zorgen dat niemand anders dan hijzelf als president zou worden beëdigd. Het lijdt ook geen twijfel dat Trump met anderen heeft samengespannen om zijn doel te bereiken."
Smith verwijst ook naar The Big Steal als kern van Trumps plan om de verkiezingsresultaten in twijfel te trekken: de bewering dat de Democraten in 2020 massaal fraude hebben gepleegd om Joe Biden in het Witte Huis te krijgen. "Het is een vals verhaal over kiezersbedrog, dat hij en zijn volgelingen vaak herhaalden en gedurende 2 maanden (en nog steeds, red.) overal hebben verspreid."
Het rapport geeft ook aan dat Trump zelf wist dat het verhaal niet klopt. "Campagnepersoneel, een ambtenaar van het Witte Huis en zijn eigen running mate Mike Pence vertelden Trump dat zijn beweringen ongegrond waren."
Volgens Smith probeerde Trump niet alleen de resultaten van "vrije en eerlijke verkiezingen te manipuleren", hij moedigde zijn aanhangers ook consistent aan om "geweld te plegen tegen zijn vermeende tegenstanders". Dat heeft volgens het rapport geleid tot de feiten van 6 januari 2021, toen Trump-betogers het Amerikaanse Capitool bestormden. Minstens 140 agenten raakten gewond en meerdere mensen verloren het leven.
Smith legt de schuld voor de bestorming van het Capitool bij Trump. In zijn rapport staan getuigenissen van verschillende politieagenten die die dag zijn aangevallen. Ze spreken over de geweldplegingen die ze zagen en de traumatische ervaringen die ze meemaakten.
Dat staat in sterk contrast met het narratief van Trump. Hij heeft onlangs nog herhaald dat hij de meer dan 1.500 relschoppers die veroordeeld zijn na 6 januari gratie wil verlenen. Volgens hem was die dag niets meer dan "een dag van liefde". Uit een peiling van Associated Press en NORC (van de Universiteit van Chicago) blijkt trouwens dat slechts 4 op de 10 leden van de Republikeinse partij de bestorming beschrijvenals een "gewelddadige gebeurtenis".
In een opiniestuk voor The Washington Post waarschuwde aftredend president Joe Biden nog voor pogingen vanuit Republikeinse hoek om de geschiedenis te herschrijven. "In de nabije toekomst zullen er Amerikanen zijn die de rellen van 6 januari niet zelf hebben meegemaakt", schreef Biden. "Ze zullen er wel over leren door de beelden en getuigenissen van die dag en via de waarheid die we aan onze kinderen doorgeven. We mogen niet toestaan dat de waarheid verloren gaat."
"Geen historische evenknie" voor gedrag van Trump
In het rapport staat ook te lezen dat Trump de rechtszaak probeerde tegen te houden door te verwijzen naar het verleden. Vroeger zijn vanuit politieke hoek ook vragen gekomen over het eerlijke verloop van presidentsverkiezingen, maar toen zijn er geen rechtszaken opgestart, stelde het advocatenteam van Trump. Daarom zou het oneerlijk zijn om dat in het geval van Trump wel te doen.
Smith stelt echter dat er geen historische evenknie bestaat voor de daden die Trump na de verkiezingen van 2020 heeft gesteld. "Geen van de historische episodes in kwestie betrof 'een poging door een persoon om fraude en bedrog te gebruiken, om op die manier de certificatie van de eerlijke winnaar van een presidentsverkiezing te belemmeren'."
Dat Trump de verkiezingen van 2024 heeft gewonnen, betekent echter dat het onderzoek niet verder kan gaan. De regelgeving van het ministerie verbiedt de vervolging van een aankomende president.
Het einde van de rechtszaak doet echter niets af aan de ernst van de misdaden die Trump zou hebben gepleegd, zegt de speciaal aanklager. In zijn rapport maakt Smith duidelijk dat het ministerie van Justitie voldoende bewijs had verzameld om Trumps schuld te bewijzen en hem bijgevolg te vervolgen.
Heropstart in 2029?
Speciaal aanklager Smith stond niet alleen aan het hoofd van de zaak rond de verkiezingsbelemmering, maar leidde ook het onderzoek naar de geheime documenten in Mar-a-Lago. Volgens het ministerie van Justitie zou Trump inbreuken hebben gepleegd op de spionagewet, het onderzoek hebben belemmerd en overheidsdocumenten hebben verborgen of vernietigd.
Smith heeft ook een rapport geschreven rond de zaak van de geheime documenten, maar dat is nog niet vrijgegeven. Een federale rechtbank verbiedt de publicatie van dat document.
Dat zijn rechtszaken nu op hun einde lopen, betekent echter niet dat er geen nieuwe komt. Smith heeft gevraagd om de zaken nu te laten vallen, maar met de mogelijkheid om die na Trumps tweede termijn in 2029 te heropstarten. Trump kan zichzelf ondertussen wel gratie verlenen, maar dat zou in zekere mate ook betekenen dat hij schuld erkent.
