2024 is achter de rug. We blikken maand per maand terug op een bewogen jaar voor heel wat koningshuizen. Van historische mijlpalen tot eerste keren, van diepe (gezondheids)crisissen tot verrassende wendingen.
Royals op zondag - Dit was 2024 met een pechvakantie, een innige omhelzing en een losgebroken paard
Januari: de snelste troonsafstand
Op 31 december kondigt ze haar troonsafstand aan in haar nieuwjaarsspeech, 14 dagen later is er al een nieuwe koning. Het gaat vooruit in Denemarken waar koningin Margrethe (84) een stap opzijzet ten voordele van haar oudste zoon Frederik (56). Met een bijzonder emotioneel tafereel in kasteel Christiansborg: Margrethe tekent de akte van abdicatie, neemt haar handtas en wandelstok, verlaat de zaal met de woorden "God beware de koning" en trekt huiswaarts. Haar stoel komt letterlijk vrij en de nieuwe koning Frederik X kan er meteen op plaatsnemen. De macht is verschoven.
Ook voor Frederiks zoon, Christian, verandert er heel wat. Hij is voortaan kroonprins en springt in als regent als zijn vader in het buitenland vertoeft.
Dat gebeurt eind januari al wanneer Frederik op handelsmissie naar Polen trekt. Christian keurt het ouderschapsverlof en de vervanging van een Deense minister goed. Eén krabbel op papier, maar met grote symbolische betekenis: de 18-jarige kroonprins volbrengt zijn eerste officiële taak.
Februari: die reis naar Maleisië
In februari blijkt de Noorse koning Harald in het ziekenhuis te liggen. Klein detail: op Langkawi, een eilandengroep in Maleisië. Het paleis heeft het eerst over een infectie, later blijkt dat Harald een pacemaker ingeplant krijgt.
Er komt kritiek. Is het verantwoord dat een 87-jarige monarch met een kwakkelende gezondheid in het verre Maleisië zit? En wie betaalt de ziekenhuisfactuur en de kosten van de repatriëring?
In het NRK-kerstprogramma 'Året med kongefamilien’ ('Het jaar van de koninklijke familie') geeft Harald toe dat hij verrast werd in Maleisië. "Waarom we er waren? Het is er zonnig en warm. Simpel. En we waren al eerder in Maleisië. Maar toen ik ziek raakte, werd alles plots zo ver van huis", aldus Harald. Zijn dokter benadrukt in het programma dat de koning fit genoeg is om te reizen. "Je kan nu eenmaal pech hebben. De koning had echt pech op zijn vakantie."
Maart: Kategate
In maart duikt de 'vermiste' Kate op. Ze wordt gefotografeerd terwijl ze in de auto zit met moeder Carole aan het stuur.
Daarmee komt min of meer een antwoord op de vraag waar de prinses van Wales is. De wildste complottheorieën doen de ronde sinds ze voor het laatst gezien wordt op kerstdag 2023. Het is het begin van 'Kategate' met speculaties over haar afwezigheid, van plastische chirurgie in Brazilië tot echtgenoot William die een affaire heeft. Een bewerkte foto voor Moederdag doet de boel helemaal ontploffen.
In januari meldt Kate nochtans dat ze een buikoperatie heeft ondergaan en zal herstellen tot Pasen. Het mag niet baten: het paleis voelt de immense druk en kan niet anders dan openlijk communiceren. Op 22 maart maakt de prinses met een videoboodschap bekend dat ze kanker heeft. Intussen is de chemotherapie achter de rug en gaat de prinses voorzichtig weer aan de slag.
April: debuut bij staatsbanket
Amalia woont voor het eerst een inkomend staatsbanket bij. Het zijn de Spaanse koning Felipe en koningin Letizia die op bezoek zijn in Amsterdam. Toeval of niet: de prinses van Oranje kon een jaar onderduiken in Madrid (Spanje), omdat de dreiging in eigen land te groot was. De georganiseerde misdaad wilde haar ontvoeren. Haar vader koning Willem-Alexander bedankt op het staatsbanket Felipe en Letizia: "Dit werd mogelijk gemaakt door de vriendelijke inspanningen van veel van uw landgenoten en uzelf. Een ontroerende blijk van vriendschap in een moeilijke tijd."
Amalia kondigt ook aan dat ze vanaf 2025 haar onkostenvergoeding opneemt. Het gaat om een bedrag van 1,5 miljoen euro waar ze als troonopvolger sinds haar 18e recht op heeft. Amalia deed er tijdelijk afstand van, maar is nu van gedachten veranderd. In een brief (zie hieronder) aan gewezen premier Mark Rutte heeft ze het over "personele en materiële uitgaven met het oog op een zelfstandige en onafhankelijke invulling van de functie". "Haar studies vorderen en ze wordt zichtbaarder. Ik snap het", reageert Rutte.
Mei: Laurent versus de Staat
In mei lekt in de Waalse pers uit dat prins Laurent naar de rechtbank stapt. Hij wil - net als andere Belgen -toegang tot de sociale zekerheid. Laurent heeft door zijn dotatie (dit jaar 397.000 euro) een apart statuut. Hij bouwt geen pensioenrechten op en zijn gezin valt niet onder het klassieke systeem van ziekteverzekering.
In november volgen de pleidooien in de arbeidsrechtbank. Een uitspraak is voor het nieuwe jaar, op 7 april.
Juni: het paardenincident
Lichte verwondingen en een hersenschudding na een 'incident' in Gatcombe Park. Het Britse hof is in een mededeling kort van stof, geheel in lijn met het slachtoffer zelf, prinses Anne. De enige zus van koning Charles maakt op een zondagavond in juni een wandeling met enkele paarden in de buurt. Wat er juist gebeurd is, blijft onduidelijk. De hersenschudding van de prinses blijkt te wijten aan de impact van "de benen of het hoofd van een paard". Na 3 weken rust is ze alweer op bezoek bij de liefdadigheidsinstelling RDA die zich richt op - oh, ironie - therapeutisch paardrijden.
Ondanks de hospitalisatie blijkt Anne (74) in 2024 opnieuw de hardst werkende Britse royal. In november stond de teller op meer dan 217 officiële activiteiten. Zo trok Anne onder meer naar de Olympische Spelen in Parijs.
Juli: bachelor op zak
Ze zit nu in Boston aan de universiteit van Harvard, maar studeerde in juni af aan Lincoln College in Oxford. Kroonprinses Elisabeth haalt er haar bachelor in Geschiedenis en Politiek.
Koning Filip, koningin Mathilde, prins Emmanuel en prinses Eléonore reizen af voor de plechtige afstudeerceremonie. Elisabeth verschijnt in traditionele toga en gooit op het einde met haar hoed. Vooral de dolenthousiaste knuffel van zus Eléonore blijft bij.
Augustus: de zoon die veel eist
De Noorse pers draait werkelijk overuren. In augustus breekt de crisis uit rond Marius Borg Høiby. De oudste zoon van kroonprinses Mette-Marit wordt opgepakt. Hij blijkt een appartement kort en klein geslagen te hebben en zou zijn toenmalige vriendin mishandeld hebben. Marius spreekt over mentale problemen en een drugsverslaving. Kort daarna klagen 2 andere ex-liefjes hem aan. Hij wordt beschuldigd van diefstal, bedreiging van een man en verkrachting van 2 vrouwen. Een van de vermeende slachtoffers ontkent overigens de verkrachting.
De populariteit van het Noorse koningshuis krijgt klappen. Harald kaart aan dat "drugs, geweld en mentaal welzijn een probleem zijn in Noorwegen en in de hele wereld". "We werken eraan", klinkt het vaag. Mette-Marit blijft hameren op het recht op privacy. "Het is een veeleisend jaar geweest. We krijgen al langere tijd professionele hulp", vertelt de prinses rond kerst.
"Zonder die hulp hadden we de situatie als familie niet kunnen doorstaan, en tegelijkertijd onze verplichtingen tegenover het Noorse volk niet kunnen nakomen."
September: Boudewijn plots zalig?
Paus Franciscus verbaast iedereen tijdens zijn misviering in Brussel, inclusief de Belgische bisschoppen en het koninklijk paleis. Hij wil in Rome de procedure tot zaligverklaring van wijlen koning Boudewijn opstarten.
Volgens de paus was de diepgelovige Boudewijn "een politicus met een ruggengraat", omdat hij in 1990 de "moorddadige" abortuswet weigerde te bekrachtigen. Intussen heeft het Vaticaan een commissie aangesteld die het onderzoek zal voeren.
Oktober: Gabriël is Elisabeth voor
In navolging van Amalia maakt prins Gabriël zijn debuut op een staatsbanket. Een primeur voor de Belgische koningskinderen. Oudste zus Elisabeth schuift voorlopig nog niet aan op een staatsbanket. Gabriël volgt koning Filip en koningin Mathilde tijdens hun bezoek aan Frankrijk. Hij zit tijdens het diner op het Élysée naast presidentsvrouw Brigitte Macron.
Voor Gabriël is het 'een ommetje' van 400 km. Hij zit op Erasmus aan Saint-Cyr Coëtquidan, de grootste militaire school van Frankrijk.
November: modder uit frustratie
Verwoestende overstromingen, 800.000 slachtoffers en een grote volkswoede. De Spaanse koning Felipe en koningin Letizia worden bekogeld met modder en vuilnis als ze het rampgebied van Paiporta bezoeken.
Het verschil voor het koninklijke paar kan niet groter zijn dan met de festiviteiten voor hun dubbel jubileum (10 jaar op de troon en 20 jaar getrouwd). Voor die gelegenheid wordt de beroemde Amerikaanse fotografe Annie Leibovitz ingeschakeld. Zij legt Felipe en Letizia in februari 'majestueus' vast op doek.
December: zijn laatste kerstboodschap
In oktober wordt de Luxemburgse erfgroothertog Guillaume aangesteld tot luitenant-vertegenwoordiger. Nog 2 tot 3 jaar tot de abdicatie van vader groothertog Henri. Dachten we. Maar nee, Henri geeft de fakkel straks al door, op 3 oktober 2025.
Die boodschap komt er tijdens de kersttoespraak van Henri. Guillaume zal 43 jaar zijn als hij het roer samen met zijn Belgische vrouw Stéphanie overneemt. Hij is daarmee een van de jongste opvolgers in Europa die de troon erft na abdicatie. De Deense Margrethe en Zweedse Carl Gustaf waren met hun 31 en 27 jaar jonger, maar hun voorgangers stopten niet vrijwillig. Zij stierven.




