De federale overheidsdienst Beleid en Ondersteuning (BOSA) kan onvoldoende controleren of de federale subsidies goed worden besteed. Dat blijkt uit een rapport dat gisteren voorgesteld werd in de Kamer. Ontslagnemend staatssecretaris voor Begroting Alexia Bertrand (Open VLD) ontkent wel dat er sprake is van "chaos" bij de federale overheid.
Federale overheidsdienst kan subsidiestromen onvoldoende controleren
Er bestaan eigenlijk geen juridische definities van een subsidie, dotatie, gift of transfer, wat controle van dergelijke uitgaven moeilijk maakt. Dat is een van de conclusies uit het rapport van de FOD Bosa dat gisteren voorgesteld werd in de Kamercommissie Financiën.
Onderzoekers van de FOD kregen de opdracht om de subsidiestromen van de federale overheid in beeld te brengen, maar dat bleek niet evident. De onderzoekers stelden bijvoorbeeld vast dat het - door een gebrek aan "gestructureerd databeheer" - moeilijk is om oneigenlijk gebruik van subsidies of dubbele betalingen op te sporen.
Verder blijken er ook weinig subsidies met meetbare prestatie-indicatoren, en melden verschillende federale diensten een capaciteitstekort, waardoor gegevens niet altijd aangeleverd konden worden.
Jaarlijkse evaluaties
De intussen ontslagnemende federale regering voerde aan het begin van de legislatuur 'spending reviews' in. Daarbij wordt nagegaan of de overheidsuitgaven hun doel wel bereiken, en of een en ander misschien efficiënter kan. Sinds 2024 gebeurt dat voor de volledige begroting.
De federale overheidsdienst BOSA is verantwoordelijk voor die controles. De FOD controleerde de afgelopen jaren onder meer de besteding van overheidsmiddelen bij de asiel- en migratiediensten, het gerecht en de zorg, maar keek ook specifiek naar de miljarden aan federale subsidies.
"Gebrek aan essentiële elementen"
"De werkgroep van deze spending review kwam tot de bevinding dat essentiële elementen ontbreken om naar de toekomst toe te kunnen komen tot een efficiënt en effectief federaal subsidiebeleid", concludeert het rapport. De FOD Bosa pleit voor een interfederaal subsidieregister "om optimaal databeheer ten aanzien van toelages mogelijk te maken en dubbele betoelaging op te sporen".
De conclusies van het rapport werden begin december al besproken op de federale ministerraad, maar aangezien de regering zich in lopende zaken bevindt zijn eventuele initiatieven voor de volgende ploeg.
Bertrand ontkent dat er sprake is van "chaos"
Volgens Het Laatste Nieuws ging het in 2023 om een slordige 66 miljard euro aan subsidies waarvan dus amper duidelijk is wat ermee is gebeurd. Ontslagnemend staatssecretaris voor Begroting Alexia Bertrand (Open VLD) weerlegt dat met klem.
"Een bijzonder vertekend beeld", zegt ze. "Om een idee te geven: de federale overheid beschikt, zonder de sociale zekerheid, over een jaarlijks budget van 37 miljard euro om haar volledige werking te financieren. Spreken over subsidies voor quasi het dubbele bedrag is dus een volledig foute interpretatie van de feiten."
HLN parafraseert ook de onderzoekers en heeft het over chaos bij de federale overheid. Ook dat ontkent Bertrand bij persagentschap Belga. Dat gaven de onderzoekers die het rapport gisteren voorstelden in de Kamer ook duidelijk aan, klinkt het.
"Wat ze wel benadrukten is dat er een duidelijkere definitie nodig is van wat een subsidie is en wat niet en waarin een subsidie verschilt van bijvoorbeeld een toelage of dotatie." Bovendien worden projecten "uiteraard en wel degelijk gecontroleerd voor goedkeuring en opgevolgd na goedkeuring. In deze periode van lopende zaken gebeuren de controles voorafgaand aan goedkeuringen zelfs strenger."
