De prijs van aardgas in Europa blijft maar stijgen. Op 1 januari stopt de aanvoer van Russisch pijpleidinggas naar Centraal-Europa via Oekraïne, maar ook het winterweer en de vraagtekens rond alternatieven als vloeibaar gas (lng) spelen mee. Vandaag ging de prijs op de toonaangevende Nederlandse termijnmarkt boven de 50 euro.
Europese gasprijs blijft stijgen nu doorvoercontract tussen Oekraïne en Rusland afloopt (maar er spelen nog factoren)
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Op 1 januari 2025, morgen dus, eindigt een vijfjarig akkoord tussen Moskou en Kiev om Russisch gas naar Europa door te voeren via Oekraïne. Maar wegens de Russische invasie in Oekraïne weigert Kiev een overeenkomst te verlengen die tegenstander Rusland financieel voordeel oplevert.
Ook al gaat het om een klein percentage - 5 procent - van de Europese vraag naar aardgas, toch leidt het aflopend contract tot zenuwachtigheid op de markt. Tegelijk speelt mee dat het winter is, en dat er lage temperaturen verwacht worden in delen van Europa.
Ook vloeibaar gas kan duurder worden
Op de toonaangevende Nederlandse termijnmarkt is de prijs voor een megawattuur aardgas vandaag gestegen tot boven de 50 euro, zowat het hoogste niveau dit jaar.
Ter vergelijking: midden oktober schommelde de prijs rond de 41 euro . Op het toppunt van de energiecrisis ging de prijs langdurig boven de 100 euro met pieken boven de 200 (zie onder).
Dreigement van Qatar
Daar kwam onlangs ook nog een dreigement bij van Qatar, dat de lng-toevoer naar Europa zou stoppen als de EU doorzet met plannen om bedrijven te beboeten voor mensenrechtenschendingen, of als die onvoldoende doen om de klimaatverandering tegen te gaan.
Europa zou ongeveer 5 à 6 procent van zijn gas uit Qatar halen.
Een alternatief voor Russisch gas is vloeibaar gas (lng) uit bijvoorbeeld Qatar of de VS. "Maar ondanks aankondigingen van een verhoogde invoer vanuit die landen, loopt ook die markt het risico op prijsstijgingen", zeggen analisten.
"Zo is er een mogelijk grotere vraag uit Azië, wegens een economisch herstel of koud weer. Het zijn factoren die de markt krapper kunnen maken."
Crisisjaren 2021 en 2022
In 2021 en 2022 waren de gasprijzen, na de Russische invasie in Oekraïne, drastisch omhooggeschoten naar recordwaarden. Ze gingen toen vaak boven waarden van 100 en zelfs 200 of 300 euro op de Nederlandse termijnmarkt. In 2022 lag de gasprijs nooit onder de 50 euro.
Pas op de langere termijn daalden de prijzen opnieuw, onder meer dankzij een hogere import van lng uit de VS. Die verdrievoudigde, en was vorig jaar goed voor ongeveer de helft van de Europese lng-import.
In 2023 lagen de prijzen opnieuw een pak lager dan tijdens de energiecrisis.
