Komt er na de waarschuwingen op pakjes sigaretten ook een soortgelijk label op alcohol? De belangrijkste Amerikaanse gezondheidsadviseur 'surgeon general' Vivek Murthy pleit voor zo'n kankerwaarschuwing op alcoholproducten in een nieuw advies. "Alcohol is de derde belangrijkste oorzaak voor vermijdbare kankers", zegt hij. Na de aankondiging van het advies zijn de aandelen van grote brouwerijen en drankproducten gedaald op de beurzen.
Belangrijkste gezondheidsadviseur VS pleit voor kankerwaarschuwing op alcohol, net zoals op pakjes sigaretten
Vivek Murthy, een Brits-Amerikaanse arts van Indiase afkomst, wordt in de Verenigde Staten gezien als 'dokter van de natie'. Als surgeon general is hij de belangrijkste woordvoerder op het vlak van volksgezondheid van de federale overheid van de VS. Hij vaardigt adviezen uit om de bevolking bewust te maken van belangrijke gezondheidskwesties. In zijn laatste advies wil hij de aandacht vestigen op de risico's van alcohol.
Volgens Murthy verhoogt de consumptie van alcohol de kans op ten minste 7 soorten kanker: borst-, darm-, slokdarm-, lever-, mond-, keel- en strottenhoofdkanker. Daarmee is alcohol de derde belangrijkste oorzaak voor te vermijden kankers in de VS, na tabak en obesitas. Dat blijkt volgens de arts uit nieuw onderzoek naar alcoholgebruik, dat linken legt tussen het gebruik van alcohol - soms zelfs binnen de aangeraden hoeveelheden - en verschillende vormen van kanker.
Het risico op kanker verhoogt al bij de consumptie van 1 drankje per dag
Vivek Murthy
"Heel veel mensen denken dat er geen risico's zijn voor hun gezondheid, zolang ze zich houden aan de limiet van 1 drankje per dag voor vrouwen of 2 voor mannen", zegt hij. "Maar hoewel de meeste sterfgevallen door kanker het gevolg zijn van overmatig drankgebruik, verhoogt het risico op borst-, mond- en keelkanker al bij de consumptie van 1 drankje per dag, of zelfs minder."
Volgens Murthy kan 1 op de 6 gevallen van borstkanker toegeschreven worden aan het gebruik van alcohol. Daarnaast kan gematigd gebruik volgens recent onderzoek ook gelinkt worden aan bepaalde hartaandoeningen, zoals atriale fibrillatie, een hartritmestoornis.
Update waarschuwingslabel: een heuse strijd
Daarom pleit de surgeon general voor een update van het label dat in de VS verplicht is voor alle alcoholische dranken. Murthy wil dat alcohol gelijkgesteld wordt met een pakje sigaretten, met de bijpassende gezondheidswaarschuwing.
Op dit moment waarschuwt het label op blikjes en flesjes alcohol er enkel voor de gevaren tijdens zwangerschap en in het verkeer. De surgeon wil dat er ook wordt gewaarschuwd voor het verhoogd risico op minstens 7 soorten kanker.
Enkel het Amerikaans Congres kan zo'n nieuw waarschuwingslabel verplichten. Het is nog niet duidelijk of de nieuwe regering die verandering zou steunen, al is de nieuwgekozen president Donald Trump zelf geheelonthouder. Ook zijn gekozen hoofd van het ministerie van Volksgezondheid en Human Services, Robert Kennedy Jr., heeft alcohol en drugs jaren geleden afgezworen. Hij zegt bovendien dat hij regelmatig AA-bijeenkomsten bijwoont.
Toch zou de wijziging wel eens een zware strijd kunnen worden. Het huidige label bleef ongewijzigd sinds 1988, ook al is de link tussen alcohol en borstkanker al decennia een bekend probleem. De alcohollobby trekt al jarenlang in alle heftigheid ten strijde tegen waarschuwingslabels met daarop het woord 'kanker'. Andere landen die alcohol produceren, beroepen zich bovendien op het internationaal handelsrecht om de labels aan te vechten.
Richtlijn voor alcoholconsumptie
Murthy pleit ook voor een herevaluatie van de richtlijn met de aanbevolen limieten van alcoholconsumptie. Hij wil dat het risico op kanker daarbij in rekening gebracht wordt.
Hij adviseert alle personen zich bewust te zijn van het verhoogd risico wanneer ze overwegen te drinken. Slechts 45 procent van de Amerikaanse volwassenen is op de hoogte van het verband tussen kanker en alcohol. "Over het algemeen geldt: hoe meer je drinkt, hoe hoger het risico", zegt de arts.
5 jaar geleden stond in het wetenschappelijk rapport dat aan de basis ligt van de Amerikaanse voedingsrichtlijnen voor 2020-2025 , het advies om de richtlijn voor alcohol te verstrengen. Toch bleef het advies van (maximaal) 2 consumpties per dag voor een man behouden.
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is er geen veilige limiet voor alcoholgebruik. Tot nu toe heeft alleen Zuid-Korea een etiket met waarschuwing over leverkanker, hoewel fabrikanten alternatieve etiketten kunnen kiezen waarop geen kanker wordt vermeld.
Ierland is momenteel van plan om in 2026 labels te introduceren die zeggen dat er een "direct verband bestaat tussen alcohol en dodelijke vormen van kanker".
Alcoholbedrijven krijgen tik op de beurs
Het advies heeft wel al meteen gevolgen gehad op de beurzen. Na de publicatie van het advies kregen de aandelen van drankbedrijven in de Verenigde Staten én Europa een tik op de beurs. Zo verloor sterkedranken-groep Remy Cointreau 4,3 procent, en sectorgenoten Pernod Ricard en Diageo respectievelijk 2 en 2,4 procent. Ook bierreus AB InBev verloor 1,9 procent.
