Een sector die is gebaseerd op gebakken lucht: zo bestempelt mentalist Gili de wereld van mediums, die recent opduiken in de nieuwe talkshow "James & co" van James Cooke op Play4. "Ik ben ervan overtuigd dat ze gebruik maken van cold reading en hot reading", zegt hij.
"Gebakken lucht": mentalist Gili doorprikt "paranormale quatsch" in talkshow 'James & co'
Elke week duikt de podcast 'Het uur van de waarheid' in de wereld van onlinebedrog, desinformatie en misleiding. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.
Heb jij naar de nieuwe talkshow van James Cooke, 'James & co', op Play 4 gekeken? Dan heb je daarin een 'helderziende' aan het werk gezien die een blik in het heden en de toekomst van bekende koppen werpt. Onder anderen Nathalie Meskens en Conner Rousseau moesten er al aan geloven.
Van dat aspect van de gloednieuwe talkshow is mentalist Gili geen fan, zo bleek uit zijn reactie op Facebook. Zelf is hij lid van SKEPP , een vereniging die bijzonder onwaarschijnlijke verschijnselen en beweringen onderzoekt en het grote publiek tracht te informeren.
Bekijk: op Facebook spreekt Gili van een "paranormale quatsch sector"
"Het is een sector die nog altijd groeit en bloeit, terwijl het gebaseerd is op gebakken lucht. Dat komt dan op tv zonder duiding. En dat gebeurt steeds opnieuw: die mensen krijgen krediet, zonder dat ze het verdienen", zegt Gili in 'Het uur van de waarheid' op Radio 1.
Maar als het allemaal verzonnen "quatsch" is, hoe komen dergelijke mediums dan aan zulke intieme details? Gili onthult hoe ze te werk gaan. "Ik ben ervan overtuigd dat alle mediums, of ze het nu doelbewust doen of intuïtief, gebruikmaken van 2 technieken, namelijk 'cold reading' en 'hot reading'."
Koud kunstje?
"Een cold reading komt erop neer dat je een aantal losse thema’s loslaat op de persoon en kijkt of die erop ingaat of niet. Als dat het geval is, dan weet het medium dat die op de goede weg is en gaat die erop verder." Die techniek beheerst het medium in 'James & co' heel goed.
Dat blijkt volgens Gili ook uit de reactie van Meskens. Die noemde het medium heel 'concreet', terwijl dat volgens Gili juist helemaal niet het geval is. "Nathalie had zelf een hele hoop verteld, bijvoorbeeld over haar muzikaal pad. Het medium gooit gewoon met het woord 'vervulling', en Nathalie vulde zelf de rest in."
"Dat is het systeem van cold reading. Er zijn een aantal grote, algemene thema’s die terugkomen. Als je daarover begint, kan de klant, of het slachtoffer, niet anders dan zeggen dat het klopt."
Google en Facebook
Naast cold reading is er ook hot reading, een techniek die zeker op bekende Vlamingen kan worden toegepast. "Als je als slachtoffer een afspraak maakt bij een medium, moet je je naam en andere persoonlijke gegevens invullen. Dan kan het medium die persoon eens googelen. Op Facebook en dergelijke kan je heel veel informatie vinden."
Dat kan dan in het gezicht van de 'gelezene' gegooid worden, onder het mom van "het komt van mijn gidsen". "Dat zijn de tussenpersonen tussen onze wereld en de wereld van doden." Of dat wordt toch zo beweerd.
Ik vertel de mensen dat ik ze ga bedriegen, pas dan begin ik aan mijn show
Gili, mentalist
In realiteit is er ook gewoon al veel informatie op sociale media te sprokkelen. In combinatie met de techniek van 'cold reading', lijkt een medium alle wijsheid in pacht te hebben. Een spijtige zaak, vindt Gili. "Wie gaat naar een waarzegger? Dat zijn vaak mensen die het als laatste strohalm proberen om iets te weten te komen. Maar in plaats van geholpen te worden, worden ze bedrogen en wordt hen geld afgetroggeld."
Vechten tegen de bierkaai
Zelf is Gili mentalist en bezieler van een hele reeks zaalshows. Toch is er een belangrijk verschil met de waarzegger die je bijvoorbeeld in 'James & co' aan het werk ziet. "Ik ben er altijd heel eerlijk over dat het niets te maken heeft met een zesde zintuig, maar gewoon met het gebruik en misbruik van de vijf bestaande zintuigen."
"Dat is een groot verschil. Ik vertel de mensen dat ik ze ga bedriegen en dat ze er rekening mee moeten houden dat het allemaal niet echt is. Pas dan begin ik aan mijn voorstelling", benadrukt hij. "Die mensen claimen contact met geesten, engelen en dergelijke, terwijl dat helemaal niet zo is."
Veel mensen kunnen de passage in 'James & co' doorzien, maar er zijn ook veel mensen die er nog in geloven
Gili, mentalist
"Het overgrote deel van die mediums zijn warme mensen die intuïtief anderen willen helpen, maar die op het verkeerde pad zitten", zegt hij. "De echte charlatans zijn de mensen die heel doelbewust weten waar ze mee bezig zijn. Niet toevallig zijn dat dezelfde personen die er voltijds van leven."
"Er zijn veel mensen die de passage in 'James & co' kunnen doorzien, maar er zijn ook veel mensen die er nog in geloven. Zelfs na mijn eigen shows beweren mensen achteraf dat ik niet alles vertel. Het voelt echt als vechten tegen de bierkaai."
