In Frankrijk is Jean-Marie Le Pen overleden, decennialang het boegbeeld van radicaal-rechts in Frankrijk. Hij was 96 jaar oud. Le Pen was lang de onbetwiste leider van het Front National, tot hij in 2011 werd opgevolgd door zijn jongste dochter Marine, die de partij een minder radicaal gezicht gaf. Berucht was Jean-Marie Le Pen ook door zijn provocerende, discriminerende en racistische uitspraken.
Jean-Marie Le Pen (96) overleden, peetvader van Frans radicaal-rechts en meester-provocateur
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
Partijleider, volksvertegenwoordiger, Europees Parlementslid en tot vijf keer toe presidentskandidaat: het politieke parcours van Jean-Marie Le Pen is lang en ging in stijgende lijn, maar de leider van het toenmalige Front National is er nooit in geslaagd zich neer te vlijen in het pluche van het Elysée, het Franse presidentieel paleis.
Dat heeft veel te maken met zijn vele provocerende uitspraken, waardoor hij 'te vuil' werd bevonden voor een uitvoerende topfunctie. Maar net door die provocerende uitspraken deden hij en zijn partij het net goed bij veel Franse kiezers.
In april 2024 raakte bekend dat Le Pen onder gerechtelijke bescherming was geplaatst. Dat gebeurde op verzoek van zijn familie nadat medisch was vastgesteld dat hij wilsonbekwaam was. Na een hartaanval in 2023 was zijn gezondheid fors achteruitgegaan.
We lijsten 6 enkele krasse en provocerende uitspraken van de man op:
1. "We hebben gefolterd in Algerije omdat het moest"
Jean-Marie Le Pen is een gedecoreerde oorlogsveteraan uit het Vreemdelingenlegioen en vecht in de jaren 50 tijdens de oorlog in Indochina, tijdens de Suez-crisis en tijdens de onafhankelijkheidsoorlog in Algerije. Over zijn rol tijdens de oorlog in Algerije bestaat controverse omdat hij tegenstanders zou hebben gefolterd.
"Wij hebben gefolterd in Algerije omdat het moest", zegt hij daarover in 1962. Enkele jaren geleden nuanceert hij die uitspraak in 'Le Monde' . "Het 'wij' slaat op het Franse leger, waarmee ik solidair ben. Het slaat niet op mij en mijn strijdmakkers, die nooit belast zijn met speciale ondervragingen." Volgens Le Pen werden de speciale ondervragingstechnieken in die tijd als aanvaardbaar beschouwd.
2. "Aids-lijders zijn een soort lepralijders"
In 1987 pleit Jean-Marie Le Pen ervoor om mensen met aids, die hij denigrerend als 'sidaïques' (aidslijders) bestempelt, te isoleren in een zogenoemd 'sidatorium'.
"Een aids-lijder is een soort lepralijder. Ik wil dat hij verblijft in een instelling met gespecialiseerd personeel en met strikte hygiënische regels", zegt hij in een interview op de Franse openbare omroep .
3. "Monsieur Durafour-Crématoire"
In 1988 noemt hij de Franse minister Michel Durafour "monsieur Durafour Crématoire" (een verwijzing naar de gaskamers van de nazi's, red.) nadat die een oproep had gelanceerd om het Front National uit te roeien.
Grote delen van Frankrijk spreken er schande over, maar de aanhang van Jean-Marie Le Pen blijft groeien.
4. "De gaskamers zijn een detail in de geschiedenis"
In 1997 heft het Europees Parlement de parlementaire onschendbaarheid van Le Pen op zodat hij door een Duitse rechtbank berecht kan worden in verband met een controversiële uitspraak die hij in 1996 heeft gedaan tijdens een persconferentie voor de Duitse Republikaner.
"Als je een boek van duizend bladzijden over de Tweede Wereldoorlog neemt, gaan er twee bladzijden over de concentratiekampen en tien tot vijftien regels over de gaskamers. Dat noem je een detail", aldus Le Pen. Een "minimalisering van de Holocaust die de dood van zes miljoen Joden veroorzaakt heeft", oordeelt een rechter in München. Le Pen moet een boete betalen.
5. "Als je tegenstander zich terugtrekt uit het duel verliest hij zijn eer"
In totaal neemt Le Pen vijf keer deel aan de presidentsverkiezingen. In 1974, 1988 en 1995 sneuvelt hij tijdens de eerste ronde, maar in 2002 verslaat hij de socialistische kandidaat Lionel Jospin en stoot hij verrassend door naar de tweede ronde. Daar komt hij tegenover zittend president Jacques Chirac te staan.
Politiek Frankrijk is in shock en Chirac weigert met Le Pen in debat te gaan. "Ik stel hem een duel voor", reageert Le Pen schamper. "Als je tegenstander zich terugtrekt uit het duel verliest hij zijn eer." Hoe dan ook: Chirac wint de tweede ronde met vlag en wimpel. Linkse Fransen stemmen met tegenzin voor hem om een eventuele overwinning van Le Pen te verhinderen.
In 2007 dingt Le Pen een laatste keer mee, maar hij is over zijn hoogtepunt heen en strandt weer tijdens de eerste ronde.
6. "Marine Le Pen wenst mij dood, maar..."
De oude strijder blijkt wat van zijn pluimen te zijn verloren. In 2011 wordt zijn jongste dochter Marine gekozen tot partijleider van het Front National. Zij wil van de partij een 'normale' partij maken, naar verluidt tot groot ongenoegen van haar vader. De partij salonfähig maken in de hoop deel uit te maken van de macht, dus.
Op een bepaald moment sluit Marine Le Pen niet uit dat haar vader uit de partij wordt gezet als hij controversiële uitspraken blijft doen. "Marine Le Pen wenst mij dood. Dat kan, maar ze moet niet rekenen op mijn medewerking", luidt het antwoord van de inmiddels erevoorzitter van het Front National .
Marine Le Pen heeft intussen al drie deelnames aan de presidentsverkiezingen achter de rug en doet het merkelijk beter dan haar vader. In 2017 en 2022 stoot ze door naar de tweede ronde, waar ze het wel twee keer moet afleggen tegen Emmanuel Macron. De partij is intussen ook van naam veranderd en heet nu Rassemblement National, wat toch wel minder agressief klinkt dan "Front National".
