Anita Bryant (84) is overleden: Miss Oklahoma, zangeres, reclamegezicht én rabiaat tegen LGBTQIA+

Anita Bryant, zangeres, voormalige Miss Oklahoma en jarenlang het gezicht van de Florida Citrus Commission, is op 16 december op 84-jarige leeftijd overleden in haar woning in Edmond, in de Amerikaanse staat Oklahoma. De doodsoorzaak was kanker, zo heeft haar zoon William Green gisteren bekendgemaakt.

Bryant werd op 25 maart 1940 geboren in Barnsdall, een kleine stad in Oklahoma. Ze begon haar bescheiden carrière als het prototype van een America's sweetheart: nadat ze in 1958 als 18-jarige de titel van Miss Oklahoma had gewonnen, bouwde ze daarop voort met televisieoptredens, tours met Bob Hope en zangoptredens bij nationale evenementen, zoals de begrafenis van president Lyndon B. Johnson.

Nummers als Paper Roses, In My Little Corner of the World en Till There Was You werden breed beluisterd, en als promotor van de sinaasappelindustrie van Florida raakte ze bekend met de slogan: "Ontbijten zonder sinaasappelsap is als een dag zonder zonneschijn". Ze verscheen later in reclamespots van Coca Cola, Holiday Inn, Friedrich airconditioners, het energiebedrijf Phillips 66 en Tupperware.

Nationale bekendheid verwierf ze in 1977 toen ze zich openlijk uitsprak tegen een antidiscriminatiewet voor homoseksuelen in Dade County, in Florida. Bryant beschouwde homoseksualiteit als "kwaadaardig" en "een gruwel". Zo beschreef ze in een interview met Playboy homoseksualiteit als een zonde die "de deur naar andere zonden opent".

"Natuurlijk is het niet iets wat van de ene op de andere dag gebeurt", klonk het bij Playboy. "Wat er gebeurt, is dat de deur zich dan opent naar veel andere dingen. Het heeft misschien niet meteen effect, maar zeker op de lange termijn zal het dat wel hebben – op je kinderen en je kleinkinderen, voor de komende generaties. We kunnen de gevaren van zonde niet direct zien. Het lijkt in het begin zo onschuldig, maar ik heb te veel levens gezien die door dat soort denken geruïneerd zijn."

Bryant richtte de organisatie Save Our Children op - later omgedoopt tot Protect America's Children omdat ngo Save the Children zich daartegen verzette. Onder die organisatie bestempelde Bryant homoseksualiteit als een bedreiging voor kinderen. Onder meer die framing leidde mee tot de opkomst van de religieuze rechterflank in de Amerikaanse politiek.

Haar campagne tegen homoseksualiteit bracht haar negatieve publiciteit en veel protest, waaronder het bekende incident waarbij een betoger een taart in haar gezicht gooide tijdens een persconferentie."

Haar uitgesproken standpunten hadden verregaande gevolgen: ze verloor sponsordeals, waaronder haar lucratieve contract met de Florida Citrus Commission, en werd minder gevraagd voor tv-optredens. Bryant erkende later de zware persoonlijke tol van haar activisme, inclusief periodes van depressie en financiële problemen.

Bryant probeerde in de jaren 80 en 90 vergeefs haar carrière nieuw leven in te blazen, onder meer met tv-specials, maar ze bleef controversieel. Ze bleef wel actief binnen religieuze kringen en schreef boeken, waaronder The Anita Bryant Story: The Survival of Our Nation’s Families and the Threat of Militant Homosexuality.

De strijd die ze in Dade County voerde, had wel succes - voor even. Het regionaal bestuur van Dade County kwam terug op het verbod tegen discriminatie van homoseksuelen. Zo stond het organisaties en werkgevers weer vrij LGBTQIA+-personen te weren. Het verbod op discriminatie op basis van seksuele geaardheid en identiteit werd pas in 1998 opnieuw ingevoerd.