Na 17 (!) audiënties: hoe verlopen gesprekken tussen Bart De Wever en Filip? En mag koning mening geven over formatie?

"Dat is toch niet de gewone gang van zaken bij regeringsonderhandelingen", zegt voormalig journalist en kenner van de monarchie Christian Laporte in De Wereld Vandaag op Radio 1. "Gewoonlijk wordt er sneller van persoon gewisseld als de gesprekken lang aanslepen. Zodra het ergens op vastloopt, wordt het stokje meestal snel doorgegeven aan een andere politicus."

Hoe komt het dan dat De Wever nu al bijna de hele tijd alleen aan zet is? "In tegenstelling tot de vorige keren lijkt iedereen nu maar één piste te zien en dat is die van Arizona. Dus is de koning van oordeel dat het het beste idee is om dat in de handen van Bart De Wever te laten." 

Meestal wordt er in onderling overleg beslist of iemands opdracht verlengd wordt, of niet. "In theorie heeft de koning het recht om op elk moment te zeggen dat hij iemand anders wil aanduiden omdat er al te lang geen vooruitgang is geboekt. Maar in de praktijk wordt daar samen over gepraat."

De voorbije maanden kreeg De Wever van de koning meestal een relatief korte verlenging van zijn opdracht. Vaak twee à drie weken extra, met de boodschap om dan opnieuw verslag te komen uitbrengen bij de koning. Heeft dat zin als er soms weinig nieuws te vertellen valt?

"De koning wil zo vooral de druk hoog houden op de onderhandelingen", zegt Laporte. "Hij geeft zo niet alleen een signaal aan De Wever maar aan alle partijen rond de tafel. Zeker nu Europa op onze vingers zit te kijken, is het belangrijk dat de gesprekken aan een stevig tempo blijven verlopen." 

In de regel spreken De Wever en koning Filip elkaar onder vier ogen. "Nadien geldt ook het colloque singulier," vertelt Laporte. "Dat betekent dat De Wever zwijgplicht heeft over wat er gezegd is."

Al wordt daar in de praktijk volgens Laporte soms een beetje van afgeweken. "De kabinetschef van de koning is altijd van alles op de hoogte. Eigenlijk kan je stellen dat hij de best geïnformeerde persoon is op het koninklijk paleis. Daarnaast kan ik me voorstellen dat de top van de N-VA af en toe ook wel iets zal opvangen over waar De Wever over gepraat heeft met de vorst." 

"De koning zal zeker zijn visie geven, maar het is niet de bedoeling dat hij zich inhoudelijk echt bemoeit met de onderhandelingen", benadrukt Laporte. Als koning moet hij te allen tijde politiek neutraal blijven. "Al zijn zowel De Wever als de koning mensen die doorgaans recht voor de raap zijn, dus ik veronderstel dat die twee meestal toch een vrij open gesprek voeren met elkaar." 

De Wever heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij een koele minnaar is van de monarchie en het Belgische koningshuis. Bemoeilijkt dat zijn relatie met de koning? "De Wever was tot nu toe zeker geen trouwe bezoeker van het koninklijk paleis. Maar nu denk ik dat er een soort van bondgenootschap is tussen beiden omdat ze hetzelfde doel hebben. De koning wil absoluut vermijden dat het land tot stilstand komt en daarin is De Wever nu eenmaal zijn bondgenoot."

"Ik ben er ook van overtuigd dat als je iemand al 17 keer gezien hebt, de contacten ook "echter" geworden zijn. Het zal al iets minder formeel verlopen dan tijdens de eerste ontmoeting."