De meest verwoestende brand ooit in de geschiedenis van Los Angeles. Grote woorden, zeker voor een regio die elk jaar te maken heeft met bosbranden. Meer dan 2.000 gebouwen zijn al in de as gelegd door zeker 5 verschillende bosbranden. Het vuur verspreidt zich razendsnel, door een gevaarlijke cocktail van zogenoemde 'duivelswinden' en langdurige droogte.
Aan een rotvaart rukken de vlammen op. Maar liefst 7.500 brandweerlui uit Los Angeles en daarbuiten proberen ze onder controle te krijgen. 5 grote bosbranden woeden bijzonder fel. Eén daarvan steekt er met kop en schouder bovenuit: de Pacific Palisades-brand. Nu al de meest verwoestende brand ooit in the city of Angels.
Er is wel een sprankel hoop te bespeuren aan de horizon. Morgen zou de wind toch ietwat gunstiger moeten zijn. Er worden minder felle windstoten voorspeld. Het zijn die winden die deze branden de zuurstof geven om in een mum van tijd ettelijke vierkante kilometers grondgebied in de as te leggen. De Santa Ana-winden.
Santa Ana-winden
"Dit zijn orkaanwinden", zegt Karen Bass, de burgemeester van Los Angeles. Met snelheden van 130 tot zelfs 160 kilometer per uur in hoger gelegen gebieden zijn de winden ideaal voor bosbranden om snel te verspreiden.
Die winden - genaamd Santa Ana of 'duivelswinden' - komen wel vaker voor, meestal tijdens deze koelere maanden. Ze blazen aan zeer hoge snelheden kurkdroge lucht vanuit de woestijnen - meer in het centrum van het land - richting het zuiden van Californië. Ze duren doorgaans enkele dagen, maar kunnen tot een week duren.
Daarnaast speelt de ligging van Los Angeles parten. Zo ligt de stad in een dal. Omdat de lucht daar zakt door het lagere reliëf, verhogen de windsnelheden aanzienlijk. Daardoor worden de winden ook nóg droger.
De Santa Ana-winden zorgen er niet alleen voor dat het vuur zich sneller kan verspreiden. Daarnaast kunnen ze ook mee de oorzaak zijn van de brand. Door de droge lucht, wordt al het vocht uit de vegetatie geblazen, zoals een haardroger. Een kleine vonk is dan voldoende om alles in lichterlaaie te zetten.
Natte winters
Door die felle winden flakkeren de vlammen dus feller op. Die kunnen zich ook makkelijker verspreiden omdat er de afgelopen 2 jaar meer vegetatie (grassen, struiken en bomen) is bijgekomen. Het vuur kan zich dus snel verspreiden van de ene plant naar de andere.
Het lijkt wat contradictorisch, maar de vorige natte winters hebben mogelijk dus ook wat te maken met de kracht van deze bosbranden. Zo heeft Los Angeles in 2022 en 2023 opvallend veel neerslag over zich heen gekregen. Dat was bevorderlijk voor de plantgroei rond de stad.
Meer grassen, struiken en bomen zijn ideaal voor felle bosbranden. De dichtere bebossing, in combinatie met felle winden, zorgt ervoor dat de branden in een mum van tijd alles in lichterlaaie zetten.
Uitzonderlijke droogte
Bovendien is al die vegetatie kurkdroog, want het was maanden bijzonder droog in Californië. En dat heeft vooral te maken met de klimaatverstoring. Ook nu zijn deze bosbranden daar (deels) een gevolg van.
In sommige gebieden kampen ze met de grootste droogte in 150 jaar. In Los Angeles is er sinds de start van de herfst maar 2,5 millimeter gevallen. "Als de regio ook maar enigszins normale regenval had gehad, zouden we niet met zulke branden te maken hebben gehad", zegt klimatoloog John Abatzoglou aan The Washington Post.
Dit soort droogteperiodes komen steeds vaker voor, waardoor grote bosbranden niet de uitzondering, maar eerder de regel zijn. Een onderzoek gepubliceerd in het vakblad Nature stelt vast dat de klimaatverstoring verantwoordelijk is voor 25 procent meer risico op bosbranden. Zeker 10 van de grootste bosbranden ooit in Californië vonden de afgelopen 20 jaar plaats.
Bosbeheer
Een oplossing ligt dus onder andere bij een ambitieus klimaatplan, op nationaal niveau. Op lokaal niveau kan het beleid ook proberen die branden het hoofd te bieden. Door aan efficiënt bosbeheer te doen. Dat zegt Bert De Somviele van het natuurpark Brabantse Wouden in de VRT NWS-podcast Het kwartier.
"In Californië staan veel eucalyptusbomen. Die worden aangeplant omdat ze snel groeien en dus commercieel interessant zijn", aldus De Somviele. Eén probleem: die bomen vliegen zeer snel in brand. Hij stelt voor om terug te keren naar de bebossing die van nature in Californië voorkomt. "De sequoiabomen bijvoorbeeld zijn veel beter opgewassen tegen branden. Dan krijg je niet dit soort intense, felle branden."
