Duizenden mensen betogen vandaag in Brussel tegen de pensioenplannen van de onderhandelaars voor een nieuwe federale regering. Voor de vakbonden komen die voorstellen neer op langer werken voor minder pensioen. Daarvoor baseren ze zich op de eerste gelekte voorstellen van formateur Bart De Wever. Vijf actievoerders vertellen waarom zij vandaag op straat komen.
"Willen we leerkrachten aantrekken of afstoten?": waarom Evelien, Sonny, Bert, Katrien en Marc vandaag actievoeren
Sanne Baeck
Gepubliceerd:
Zij-instromer Sonny (46): "Zijn leerkrachten werkelijk de beroepsgroep die moet geviseerd worden?"
Bijna 24.000 mensen uit het Vlaams onderwijs willen volgens de vakbonden vandaag mee actievoeren in Brussel. Sonny Van de Steene (46) is één van hen. Negen jaar geleden maakte hij de overstap naar het onderwijs. Als leerkracht Nederlands in de derde graad begon hij toen opnieuw aan een startersloon, ondanks politieke beloftes voor een hoger loon.
Hij vreest dat nu ook de belofte van een mooi pensioen gaat sneuvelen: "Als het pensioen over de hele loopbaan berekend wordt en niet langer op de laatste tien jaar, dan is dat niet goed voor mijn pensioen omdat ik tweemaal in mijn carrière aan een startersloon ben begonnen. Daarnaast ben ik ervan overtuigd dat heel veel profielen in het onderwijs in de privésector een auto of een groepsverzekering zouden hebben. Het voelt als contractbreuk als ze ons pensioen willen verminderen."
Hij is ook bezorgd over de gevolgen voor de onderwijskwaliteit als leerkrachten hierdoor zouden afhaken: "We willen de beste mensen voor de klas om onze jongeren kennis en vaardigheden bij te brengen. Dan wil je mensen aanmoedigen om in het onderwijs te blijven. Ik doe deze job met hart en ziel. Maar het raakt mij dat de politiek wel zegt dat we belangrijk zijn, maar dat niet toont in daden. Het voelt onrechtvaardig dat leerkrachten geviseerd worden bij een pensioenhervorming."
Ook langer blijven werken ligt op tafel: "Maar gaan we het voltijds volhouden om al die mondige leerlingen te inspireren, begeesteren en bij de les houden? Er leeft de vrees bij oudere collega's dat dat moeilijk gaat worden."
Brandweerman Bert (60): "Je stelt je gezondheid in dienst van de maatschappij, daar mag iets tegenover staan"
Bert Goedermans werd vorig jaar 60 en wordt nog volop ingezet als brandweerman: "Ik doe het nog altijd graag, maar ik merk wel dat de job fysiek zwaarder begint te worden. Want je werkt in shiften, ook 's nachts, en de fysieke inspanning is groot. Ik moet nog enkele jaren mee, maar vraag me soms wel af of mensen in nood wel zitten te wachten op een brandweerman van 63?"
Er bestaan wel maatregelen om het werk voor oudere brandweerlui minder zwaar te maken: "Maar dat zijn maatregelen die in de praktijk weinig voorstellen. Je zonechef kan je alternatieve taken laten uitvoeren, maar die taken zijn dun gezaaid."
De pensioenleeftijd verhogen, ziet hij daarom niet zitten. Ook komt hij op straat tegen het idee om op termijn het pensioen niet langer te berekenen op de laatste tien jaar loon, maar op de gehele loopbaan: "Dit voelt heel zuur. Je stelt je leven en gezondheid in dienst van de maatschappij. Een brandweerman heeft een lagere levensverwachting dan gemiddeld. Behandel ons dan niet op dezelfde manier als een ambtenaar achter het loket."
Kleuterjuf Katrien (56): "We missen ondersteuning en waardering"
Vakbondsafgevaardigde en kleuterjuf Katrien Vercauteren (56) heeft twee bussen ingelegd voor haar onderwijscollega's in Zele. Mogelijk komt er nog een derde bus bij, want de interesse bij de collega's is groot. Katrien staat graag in haar 2de en 3de kleuterklas en telt nog niet af naar haar pensioen.
Maar ze is het niet eens met de pensioenhervorming die op tafel ligt. Daarnaast komt ze ook op straat voor meer ondersteuning en waardering voor haar job: "Er wordt veel van het onderwijs verwacht. In klassen tot 28 leerlingen doen we ons uiterste best om rekening te houden met de vele verschillende noden van alle leerlingen. Dan is het frusterend dat de publieke opinie onze job vooral met veel vakantie associeert."
Treinbestuurder Marc*: "Tot 300 euro loonverlies per maand als onze nachtvergoeding vermindert"
Ook treinbestuurder Marc* gaat straks met de bus. Met de trein komen zou een raar signaal zijn nu hij zelf het werk neerlegt. Maakt hij het zo niet moeilijker om actievoerders tot in Brussel te krijgen? "Als we zelf het werk niet neerleggen, krijgen we ook de kans niet om onze stem te laten horen."
Die wil hij over de nakende pensioenhervorming luid laten klinken: "Na dertig jaar rijdende dienstjaren mogen treinbestuurders op 55 met pensioen. Want midden in de nacht opstaan om te gaan werken, hou je niet vol tot je 67ste. Langer werken om tot een lager pensioen te komen, is onaanvaardbaar."
Niet alleen een mogelijk nieuwe pensioenregeling valt hem zwaar: "Wij krijgen nu extra loon voor de uren die we na 20 uur en vóór 6 uur 's morgens werken. Er ligt op tafel om dat aan te passen. Als dat hoger loon pas na middernacht zou ingaan, betekent dat 200 tot 300 euro minder loon per maand. De combinatie van nachtshiften, de verantwoordelijkheid om veel mensen veilig te vervoeren en de verwachting om stipt op tijd te rijden, brengt druk mee. Dan wil je loon naar werk."
Schooldirecteur Evelien (41): "Willen we meer leerkrachten aantrekken of afstoten?"
Geen bus of trein voor schooldirecteur Evelien Krijn (41). Haar schoolteam blijft vandaag in kleuterschool Meeswijk, in Maasmechelen: "We zijn een kleine dorpsschool en als twee leerkrachten staken, moet de school dicht en zijn de ouders de dupe."
Toch voert haar school vandaag actie: "Alle kinderen en leerkrachten komen in donkere kledij naar onze school en overal hangen zwarte linten. Zo willen we heel duidelijk 'boe' roepen tegen de pensioenplannen die op tafel liggen."
Want zowel de jonge als oudere leerkrachten in haar team zijn ongerust: "We begrijpen dat een hervorming nodig is, maar dit is erg drastisch. Zeker voor wie nog ver van zijn pensioen afstaat. Ik moet bijvoorbeeld nog meer dan twintig jaar werken, en voor mij zou het pensioenbedrag erg sterk verminderen."
Bovendien heeft het onderwijs nood aan zuurstof: "Het onderwijs kraakt al jaren. We komen negatief in het nieuws door de dalende onderwijskwaliteit en het lerarentekort. Dan willen ze nog morrelen aan ons pensioen: we willen toch net mensen aantrekken en niet afstoten?
Voorbarige actie?
De plannen over de pensioenhervorming zijn nog niet afgeklopt. Al klinkt het bij de onderhandelaars wel dat iedereen een inspanning zal moeten doen. Is het dan niet nog wat vroeg om tegen een pensioenhervorming op straat te komen waarvan niemand de details al kent?
Unaniem klinkt het bij deze vijf actievoerders dat het te laat is om actie te voeren wanneer de onderhandelaars tot een akkoord zijn gekomen. Dan kan je enkel nog punten en komma's aanpassen. Daarom vinden ze het belangrijk om nu al hun protest luid en duidelijk te laten horen.
*De echte naam van Marc is bekend bij de redactie.
