2024 was grand cru-jaar voor expo's: 1,2 miljoen bezoeken met Museumpas, Ensor en surrealisme publiekstrekkers

Bij de aankondiging van de expo-kalender van 2024 leek het in de sterren geschreven en het werd effectief een goed gevuld én kwaliteitsvol jaar voor wie graag tentoonstellingen bezoekt in eigen land.

Zo was er het Ensor-jaar (met onder meer succesvolle expo's in Brussel, Antwerpen en Oostende), 100 jaar surrealisme in Brussel en met Emile Claus was er aandacht voor een grote naam in een kleiner museum.

En dat heeft zich duidelijk vertaald in de bezoekerscijfers. Onder meer in de herfst- en in de kerstvakantie werden veel expo's en musea druk bezocht. 

Bozar in Brussel ontving in totaal 328.036 bezoekers voor de tentoonstellingen, wat een stijging van 58% betekent ten opzichte van 2023. Bijna 118.886 mensen bezochten de tentoonstelling 'Histoire de ne pas rire. Het surrealisme in België'. Die belandt zo in de top 5 van meest bezochte expo's ooit in Bozar.  Ook 'James Ensor, Maestro' en 'Chantal Akerman: Travelling' lokten samen meer dan 75.000 bezoekers. 

Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen (KMSKA) heeft in het 2e jaar na de heropening opnieuw meer dan 500.000 bezoekers mogen ontvangen. Al meer dan 221.000 bezoekers gingen naar de tentoonstelling 'Ensors stoutste dromen. Het impressionisme voorbij' kijken. De expo loopt trouwens nog even en op zaterdag 18 januari is het museum uitzonderlijk nog open van 8 uur ’s morgens tot middernacht voor 'De langste Ensordag'.

In het voorjaar van 2024 deed ook de expo 'Jef Verheyen. Venster op het oneindige' het al erg goed met 150.000 bezoekers. 

In Oost-Vlaanderen heeft de expo 'Emile Claus. Prins van het luminisme' in museum Mudel in Deinze intussen al 80.000 bezoekers gelokt. Het was de apotheose van een heel Emile Claus-jaar: Claus werd 175 jaar geleden geboren en het was een eeuw geleden dat hij overleed.  De expo loopt nog tot en met 26 januari en de teller kan er dus nog oplopen, mogelijk tot 100.000.

Er was ook een recordaantal bezoekers (60.000) in het MOU-Museum Oudenaarde voor de expo 'Margaretha, keizersdochter tussen macht en imago'.

De Gentse musea en historische huizen hebben ruim 1,3 miljoen bezoekers over de vloer gekregen. Dat is iets minder dan het record van 2023. 

De musea in Gent kregen bijna 600.000 bezoekers over de vloer: het MSK (122.954), het STAM (55.415), het GUM & Plantentuin (89.391), het S.M.A.K (75.857), Kina (65.165), Huis van Alijn (64.113), Museum Dr. Guislain (61.703) en Designmuseum (6.534). De historische huizen lokten 743.384 mensen.

In West-Vlaanderen bezochten meer dan 850.000 bezoekers de Musea Brugge. Dat is een stijging van 10,6% tegenover het jaar ervoor. Het Belfort blijft de absolute toplocatie met zo'n 216.000 bezoekers. Het O.L.V.-kerk Museum (198.000) en het Groeningemuseum (118.000) behouden hun plek in de top 3. Ook het vernieuwde Museum Sint-Janshospitaal, dat net voor de start van 2024 de deuren heropende, valt in de smaak (met 99.000 bezoekers). 

69% van alle museumbezoekers in Brugge komt uit het buitenland, voornamelijk uit de buurlanden, maar ook het bezoek uit de VS kent een stijging en het Aziatische bezoek trekt weer aan.

In Ieper blijft het In Flanders Fields Museum een internationale trekpleister, met 155.948 bezoekers, iets minder dan in 2023 (toen kwamen er ruim 168.000). 60% van het kwam uit het buitenland, onder meer uit Groot-Brittannië, Nederland, Frankrijk, Duitsland, maar ook uit de VS, Canada en Australië. 

Ook het Yper Museum zag in 2024 de bezoekersaantallen voor het 3e jaar op rij stijgen, met een totaal van meer dan 20.000 bezoekers. Dit is een groei van bijna 10% ten opzichte van 2023. De tentoonstelling 'Vrolijk, Vrij & Vunzig' was de grootste publiekstrekker, mee door de audiotour van Wouter Deprez.

In Oostende lokte de tentoonstelling 'Rose, rose, rose à mes yeux. James Ensor en het stilleven in België' in Mu.ZEE 87.000 bezoekers. Aan het eind van het jaar bracht het museum voor de sluiting in de 'Full House Collection' nog 1 keer alle topwerken uit het depot samen, die laatste collectie-expo kon 30.000 bezoekers verleiden. Nu is het museum ruim 3 jaar dicht voor een grote renovatie. 

In Limburg lokte het Gallo-Romeins Museum in Tongeren voor het eerst in 5 jaar weer meer dan 100.000 bezoekers. Dat zijn er 20.000 meer dan in 2023 en is meteen ook het hoogste aantal van de laatste 5 jaar. De tijdelijke expo 'De oudheid in kleur' had een grote aantrekkingskracht.

C-Mine, met zowel de exposities als het cultuurcentrum, kreeg 220.000 mensen over de vloer. Vooral het grote aantal kinderen valt daar op, onder meer voor het kunstenparcours 'Any way the wind blows'. 

Ook het Modemuseum in Hasselt is tevreden. De eerste maanden van 2024 was het museum gesloten voor opfrissingswerken, maar daarna lokte het veel bezoekers met de tentoonstelling 'Mothers', die nu nog loopt en verlengd is tot 9 maart.

Museum M in Leuven, dat dit jaar zijn 15e verjaardag vierde, kreeg net geen 380.000 bezoekers over de vloer. Dat is een daling tegenover 2023, toen 400.000 bezoekers geteld werden. Toen liep er wel de fel gesmaakte expo 'Dieric Bouts. Beeldenmaker'. 

Het AfricaMuseum in Tervuren telde 106.000 bezoekers, tegenover 132.000 het jaar voordien. De moeilijke bereikbaarheid van het museum, onder meer door de onderbreking van tram 44 en de werken aan het Leonard- en Vierarmenkruispunt, is daar mogelijk een van de verklaringen voor.

De expo's die het drukst bezocht werden met de Museumpas waren:

• 'Ensors stoutste dromen' in het KMSKA (nog tot en met 19 januari)

• 'Histoire de ne pas rire. Het surrealisme in België' in Bozar

• Rodin in CAP/Beaux Arts (over de Franse beeldhouwer)

• Emile Claus in Mudel (nog tot en met 26 januari) 

• Alechinsky in Villa Empain (nog tot en met 16 maart). 

Museumpas-houders legden in 2024 samen in totaal 1,25 miljoen museumbezoeken af.  Het is de eerste keer dat dat cijfer boven het miljoen klimt. In 2023 telde Museumpas 970.000 bezoeken. Vorig jaar kwamen er opnieuw 40.000 pashouders bij, wat het totaal op 210.000 actieve pashouders bracht. 

Bij de Museumpas-houders was november trouwens de beste bezoekersmaand ooit, met een uitschieter tijdens de herfstvakantie.