China lijkt een prikje te krijgen van het wintervirus HMPV. Dat kan bij kleine kinderen, ouderen en mensen met een zwakke gezondheid leiden tot longontstekingen of bronchitis. Maar er is geen reden tot paniek. Het HMP-virus is al lang bekend en de meeste besmettingen leiden hoogstens tot een stevige verkoudheid.
Wintervirus HMPV steekt kop op in China, maar geen reden om te vrezen voor pandemie
Beelden op sociale media tonen Chinese ziekenhuizen en wachtzalen vol patiënten die aan het HMP-virus zouden lijden. Die beelden zijn echter moeilijk te controleren. Of ze daadwerkelijk van deze winter dateren, en of het wel degelijk gaat om het HMP-virus, is onmogelijk met zekerheid te zeggen.
De beelden kunnen doen denken aan het begin van de corona-pandemie, maar paniek is nergens voor nodig. Al kan het zeker geen kwaad om extra aandacht te besteden aan je basishygiëne als je in contact komt met mensen met een zwakke gezondheid.
Wat is het HMP-virus?
De volledige naam van het HMP-virus, of HMPV, is het humaan metapneumovirus. Het is een vaak voorkomend wintervirus, ook in ons land. Het gaat waarschijnlijk al honderden jaren rond, maar werd pas in 2001 ontdekt.
HMPV is een broertje van het bekendere RSV-virus dat bij ons in de winter vooral kinderen in het ziekenhuis doet belanden.
Het HMP-virus veroorzaakt doorgaans de symptomen van een stevige verkoudheid of een griepje: hoesten, koorts, een verstopte neus of kortademigheid. Maar het kan ook uitmonden in luchtweginfecties zoals een longontsteking of bronchitis. Daardoor belanden, net zoals door griep, al eens kleine kinderen, ouderen of mensen met een zwakke gezondheid in het ziekenhuis.
RSV en griep zijn in België veel belangrijkere oorzaken van ernstige luchtweginfecties dan HMPV
Steven Van Gucht, viroloog
HMPV wordt doorgegeven door hoesten of niezen, of doordat je besmette oppervlakten hebt aangeraakt.
Hoe ernstig is de situatie in China?
Dat is moeilijk in te schatten. De beelden op sociale media zijn, zoals gezegd, moeilijk te verifiëren.
Volgens de Chinese overheid is er dan weer weinig reden tot ongerustheid. Het aantal besmettingen stijgt wel, zegt die, vooral onder kinderen en in het noorden van het land. Maar het virus zou zich minder snel verspreiden dan vorig jaar en er zouden ook minder ernstig zieken zijn.
Sinds de coronapandemie weten we dat de Chinese overheid niet altijd even open communiceert over dreigende epidemieën. Maar ook viroloog Steven Van Gucht van Sciensano denkt dat er voorlopig niets bijzonders aan de hand is.
"Ik vertrouw niet noodzakelijk alles wat de Chinese overheid zegt", zegt Van Gucht, "maar ik vertrouw de sociale media nog veel minder. Je hebt daar een kamp van mensen dat virussen of welke pandemie dan ook ontkent, en doet alsof de overheid alles wil controleren. Maar je hebt ook een kamp dat angst wil zaaien bij elke mogelijke uitbraak en zegt dat de overheid te weinig doet."
"Ik kijk daar met grote ogen naar. Want nee, ik heb tot nu toe nog geen informatie gezien die zou aantonen dat er wel degelijk iets bijzonders aan de hand is."
En bij ons?
Ook in België lijkt er niets aan de hand, zegt Van Gucht, "behalve het typische winterprobleem met tal van virussen".
Sciensano volgt de verspreiding van HMPV in ons land op, net zoals die van andere virussen. Al sinds begin oktober is HMPV verantwoordelijk voor 0,5 tot 2 procent van alle Belgen die met ernstige luchtwegklachten in het ziekenhuis belanden. "Dat zijn normale cijfers. RSV en griep zijn momenteel veel belangrijkere oorzaken."
Als er toch zo'n piek zou komen, kunnen onze ziekenhuizen dat aan, zegt Van Gucht. Ons zorgsysteem is sowieso voorbereid op een golf van virusgevallen in de winter.
Wat kunnen we ertegen doen?
Er is nog geen behandeling beschikbaar voor HMPV. Al is viroloog Johan Neyts van KU Leuven naar eigen zeggen "90 procent zeker" dat zo'n behandeling eraan komt. Hij ontdekte dat een combinatie van bestaande medicatie goede resultaten oplevert bij HPIV, een ander broertje van HMPV.
"Dat virus veroorzaakt dezelfde gezondheidsproblemen bij dezelfde groepen van mensen", vertelt Neyts. "Door de antivirale geneesmiddelen remdesivir en ribavirine te combineren, kunnen we HPIV redelijk behandelen."
Voor RSV, die andere verwante ziekte, bestaan er intussen vaccins.
Maar bij de meeste zieken volstaat dus een paar dagen rust, zoals bij een verkoudheid of griep. Wel kan het zinvol zijn om de verspreiding van HMPV te beperken, zeker als je in contact komt met kwetsbare mensen. Dat houdt in: niezen of hoesten in je elleboog, je handen wassen, oppervlakten ontsmetten en thuis blijven als je ziek bent.

