Op het einde van de maand moet er wel degelijk een regering zijn, dat lieten zowel MR-voorzitter Bouchez als Kamervoorzitter De Roover (N-VA) nog maar eens verstaan. "Als we dan niet rond zijn, heeft het echt geen zin meer”, zei Bouchez. Intussen worden de onderhandelaars geconfronteerd met straatprotest tegen de op stapel staande hervormingen. Straatprotest dat wordt aangewakkerd door de nieuwe oppositie van de PS, én door de vakbonden.
Regeringsonderhandelaars hardhandig wakker geschud door protest tegen pensioenplannen
Gepubliceerd:
1. Dan toch een regering tegen het einde van de maand?
De deadline voor een federale regering onder leiding van N-VA-voorzitter Bart De Wever is wel degelijk 31 januari. In De Zevende Dag zei MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez dat het geen zin heeft om verder te onderhandelen als er tegen dan geen regering is. Bouchez voegde eraan toe dat zonder regering ons land in een lange periode van chaos zal terechtkomen.
Ook Kamervoorzitter Peter De Roover (N-VA) gaf aan dat de deadline op 31 januari ligt: “Dan is het erop of erover.” Al liet De Roover wel verstaan dat er op die dag “uitzicht moet zijn op een nieuwe regering”. En wanneer dat uitzicht er is, dan zullen enkele dagen extra onderhandelen geen verschil maken.
Wanneer de nieuwe regering er komt, onder leiding van eerste minister Bart De Wever, zal hij niet alleen de burgemeesterssjerp van Antwerpen moeten afgeven, maar ook partijvoorzitter af zijn. Het zou wel eens zijn laatste toespraak kunnen zijn geweest op een nieuwjaarsreceptie. Op dit moment dient bij de N-VA niemand zich aan om De Wever te vervangen als voorzitter.
De Roover wilde ook geen namen noemen, maar schetste wel het profiel. “
Het enige wat evident is, is dat wanneer je Matthias Diependaele als minister-president hebt én Bart De Wever als eerste minister - én dan nog een hele reeks ministers - je dan iemand nodig hebt die coördinerend kan optreden. De spitsen staan al op het veld, je moet niet over elkaar struikelen.”
Op de nieuwjaarsreceptie van de N-VA zei voorzitter Bart De Wever - in een volgens Peter De Roover “voorzichtige toespraak” - dat zijn partij die regering wil leiden “als er concrete communautaire vooruitgang te boeken valt en als de verdere opbouw van autonomie voor Vlaanderen geen taboe is”. Dat is een opvallende passage omdat er in de 7 maanden waarin de 5 partijen aan het onderhandelen zijn nauwelijks één woord over het communautaire is gevallen.
De reactie van MR-voorzitter Bouchez - die als Belgicist niet enthousiast is voor communautaire hervormingen - is duidelijk. Hij maakt, slim genoeg, het onderscheid tussen 'institutionele hervormingen' en 'communautaire hervormingen': “We moeten naar een staat die efficiënter functioneert. We moeten het aantal verkozenen en structuren verminderen. In Wallonië zullen we het provinciale politieke niveau opheffen en het aantal ministers en kabinetsleden beperken. Dat moeten we voor het hele land doen.”
Volgens Bouchez kan er dus al institutioneel worden ingegrepen, zonder communautaire hervormingen. “Er moet eerst gesaneerd worden. Daarna kunnen we het hebben over hoe we een meer efficiënte staat krijgen”, voegt Bouchez er nog aan toe, terwijl De Roover in de studio van De Zevende Dag goedkeurend mee knikte.
Het is duidelijk dat de sociaaleconomische hervormingen ook voor de nationalisten prioritair zijn. Eén zinnetje in de toespraak van de N-VA-voorzitter volstaat om de achterban gerust te stellen.
2. Een zinnetje dat de aandacht moet afleiden van de groeiende protesten
Formateur De Wever formuleerde op zijn nieuwjaarsreceptie de noodzaak om een regering te vormen helder: "Wij zijn bereid om een ernstige sanering door te voeren van de publieke financiën via diepgaande sociale hervormingen en via de beheersing van de uitgaven."
Achter dat zinnetje gaat ook een hele pensioenhervorming schuil, vooral bij de ambtenaren of de leerkrachten. En het lijkt wel dat door 7 maanden te onderhandelen in de bubbel van de Wetstraat de onderhandelaars afgesloten zijn geweest van de groeiende onrust over die hervormingen. Bij de N-VA heerst in de eerste plaats ergernis over de voorstelling van zaken door de vakbonden.
In een interview voor VRT NWS had Bart De Wever het over “horrorverhalen”, en in Villa Politica, enkele dagen geleden, sprak De Roover over “al te domme getallen, alsof wij zwaar zouden ingrijpen en er geen respect zou zijn voor opgebouwde rechten”. In een interview voor VRT NWS sprak De Wever tegen dat mensen die nu al een paar jaar in het onderwijs staan minder pensioen zullen krijgen. “Van een generatie die nu start, mag je toch verwachten dat die langer werkt, dan de generatie die nu uittreedt, dan zal je hetzelfde pensioen hebben.”
En in De Zevende dag zei De Roover dat het moeilijk te verantwoorden is "dat mensen in het onderwijs minder lang zouden moeten werken voor een volwaardig pensioen dan mensen buiten het onderwijs, (…) maar dat een 61-jarige leraar die binnenkort op pensioen gaat honderden euro’s zou kwijtraken, is onzin".
De Roover probeerde de leerkrachten er wel van te overtuigen dat de hervorming “extreem geleidelijk” zal gebeuren, zodat die pas in 2062 volledig van kracht is. De gunstige berekening van het pensioen – nu wordt het bedrag berekend op de laatste en dus best betaalde 10 jaar van de loopbaan – zou "worden aangepast vanaf 2027, met elk jaar een uitbreiding van die berekeningsperiode met één jaar".
"In 2028 zou het pensioen dus op de 11 laatste jaren van de loopbaan berekend worden. Dat betekent dat het pas in 2062 in volle werking zou zijn. Veel langer kan je een overbrugging niet maken." Maar de stakings- en betogingsbereidheid van de leerkrachten toont aan dat de N-VA dit pleit nu al verloren heeft.
3. De nieuwe oppositie springt op de trein
Net op het moment dat de N-VA probeert de stakers en betogers (tevergeefs) te overtuigen, voeren de vakbonden en de Parti Socialiste de druk op. "Geloof ze niet, als ze beweren dat er niets anders op zit dan in de zakken van de gepensioneerden te zitten", zegt PS-voorzitter Paul Magnette in een gesprek met De Tijd.
Vooral het verhaal van de sanering van het begrotingstekort, waarbij de nieuwe regering op zoek gaat naar 20 miljard, lijkt PS-voorzitter Magnette opzij te schuiven. Volgens Magnette stond de regering-Di Rupo in 2011 voor een vergelijkbare inspanning. "In totaal hebben we destijds in 3 jaar 22 miljard euro bespaard, zonder veel sociale schade of grote stakingen. We hebben toen alle fundamenten van de economie hersteld. Het is dus mogelijk, maar de N-VA en de MR willen dat niet toegeven, omdat het hun agenda is om extreem harde besparingen door te voeren."
De nieuwe algemeen secretaris van de socialistische vakbond ABVV, Bert Engelaar, waarschuwt in De Standaard vooral de socialisten van Vooruit. Hij vindt dat ze niet in de nieuwe regering mogen stappen. "Als ik mijn hart laat spreken, zeg ik: niet doen." De oppositie door de PS, de PVDA en Groen zal bikkelhard zijn. "Gelijk hebben ze", zegt Engelaar. "De hardwerkende Vlaming zal alleen maar harder werken en minder overhouden. Bovendien borstelen ze het sociaal overleg buiten. Sorry, dat is mijn maatschappijbeeld niet. Als Vooruit hierin meegaat, wéten ze dat er hete lentes, zomers, herfsten en winters aankomen."
Voorlopig aanvaardt Engelaar de redenering van Vooruit dat ze, door deel te nemen aan de nieuwe regering, in een betere positie zitten om zaken af te dwingen. Engelaar ziet de betoging van vandaag dus ook (nog) niet als een betoging tegen Vooruit. Maar hij waarschuwt de socialisten wel: "Alles verandert op de dag waarop Rousseau in een regering stapt die al die vreselijke maatregelen wil doorvoeren. Dan voeren wij actie tegen de héle regering."
