Gaat Italië in zee met SpaceX? Regering zou beveiliging internetdiensten willen uitbesteden aan bedrijf Elon Musk

1,5 miljard euro zou volgens Bloomberg gemoeid zijn met de deal waarover de Italiaanse regering zou onderhandelen met SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk.

De Italiaanse premier Giorgia Meloni ontkende vandaag weliswaar dat er een overeenkomst is gesloten. En dat ze de kwestie zou hebben besproken tijdens haar bezoek van het voorbije weekend aan Donald Trump in Mar-a-Lago, doet ze af als "belachelijk". 

Volgens ingewijden bij Bloomberg zou het project al wel zijn goedgekeurd door de Italiaanse inlichtingendiensten en het ministerie van Defensie. 

Italië zou geïnteresseerd zijn om samen te werken met SpaceX voor de beveiliging en versleuteling van de telefoon- en internetdiensten van de overheid en het leger. Daarnaast zou Italië de Starlink-satellieten van het bedrijf ook willen inzetten tijdens noodsituaties, zoals bij natuurrampen of aanslagen.

SpaceX is met satellietdienst Starlink de laatste tijd in steeds meer landen actief. Starlink is een satellietnetwerk dat wereldwijd internetverbindingen aanbiedt, vooral in afgelegen en slecht verbonden gebieden.

"Voor communicatie via het internet in afgelegen gebieden is er eigenlijk geen alternatief", zegt Bart Preneel, professor aan de KU Leuven, gespecialiseerd in Computerbeveiliging en Industriële Cryptografie. "Oekraïne werkt ook met Starlink, als back-up voor als Rusland het land bestookt en de gewone communicatiekanalen uitvallen." 

Enerzijds is het volgens Preneel een unieke dienst die moeilijk te blokkeren is. Anderzijds kan die dienst door 1 bedrijf of 1 persoon in een vingerknip worden afgezet, waardoor de afnemer zich in een afhankelijke en kwetsbare positie bevindt.

Italië zou daarnaast met SpaceX willen samenwerken op het vlak van cyberveiligheid, voor de beveiliging en versleuteling van de telefoon- en internetdiensten van de overheid en het leger.

Ook dat is volgens Preneel niet zonder risico. "De meeste grote landen proberen hun eigen beveiliging te doen. Daar is ook een reden voor. In de jaren 80 is er al eens een schandaal geweest met een zogenoemde neutrale Zwitserse leverancier van cyberbeveiliging, die achteraf in handen bleek te zijn van de CIA. Dus sindsdien is er toch de nodige waakzaamheid. Als je je beveiliging uitbesteedt, bestaat altijd een risico op dergelijke achterpoortjes."

Een beheerder, in dit geval een overheid, zou met beveiligingsmethodes zoals end-to-end versleuteling wel kunnen zorgen dat SpaceX niet letterlijk meeleest, maar het bedrijf zou wel kunnen zien wie vaak met wie communiceert. "Ook dat kan een bron aan gevoelige informatie opleveren. Op die manier blijft een overheid toch kwetsbaar." 

Volgens Preneel is het hoog tijd dat Europa zelf oplossingen begint uit te bouwen voor communicatie en internet. "Daar wordt aan gewerkt, maar naar mijn smaak niet voldoende. Daar moet meer druk achter zitten. We mogen niet afhankelijk worden, noch van de VS, noch van landen in het oosten." 

In Italië hebben de berichten over een mogelijke nakende deal deining veroorzaakt. De oppositie spreekt zich er fel tegen uit. Volgens gewezen premier Giuseppe Conte, van de Vijfsterrenbeweging, legt Meloni de veiligheid van Italië hiermee in de handen van Elon Musk.

"Dit zijn onderwerpen van het grootste belang: de veiligheid van onze bedrijven, van persoonlijke gegevens, van cybersecurity,... en nog veel meer onderwerpen die direct de kwaliteit van onze democratische processen beïnvloeden", zegt Conte, die vindt dat de regering over de mogelijke plannen klaarheid moet scheppen in het parlement.