“Driekoningen, driekoningen, geef mij een nieuwe hoed”, “Nieuwjaarke zoete, een varken heeft vier voeten”,… het zijn liedjes die kinderen rond de eindejaarsperiode komen zingen in ruil voor snoep of wat geld. Elke regio lijkt wel een eigen traditie te hebben. Eentje die al in de middeleeuwen ontstond, volgens dialectoloog Chris De Wulf (UA). “Het is een vorm van bedelzingen.”
Dit is waarom kinderen in januari vaak deur tot deur zingen: "Traditie uit middeleeuwen"
Anneke Hermans
Gepubliceerd:
Elke woensdag gaat Peter Van de Veire in 'Goeiemorgen morgen!' (radio2) samen met dialectoloog Chris De Wulf (UA) op zoek naar de eigenheid van onze taal. Meer weten? Vorige keer vertelde hij waar het woord feestdis vandaan komt.
Op verschillende plekken in ons land doen kinderen op 6 januari aan Driekoningenzingen. Ze trekken dan van deur tot deur om zo snoep en geld op te halen. Het is een traditie die al lang geleden ontstond om te vieren dat de drie wijzen bij Jezus op bezoek kwamen.
Door de jaren heen is de manier waarop we het vieren wel veranderd. Vroeger werd het vooral met de familie thuis gevierd. Stilaan werd het ook traditie dat mensen deur aan deur gingen om de gebeurtenis te vieren, vooral na de Tweede Wereldoorlog. Er werd gezongen, in ruil voor eten of drinken.
Dit is waarom we zingen met Driekoningen of oudjaar: "Al in middeleeuwen gebruikt om te bedelen"
Het is een vorm van bedelzingen. Deze traditie ontstond in de middeleeuwen. Tussen kerst en driekoningen werden kerstspelen opgevoerd. Dat gebeurde op openbare plaatsen, maar soms ging men ook huis aan huis spelen en zingen om een hapje of drankje te krijgen. Arme mensen namen die traditie over. Ze gingen toen vooral zingen in de rijkere buurten. De kerstperiode was ideaal, omdat die rijkere burgers dan sneller geneigd waren om een centje te geven.
Een ander voorbeeld van bedelzingen is nieuwjaarzingen. Kinderen trekken op 31 december van deur tot deur en zingen in ruil voor snoep of geld. Het gebeurt in steden en gemeenten in Vlaams-Brabant, Limburg, maar ook in de Antwerpse Kempen. In die laatste plek wordt op oudejaarsdag ook nog een ander lied gezongen. In Merksplas en Rijkevorsel bijvoorbeeld. Eentje waar een zekere Hans centraal staat. Het doel is wel hetzelfde: snoep en geld binnenhalen.
In de Antwerpse Kempen zingen kinderen in maart in ruil voor eieren
Chris De Wulf, dialectoloog
Op sommige plekken zingen ze niet enkel tussen kerst en driekoningen. In Retie in de Antwerpse Kempen bijvoorbeeld gebeurt dat op 12 maart. Dan gaan ze Goriënzingen. Dat doen ze ter ere van de Heilige Gregorius.
Nu krijgen kinderen daar ook snoep mee, maar vroeger waren dat eieren. Dat komt omdat het feest in de vastenperiode viel. Volwassenen mochten daarom in principe geen eieren eten. Kinderen mochten dat wel, want die vastenregels waren minder strikt.
Zo troggelden ze dus op een slimme manier de eieren van de volwassenen af.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd: