Zonnepanelen boven de perenbomen in Sint-Truiden: elektriciteit opwekken, maar ook bescherming tegen het weer

"Het gaat om een proefproject of pilootinstallatie, waarbij we zonnepanelen gaan installeren boven fruitboomgaarden", zegt Dany Bylemans, algemeen directeur bij pcfruit.

"Het is niet zoals een zonnecel die op een dak ligt, bijvoorbeeld, want die laten geen licht door", vertelt hij. "Een gewas heeft net licht nodig. Wij gaan dus werken met verschillende zonnepanelen, die nog 30, 40 of 50 procent van het licht doorlaten. Daarna bekijken we wat de impact van dat verminderd licht is op de opbrengst en de kwaliteit van de peren."

Dat de fruitproductie zal afnemen, staat vast. "Licht is een heel belangrijke productiefactor. Als je dat gaat verminderen, moet je dus wat opgeven qua opbrengsten", weet Bylemans. "Daar gaan we tijdens dit project de grenzen van opzoeken: hoe ver kunnen we gaan met het opwekken van elektriciteit zonder al te veel aan productie te verliezen?"

Bylemans verwijst daarbij naar het principe 'agrivoltaics'. "Dat betekent dat, bij de combinatie van elektriciteit produceren en een gewas produceren, dat laatste van het hoogste belang moet blijven", zegt hij. "Maar de opbrengst van elektriciteit en het gewas samen, moet meer zijn dan die van het gewas of de elektriciteit alleen."

"Iets bouwen in de schaarse open ruimte, daar is de overheid niet echt voorstander. Dat gaat natuurlijk voor een visuele vervuiling in het landschap zorgen", gaat Bylemans verder. "Maar net bij de fruitteelt is dat misschien uitzonderlijk wel mogelijk, omdat hier al diverse structuren nodig zijn om onze gewassen te beschermen."

"Hagelnetten, regenkappen... zijn nodig om onze gewassen af te schermen tegen hagel, zonnebrand en extreme regen. De bedoeling van deze pilootinstallatie is om na te gaan of die bestaande structuren vervangen kunnen worden door de zonnepanelen: gewassen beschermen tegen klimaatinvloeden en tegelijkertijd lokaal energie opwekken dus."

Daarbovenop kan er nog een voordeel zijn, aldus Bylemans. "Wij bekijken ook of dergelijke afscherming er voor kan zorgen dat we minder chemische gewasbescherming moeten gebruiken. Er zijn heel veel ziektes op het fruit die kunnen infecteren wanneer er regen is. Als die bovengrondse delen van de gewassen minder nat worden, gaan er wellicht ook minder ziektes zijn. Het zou een mooi neveneffect zijn."

"Ons pilootproject is 0,7 hectare groot, toch al behoorlijk", zegt Bylemans. "Als we kunnen uitzoeken wat de beste zonnepaneelvarianten zijn, zal er ook interesse komen vanuit de fruittelers. Lokaal energie produceren komt namelijk ook henzelf ten goede. Ze hebben bijvoorbeeld veel elektriciteit nodig voor hun koelcellen, waarin ze fruit bewaren."

In Bierbeek werden al eerder zonnepanelen geplaatst boven de boomgaard van een perenteler. "Dat was een initiele test van de KU Leuven op een heel klein perceel. Daar heeft men ondertussen een opbrengstvermindering gezien van 15 tot 20 procent, maar dat is zo’n kleine installatie dat randeffecten niet uit te sluiten zijn. Daarom schalen wij, opnieuw in samenwerking met de KU Leuven, nog wat op."