Op verschillende plaatsen in de Soedanese strategische stad Wad Madani komen inwoners en soldaten op straat om de overwinning van het regeringsleger te vieren. Het leger is er na ruim een jaar in geslaagd om de paramilitaire groep Rapid Support Forces (RSF) uit de stad te verdrijven. "We zijn enorm blij", reageert een inwoner. "Na een jaar kunnen we opnieuw ademen."
Inwoners van Soedanese stad Wad Madani vieren feest na zeldzame zege van regeringsleger: "We kunnen eindelijk opnieuw ademen"
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Voor de start van het gewapende conflict, op 15 april 2023, was Wad Madani een klein paradijs. De stad met zijn net geen 400.000 inwoners ligt aan de oevers van de rivier Blauwe Nijl en is een van de meest vruchtbare landbouwgebieden in Soedan. In Wad Madani liggen enkele belangrijke scholen en ziekenhuizen, wat het een aantrekkingspunt maakt voor studenten en hoogopgeleiden.
Sinds het geweld uitbrak in Soedan is vooral de strategische ligging van de stad een groot belang. Wad Madani ligt strategisch ten zuiden van Khartoem en verbindt de hoofdstad met andere delen van het land. Dit maakt het een belangrijk logistiek en transportknooppunt.
Inwoners opgelucht
In december 2023 viel de stad in handen van de RSF-rebellen. Dat werd gezien als een belangrijk moment in de oorlog, omdat de RSF-rebellen nooit eerder zo ver in het oosten van Soedan doordrongen.
Tienduizenden mensen werden gedwongen om hun huizen te verlaten, en onder het bewind van RSF werden een aantal bloedige aanvallen op burgers gepleegd. Daarbij zouden in oktober nog 120 mensen omgekomen zijn. Volgens de Verenigde Naties werden burgers lukraak beschoten en meisjes en vrouwen verkracht.
De oorlog in Soedan: hoe zit dat?
In Soedan, in het oosten van Afrika, doet een machtsstrijd binnen het leger het land op zijn grondvesten daveren. Daarbij zijn al honderden burgers om het leven gekomen. Centraal in het conflict staat de rivaliteit tussen 2 generaals: die van het reguliere leger, Abdel Fattah al-Burhan, en die van de paramilitaire groep RSF (Rapid Support Forces) Mohamed Hamdan Dagalo, ook bekend als Hemedti.
Na de val van dictator Omar al-Bashir in 2019, zou een burgerregering aan de macht komen in Soedan. De RSF en het regeringsleger SAF waren het echter niet eens over het tempo en de verdeling van de macht.
De 2 generaals kwamen daarbij lijnrecht tegenover elkaar te staan, en beide groeperingen begonnen zich te bewapenen en troepen te verplaatsen, wat leidde tot wederzijdse beschuldigingen en een uitbraak van gevechten in april 2023.
Ruim een jaar na de val van de stad, komt Wad Madani opnieuw in handen van het regeringsleger. De herovering van Wad Madani is een zeldzame zege voor het leger, dat de laatste jaren verlies na verlies leed in de oorlog.
In een audio-opname bevestigt een kwade en verwarde generaal Mohamed Dagalo, de leider van de RSF, het verlies, dat hij wijdt aan de luchtsuperioriteit van het leger dankzij Iraanse drones. Dagalo benadrukt wel dat dit niet het einde is van de oorlog, en dat de rebellen van RSF zullen blijven strijden tot de overwinning. "Zelfs al duurt dat nog 20 jaar", meent hij.
Bekijk: Terwijl er wat verderop gevierd wordt, liggen de lijken van gesneuvelde RSF-strijders nog op straat
De inwoners van de stad zijn erg tevreden dat ze het juk van de bezetting van zich af kunnen gooien. Nu de stad opnieuw in handen is gekomen van het regeringsleger, komen inwoners en soldaten dansend op straat.
"We zijn zo blij, dat we geen weg weten met onze emoties", zegt een vrouw terwijl militairen vreugdeschoten lossen op straat. Iets verderop liggen de levenloze lichamen van enkele RFS-strijders op straat, bedenkt met een dekentje. "We hebben bijna een jaar tussen 2 vuren geleefd. We durfden haast niet te ademen."
"Genocide in Soedan"
Het regeringsleger mag dan wel een zege binnengehaald hebben, lang niet alle problemen in Soedan zijn van de baan. Het gewapende conflict, dat startte in april 2023 in de hoofdstad Khartoem tussen de RSF-rebellen en het Soedanese leger (SAF), heeft het land in de grootste humanitaire crisis ter wereld gestort. Meer dan 12 miljoen mensen hebben hun huis moeten verlaten, en een ernstige hongersnood teistert de helft van de Soedanese bevolking.
Volgens de Verenigde Staten plegen de rebellen van RSF een genocide. Vorige week heeft de minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken een nieuw sanctiepakket aangekondigd dat tegen de rebellengroep gericht is.
"De rebellengroepen hebben systematisch jongens, mannen en zelfs baby's vermoord op basis van hun etniciteit. Ze hebben ook opzettelijk, bruut seksueel geweld en verkrachting gepleegd bij vrouwen en meisjes uit bepaalde etnische groepen", zei Blinken in een verklaring.
Hij voegde eraan toe dat de rebellenmilities en hun bondgenoten zich ook hebben schuldig gemaakt aan "geweld tegen vluchtende burgers, het vermoorden van onschuldige mensen die aan het conflict zijn ontsnapt, en hebben verhinderd dat resterende burgers toegang krijgen tot levensreddende zaken".
"Op basis van deze informatie heb ik nu geconcludeerd dat leden van de RSF en geallieerde milities genocide hebben gepleegd in Soedan", aldus Blinken.
