Verrassing gisteren tijdens de Golden Globes: het beeldje voor beste animatiefilm ging niet naar een grote speler zoals Pixar of DreamWorks, maar naar 'Flow'. Die Lets-Frans-Belgische co-productie begon vorig jaar aan haar triomftocht in Cannes en is wereldwijd de harten van jong en oud aan het veroveren. Met een verhaal zonder woorden over vriendschap en je angsten overwinnen in een wereld waarin na een zondvloed alleen de dieren nog overblijven.
Belgisch-Letse co-productie 'Flow' verrast met Golden Globe: hierdoor verovert deze animatiefilm wereldwijd harten
Ellen Maerevoet
Gepubliceerd:
Surrealistisch en "het verhaal van David tegen Goliath", zo omschrijven de Belgische co-producenten van Take Five de winst van de film tijdens de Golden Globes zondagnacht.
Het verhaal van 'Flow'? Een schattig katje in een wereld die overspoeld is door water. Er is geen mens te zien. Op een kleine boot moet hij niet alleen zijn waterangst bedwingen, maar ook leren samenleven en samenwerken met andere dieren die de tsunami overleefd hebben.
Bekijk de trailer van 'Flow':
In mei vorig jaar ging de film op het Filmfestival van Cannes in première in de officiële Un Certain Regard-competitie, wat op zich al redelijk uitzonderlijk is voor een animatiefilm. Sindsdien volgen de lovende recensies elkaar op. IndieWire noemt het "een van de meest baanbrekende animatiefilms over de natuur sinds 'Bambi'".
En op het Internationale Festival van de Animatiefilm in Annecy in Frankrijk heeft de film 4 prijzen gewonnen, waaronder de publieksprijs, de juryprijs en de prijs voor beste muziek. De film van Gints Zilbalodis is de Letse inzending voor de Oscars en ook een sterke kanshebber voor de categorie beste animatiefilm.
Wie is Gints Zilbalodis ?
Zilbalodis (° 1994) is een Letse filmmaker en animator. Zijn debuutfilm 'Away' (2019) die hij helemaal zelf maakte, viel ook al in de prijzen in Annecy en werd geselecteerd voor meer dan 90 festivals en verkocht in 18 landen. Zijn fascinatie voor filmmaken begon al op jonge leeftijd. In de animatiewereld is de Japanner Miyazaki een van zijn grote voorbeelden. Voor 'Away' maakte hij 7 korte films. 'Flow' is zijn 2e lange animatiefilm en de eerste waarvoor hij met een groter team werkte.
De Belgische studio Take Five stond onder meer in voor een deel van de post-productie van 'Flow': de bruitage (sonorisatie, het creëren van geluid met objecten) en mixage (het niveau van het geluid) van de film. 2 essentiële en toch creatieve onderdelen van het maakproces, want doordat de film geen dialogen bevat, is de intensiteit van het geluid erg bepalend voor het eindresultaat en het effect op de kijker.
Het project werd ontwikkeld in Letland en de animatie gebeurde gedeeltelijk in Frankrijk (in 2 studio's) en in België (in Brussel bij Take Five), met een kleine, getalenteerde ploeg van jonge makers, want de budgetten waren in niets te vergelijken met die van grote animatiestudio's als Pixar en Dreamworks (beide tijdens deze editie ook genomineerd voor een Golden Globe trouwens).
Geen klassieke animatiefilm
Maar 'Flow' springt eruit omdat het een ander soort film is. Het is geen klassieke animatiefilm, waarin de dieren geanimeerd zijn alsof ze mens zijn (met menselijke eigenschappen en emoties). De dieren zijn hier echt dieren.
Volgens Grégory Zalcman van Take Five leunt de film dan ook bijna aan bij het documentaire genre. De landschappen zijn fenomenaal mooi uitgewerkt, omdat Zilbalodis graag in de natuur is. "Omdat het lang duurt om mijn films te maken, situeer ik ze in plaatsen waar ik zelf graag zou zijn. Ik gebruik de omgeving ook in het verhaal, het is niet zomaar de achtergrond."
Een rationele verklaring voor het winnen van de Golden Globe is er volgens Zalcman niet echt. "Mensen identificeren zich met die kat. Jong en oud wordt er emotioneel door geraakt. Ze laten zich meeslepen. Dat is de magie van film. Het werkt gewoon."
Nog opmerkelijk in het animatiegenre: deze dieren praten niet. "Er zijn geen dialogen, dat is al erg anders", legt Pierre Mousquet, de Belgische supervisor die een team van animatoren aanstuurde, uit in 'Laat'. "Ze hebben ons opgedragen om de animatie zo natuurgetrouw mogelijk te maken. Ze moeten niet enkel op echte dieren lijken, maar ook een verhaal vertellen. De kat moet de vis opeten zoals een echte kat dat zou doen."
"Dialogen komen niet vanzelf bij mij", zegt bedenker Zilbalodis daarover. "'Flow' is altijd bedoeld om op deze manier verteld te worden. Ik voel me meer op mijn gemak bij het gebruik van beelden, dat is spannender. Wat ik me het meest herinner van mijn eigen favoriete films zijn de beelden en de ervaring. Animatie is hier bijzonder geschikt voor, omdat je de beelden tot in veel fijnere details ontwerpt dan in live-action."
Ik geloof dat kinderen volledig geïnteresseerd kunnen zijn in een film zonder dialoog als die visueel heel spannend is
Gints Zilbalodis, bedenker 'Flow'
Volgens hem zitten er te veel dialogen in de hedendaagse grote animatiefilms en wordt dat gedaan om kinderen te blijven entertainen. "Ik geniet van de meer rustige momenten in films, waardoor het tempo omhoog en omlaag kan gaan, zodat het niet altijd heel snel en luid is. Ik geloof dat kinderen volledig geïnteresseerd kunnen zijn in een film zonder dialoog als die visueel heel spannend is."
Muziek en lange scènes bepalen film enorm
Gints Zilbalodis heeft de muziek ook mee gecomponeerd, samen met de Letse componist Rihards Zaļupe. En die muziek speelt een heel belangrijke rol in de manier waarop het verhaal verteld wordt. "De emotie wordt hier ook gecreëerd door niet constant te veel muziek te gebruiken of andere geluiden", zegt Zalcman. "Je moet ook spelen met die meer rustige momenten om die emotie sterker naar voren te brengen."
Daarnaast bevat de film ook erg lange scènes, die soms wel 3 tot 4 minuten duren. "Dat is ook nooit gezien in animatie", gaat Zalcman verder. "Je wordt er zo echt in ondergedompeld en ik denk dat je die film echt moet beleven op groot scherm."
Mysterie van de zondvloed en de beelden
Tot slot heeft de film ook iets mysterieus over zich. Zo duiken er her en der grote beelden op van katten, wat bij de kijker allerlei vragen oproept, waar niet noodzakelijk antwoorden op zullen komen.
Het gaat niet over het vinden van de betekenis, het gaat over het omarmen van de hele ervaring
Gints Zilbalodis, bedenker 'Flow'
Er is veel ruimte voor eigen fantasie en interpretatie. "We leggen niet echt uit waarom de vloed komt en wat het betekent of wat de betekenis is van de beelden die de personages ontdekken", zegt Zilbalodis.
"Er zijn hier en daar wat hints, waarom ze daar zouden kunnen zijn. Ik ben niet geïnteresseerd in het maken van een puzzel die het publiek moet oplossen. 'Flow' gaat niet over het vinden van de betekenis, het gaat over het omarmen van de hele ervaring."
Het is een film over samenwerking, onwaarschijnlijke vriendschap en je angsten overwinnen
Grégory Zalcman, Take Five
"De film heeft een soort open einde, waardoor ik hoop dat je het beter onthoudt en er misschien over blijft nadenken. Maar naast wat er niet wordt uitgelegd, is er een heel duidelijk verhaal voor de personages." De titel 'Flow' is een verwijzing naar het roadmovie-aspect dat de film in zich heeft.
Een wereld zonder mensen, die overspoeld is door water: de link met de gevolgen van de klimaatverstoring is snel gelegd, al ziet de wereld er op een bepaalde manier toch nog idyllisch uit. "Dat is zeker 1 thema", bevestigt Zalcman. "Maar het is ook een film over samenwerking, onwaarschijnlijke vriendschap en je angsten overwinnen. En daar kunnen veel mensen zich in herkennen."
Bekijk het dankwoord van Gints Zilbalodis tijdens de Golden Globes:
'Flow' is vanaf woensdag 15 januari te zien in de Belgische zalen.
