Een bericht op sociale media stelt dat de brandweer in Brussel dit jaar 7 keer meer interventies deed tijdens de oudejaarsnacht dan vorig jaar. Het is zo'n 25.000 keer bekeken en ook door Nederlandstalige accounts gedeeld, maar in de post worden foute cijfers met elkaar vergeleken. De cijfers van de voorbije jaren tonen slechts een bepaald type interventies die bovendien over een andere tijdsperiode zijn geteld.
Neen, aantal interventies van brandweer in Brussel tijdens oudejaarsavond is niet verzevenvoudigd
In het kort
Wat? Op X vergelijkt iemand de cijfers van het aantal brandweerinterventies tijdens oudejaarsnacht. Bij de overgang van 2023 naar 2024, bijvoorbeeld, zou dat aantal op 82 gelegen hebben, terwijl het voor de meest recente oudejaarsnacht plots over 600 interventies zou gaan.
Maar? Er worden cijfers door elkaar gehaald. Voor de meest recente oudejaarsavond baseert de schrijver zich op cijfers van de Brusselse Hoofdstedelijke Dienst voor Brandweer en Dringende Medische Hulp (DBDMH), die daarin zowel de brandweerinterventies als de ziekenwageninterventies opneemt. Bovendien werden de interventies gedurende 24 uur geteld.
Voor de voorbije jaren baseert de schrijver van het bericht zich op cijfers van de Brusselse gewestdienst safe.brussels, waarin enkel brandweerinterventies (en geen interventies voor dringende medische hulp) gedurende een kortere tijdsperiode (van 16 uur tot 9 uur) zijn opgenomen. Over de recentste oudejaarsnacht heeft safe.brussels op dit moment nog geen cijfers gepubliceerd.
Oudejaarsavond is de laatste jaren in verschillende steden erg onrustig geweest. Ook in Brussel vonden dit jaar, maar ook de voorbije jaren, verschillende incidenten plaats.
Op X gaf iemand op 1 januari een overzicht van het aantal brandweeroperaties in Brussel op oudejaarsavond. In 2020 lag dit aantal volgens het bericht rond de 100 incidenten, in 2023 waren er zo’n 82 incidenten. Afgelopen oudejaarsnacht lag dit aantal volgens de schrijver plots op 600. Zijn bericht hierover werd zo’n 25.000 keer bekeken. Het bericht werd ook in het Nederlands gedeeld, onder anderen door politicus Theo Francken (N-VA).
Door de cijfers zo te presenteren, lijkt het alsof het aantal interventies door de Brusselse brandweer tijdens de meest recente oudejaarsavond enorm zou zijn toegenomen in vergelijking met de jaren voordien.
Verschillende cijfers
Onder het bericht op X wordt ook een bron voor de cijfers gegeven, namelijk safe.brussels, het veiligheidsorgaan van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De cijfers komen uit een rapport van februari 2024 over het aantal incidenten tijdens de afgelopen oudejaarsnachten in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Volgens Walter Derieuw, woordvoerder van de DBDMH (Brusselse Hoofdstedelijke Dienst voor Brandweer en Dringende Medische Hulp) zijn verschillende cijfers door elkaar gehaald. De eerste 4 cijfers komen van een rapport van safe.brussels, terwijl enkel het laatste cijfer rechtstreeks van de DBDMH komt.
“Het klopt dat er de afgelopen oudejaarsnacht een 600-tal interventies zijn geweest. Het ging om 588 interventies om precies te zijn. En die interventies bestaan uit 158 brandweerinterventies en 430 ziekenwageninterventies”, zegt Walter Derieuw.
Die telling is gebeurd vanaf 31 december 2024 om 8 uur ‘s ochtends tot 1 januari 2025 om 8 uur ‘s ochtends en behelst bijgevolg een periode van 24 uur.
“Tijdens een ‘normale’ wacht (niet oudejaarsavond, red.) worden ongeveer 450 tussenkomsten uitgevoerd, waarvan een 60-tal brandweerinterventies”, aldus Derieuw.
De voorgaande jaren telde de brandweer op een gelijkaardige manier. Zo werden er bij de overgang van 2023 naar 2024 ongeveer 663 interventies geteld. En bij de overgang van 2022 naar 2023 werden er ongeveer 700 interventies geteld. Er is dus geen sprake van bijvoorbeeld een verzevenvoudiging van het aantal interventies in vergelijking met vorig jaar of het jaar voordien.
Kortere periode
Dit cijfer van de DBDMH wordt verkeerdelijk vergeleken met de cijfers van safe.brussels. Dat bevestigt safe.brussels ook aan VRT NWS. In de rapporten van deze overheidsdienst worden cijfers van brandweerinterventies enerzijds, en van ziekenwageninterventies anderzijds, in aparte tabellen gepubliceerd. "De 82 interventies uit 2023 bijvoorbeeld tonen enkel de brandweerinterventies en niet de ziekenwageninterventies."
In de rapporten van safe.brussels zijn in een andere tabel ook de ziekenwageninterventies terug te vinden. Voor de overgang van 2023 naar 2024 waren dat er 208. Over de recentste oudejaarsnacht publiceerde safe.brussels op dit moment nog geen cijfers.
Met andere woorden: in de post op X worden cijfers waarin enkel brandweerinterventies zitten, vergeleken met cijfers waarin zowel brandweerinterventies als ziekenwageninterventies zitten.
Zelfs als we beide categorieën - brandweerinterventies en ziekenwageninterventies - optellen, komen de cijfers van de DBDMH en die van safe.brussels niet overeen.
Dat is omdat safe.brussels een ander tijdskader hanteert voor de telling. “We hebben de periode tussen 16 uur en 9 uur gekozen om alleen incidenten met betrekking tot oudejaarsavond op te nemen”, klinkt het. “De cijfers die de brandweer in de pers heeft bekendgemaakt, hebben daarentegen betrekking op een periode van 24 uur.”
Bovendien zijn de cijfers die van de brandweer komen, vaak heet van de naald. “De brandweer vertelt ons dat ze een foutenmarge kunnen bevatten”, zegt safe.brussels. "Onze cijfers daarentegen zijn geconsolideerd op basis van incidentverslagen die na het evenement zijn geschreven."
Hetzelfde geldt ook voor de ziekenwageninterventies.“De cijfers over de medische interventies zijn afkomstig van de FOD Volksgezondheid”, zegt safe.brussels.
“Ook hier heeft het verschil met de perscijfers volgens de FOD Volksgezondheid te maken met de verschillende periode waarbinnen geteld wordt (in dit geval tussen 18 uur en 7 uur). En ook hier baseren we ons op geconsolideerde cijfers en niet op rechtstreekse cijfers van de wachtdienst.”
Conclusie:
Op sociale media gaan berichten rond die doen uitschijnen dat het aantal brandweerinterventies dit jaar van 82 naar 600 is gestegen. Er worden ook aantallen voor de jaren voordien gedeeld.
Dat is misleidend. In de 600 interventies zitten immers zowel brandweerinterventies als ziekenwageninterventies. Bovendien wordt naar een periode van 24 uur gekeken.
In de 82 interventies zitten enkel brandweerinterventies. Bovendien wordt er enkel gekeken naar de periode tussen 16 uur en 9 uur.
Met andere woorden: verschillende cijfers zijn hier door elkaar gehaald. Over de recentste oudejaarsnacht heeft safe.brussels nog geen cijfers gepubliceerd, waardoor het nog niet mogelijk is om de geconsolideerde cijfers tijdens de nachtelijke uren te vergelijken.
Uit cijfers van de DBDMH blijkt dat er geen toename is van het totale aantal interventies over 24 uur.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS?
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
