Het is aan de volgende regering om te beslissen of de Belgische Syriëstrijders die vastzitten in gevangenissen en vluchtelingenkampen in het noorden van Syrië terug naar ons land moeten gehaald worden. "Dergelijke beslissing moet genomen worden door een regering met volle bevoegdheid", zegt minister van Buitenlandse Zaken Bernard Quintin (MR).
Volgende regering moet beslissen over repatriëring Syriëstrijders, zegt minister van Buitenlandse Zaken Quintin
Quintin is op werkbezoek in Turkije en besprak er gisteren onder meer de situatie in Syrië met zijn Turkse ambtgenoot Hakan Fidan. Nadat de Syrische president Bashar al-Assad vorige maand door rebellengroepen van de macht verdreven werd, staat in Syrië een interim-regering aan het roer.
De Koerden, die de facto het noorden van het land besturen en de gevangenissen en vluchtelingenkampen beheren, vrezen in deze onzekere overgangsperiode een heropleving van terreurgroep Islamitische Staat (IS) en offensieven van door Turkije gesteunde gewapende groeperingen.
Quintin geeft toe dat hij zich door de spanningen in Syrië zorgen maakt over de veiligheid in de Syrische vluchtelingenkampen en gevangenissen, maar op dit moment is volgens hem alles nog onder controle. "De situatie is niet perfect stabiel, maar tot nu toe zijn de kampen nog beveiligd", zegt hij in De Ochtend op Radio 1.
"Kwestie van nationale veiligheid"
Quintin benadrukt dat het voor België, zoals voor andere Europese laden, gaat om "een kwestie van nationale veiligheid".
Er zouden nog 13 Belgische Syriëstrijders vastzitten in gevangenissen in het noordoosten van Syrië. "Het zijn niet allemaal Belgen, maar ze hebben wel een link met ons land", zei OCAD-directeur Gert Vercauteren midden december in De Standaard. Het OCAD is de instelling die de terreurdreiging in België opvolgt. Daarnaast zouden er nog 8 Belgische vrouwen en 9 kinderen in vluchtelingenkampen in de regio zitten.
In 2021 besliste ons land al eens om kinderen en vrouwen met de Belgische nationaliteit weg te halen uit die vluchtelingenkampen. De vraag rijst nu of dat opnieuw moet gebeuren. En moeten eventueel ook de Belgische Syriëstrijders deze keer teruggehaald worden?
"Dat is een beslissing die ik niet alleen kan maken", zegt Quintin. Hij vindt zelfs dat het eigenlijk aan de volgende regering is om daarover te beslissen. "We hebben een regering nodig met volle bevoegdheid om een beslissing te nemen zoals dat in 2021 gebeurde."
Belgische IS-strijders die vastzitten in Syrië keren voorlopig niet terug: "Volgende regering moet beslissen"
Quintin benadrukt dat de eerste prioriteit is dat "de veiligheid van de kampen gegarandeerd en gevangenissen gegarandeerd is". Hij kijkt daarvoor - net als Turkije - richting de Syrische interim-regering. Daarnaast is het voor België ook belangrijk om "te we weten wie in die kampen zit en waar de Belgische Syriëstrijders zijn".
13 + 64
Volgens Pieter Van Ostaeyen (KU Leuven), die onderzoek doet naar Syriëstrijders, is het zeer waarschijnlijk dat de rebellengroepering die op dit moment aan de macht is in Syrië (HTS) er alles aan zal doen om de 13 "Belgische" strijders in het noordoosten uitgeleverd te krijgen. Het gaat volgens OCAD om aanhangers van IS, een vijand van HTS. "Hoe sneller ze die mensen kwijt zijn, hoe beter", aldus Van Ostaeyen.
Naast de 13 mannen die in het noordoosten vastzitten, is OCAD ook nog steeds op zoek naar 64 andere strijders. Een klein deel daarvan zou mogelijk nog in Idlib (in het noordwesten van Syrië) zitten.
De overgrote meerderheid is op dit moment spoorloos. Of die mensen overleden zijn of ondergedoken leven, eventueel in een ander land, is momenteel nog onbekend.
Turkije vindt dat staten eigen gevangenen moeten terughalen
Ook Turkije wil dat "de Syrische regering de beveiliging van de kampen en gevangenissen overneemt. "En als dat niet mogelijk is, is Turkije klaar om te helpen", aldus buitenlandminister Fidan.
Turkije meent ook dat buitenlandse Syriëstrijders moeten teruggehaald worden "door de staten waarvan ze de nationaliteit hebben." Fidan onderlijnt dat "ze in Syrië worden vastgehouden voor een onbepaalde tijd, zonder proces" en voegt eraan toe dat ze "worden bewaakt door de PKK".
De Volksbeschermingseenheid (YPG) - die de gevangenissen bewaakt - is een Koerdische militie die als doel heeft een autonome Koerdische regio in Syrië te stichten. Turkije beschouwt de YPG als een uitloper van de Koerdische Arbeiderspartij (PKK) en klasseert beide groeperingen als terroristische organisaties.
