Biografie van Hugo Claus, graphic novel over psychose of weetjesboek over de kip: dit zijn de kanshebbers voor de Boon voor literatuur

“Bij mij was het echt alsof Sinterklaas 4 keer per jaar langskwam: fantastisch, al die boeken in dozen die bezorgd werden." Dat zei actrice Els Dottermans, die dit jaar de jury voor fictie en non-fictie voorzat, in het Radio 1-programma Culture Club. De Boon-jury had wel wat te verhapstukken: er waren meer dan 700 inzendingen, allemaal boeken verschenen tussen september 2023 en september 2024. Daaruit is nu een shortlist gekozen voor de Boon voor literatuur 2025 . Eind maart kennen we de winnaars. Juryvoorzitter voor de categorie kinder- en jeugdboeken was Elisabeth Lucie Baeten.

De winnaars van de Boon voor literatuur worden op 25 maart bekendgemaakt, net als de winnaars van de publieksprijzen waarvoor je als lezer hier kunt meestemmen .

Wie de Boon wint, kan 50.000 euro op zak steken; de publieksprijzen zijn 5.000 euro waard.

De shortlist ziet er zeer verscheiden uit, met auteurs en illustratoren uit Vlaanderen en Nederland, uit verschillende genres (van biografie over kinderpoëzie tot graphic novel) en ook enkele debuten.

• Tekenaar Brecht Evens won eerder dit jaar de Bronzen Adhemar, de belangrijkste stripprijs in ons land en hij stelde tentoon in het Centre Pompidou in Parijs. Aan het 1e deel van ‘De bondgenoten’ heeft hij 5 jaar getekend. In het verhaal over een vader en een zoon verwerkte Evens zijn eigen ervaring met psychose.   

• Mark Schaevers schreef de vuistdikke biografie ‘De levens van Claus’. Een veelzeggende titel, want Hugo Claus was behalve schrijver ook kunstenaar en filmmaker. Schaevers probeert "de pijlers van de mythe Claus" onderuit te halen. Bijvoorbeeld het verzwijgen van zijn collaboratie in de Tweede Wereldoorlog.

• ‘De wereld een lichaam’, het debuut van de Nederlandse Melanie Reumers, zit op de grens van essay en proza en verkent alle hoeken en kanten van het menselijk lichaam.

• ‘Het archief’ van de Nederlandse schrijver Thomas Heerma van Voss gaat over een man die terugblikt op zijn redactiewerk bij een literair tijdschrift en over een vader-zoonrelatie. "De grens tussen iets humoristisch, iets triests en iets volstrekt wereldvreemds is soms ontzettend dun", vertelde Heerma van Voss op Radio 1.

• ‘Oroppa’ (de Marokkaans-Arabische naam voor Europa) is de debuutroman van Safae el Khanoussi, een Nederlandse met Marokkaanse wortels.  "Het boek is vooral ontstaan vanuit het verlangen om de eigenzinnigheid van de personen die ik ontmoette, op papier te zetten. Wie zijn die mensen? Waarom zijn ze naar Europa gekomen? Waar gaan ze naartoe? Hoe ziet een potentieel Europa eruit, waarin hun verhaal centraal staat?" vroeg El Khanoussi zich af op Radio 1.

• ‘Het grote kippenboek’ van Evelien De Vlieger en Jan Hamstra is een ode aan een groots dier. Kippen zijn namelijk veel slimmer, belangrijker en mooier dan we doorgaans denken. Een groot weetjesboek met realistische, gedetailleerde prenten.

• Gevierd illustrator Ludwig Volbeda debuteert als schrijver met 'Oever'. Een fijnzinnig young-adultboek over een zoektocht naar identiteit.

• ‘Ommouw me’ van Ted van Lieshout is een dichtbundel over de kleren die de schrijver bewaarde. Zijn eigen kleren waar hij uitgegroeid was, maar ook kledingstukken van zijn overleden vader en jonggestorven broer. 

• Gerda Dendooven tovert in 'Waar is Winter' een sneeuwkind tevoorschijn, of liever, het is het kinderloze koppel Pip en Mika dat een kindje maakt van sneeuw. Ze proberen goed voor Winter te zorgen, maar dan worden de dagen warmer. Een boek over verlies en troost.

• Aline Sax kreeg op het festival ‘Druk in Leuven’ de 1e Young Adultprijs voor ‘Wat ons nog rest’,  een historische roman in vrije verzen over het leed van Duitse vrouwen, tijdens de gevechten om Berlijn in de Tweede Wereldoorlog. 

Heb je zelf een voorkeur voor een van deze genomineerde boeken? Dan kan je hier voor de publieksprijs. 

• Interviews met de auteurs over de genomineerde boeken kun je herbekijken op VRT MAX. Vanaf volgende week komen de boeken van de shortlist ook uitgebreid aan bod op Culture Club op Radio 1. 

• Hoe leesbaar zijn de boeken op de shortlist? Dat onderzoeken Annelies Moons en Joris Hessels met hun gasten Sam De Bruyn, Shania Gooris, Sien Eggers, Soe Nsuki, Thomas Vanderveken en Wim Helsen in hun podcast Leesbaar, te beluisteren vanaf 25 januari op VRT MAX. 

• De prijsuitreiking van de Boon op dinsdag 25 maart in Leuven is ook te volgen in De afspraak op Canvas.  

Er is ook een nieuw initiatief: de Boon voor onderwijs , een project van het fonds Vrienden van de Boon samen met de Koning Boudewijnstichting, om boeken in de klas een duwtje in de rug te geven en leerlingen de smaak van het lezen te pakken te doen krijgen. Meer informatie over het project en hoe je dat kunt steunen vind je hier .