Een botsing met vogels, een zogenoemde bird strike, kan zeker niet alleen de oorzaak zijn van de crash van een Boeing in Zuid-Korea. Dat zegt luchtvaartspecialist Luk De Wilde. Hij wijst op enkele belangrijke vragen die overblijven: waarom klapte het landingsgestel niet uit, en waarom bleven de kleppen op de vleugels inactief bij het landen?
Wat weten we al na de vliegtuigcrash in Zuid-Korea, en wat is de oorzaak? "Een 'bird strike' alleen kan het niet zijn"
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Wat weten we al zeker?
Kort voor het vliegtuig moest landen, waarschuwde de controletoren voor een mogelijke bird strike. Dat betekent dat er veel vogels in de buurt zijn en dat een botsing mogelijk is.
Daarop kreeg de piloot toestemming om het toestel neer te zetten op een andere landingsbaan. Dat gebeurde ook, maar kort voor die landing stuurde de piloot nog een noodoproep uit.
Kort daarna is te zien hoe het toestel, een Boeing 737-800, op zijn buik over de grond schuift en crasht tegen een betonnen muur. Daarop ontstaat een inferno waar slechts 2 van de 181 inzittenden levend uitkomen. Op de officiële oorzaak van de crash is het nog wachten, maar momenteel wordt veel gespeculeerd over een botsing met vogels.
Is er een bird strike in het spel?
"Op de beelden zien we dat er iets gebeurd is in de rechtermotor van het vliegtuig", zegt luchtvaartexpert Luk De Wilde. "We moeten nog afwachten wat er precies is gebeurd, maar het wijst in de richting van een bird strike waarbij vogels in de motoren belanden."
De hypothese wordt ondersteund door een bericht dat circuleert in de media. Een passagier zou net voor de landing een berichtje hebben gestuurd naar een familielid, "dat er een vogel vastzat in de vleugel". De persoon schreef daarop: "Moet ik mijn laatste woorden opzeggen?"
Is zo'n botsing met vogels dan fataal?
Toch blijven ook bij de bird strike-hypothese veel vragen over. Het komt immers vaak voor dat vogels in de motoren belanden, maar tot een crash leidt dat zelden, zegt De Wilde.
"Zoiets is nauwelijks tot niet fataal. Het kan een rol gespeeld hebben, maar het heeft er zeker niet toe geleid dat het vliegtuig daardoor onbestuurbaar werd of dat het landingsgestel niet kon worden uitgeklapt."
Het landingsgestel wordt in principe hydraulisch uitgeklapt, maar het kan desnoods ook manueel gebeuren, door de piloten. "Bij deze crash moeten enkele zaken daarom verder worden uitgezocht. Mogelijk gaat het om een opeenstapeling van zaken die zijn foutgelopen."
De maatschappij had overigens ook een goede reputatie. Met Jeju Air, een lagekostenmaatschappij, zijn er nog maar weinig problemen geweest.
Wat zijn mogelijke andere oorzaken?
Waarom klapte het landingsgestel niet uit, en waarom klapten de luikjes op de vleugels (de zogenoemde flaps) niet uit? Die moeten bij een landing de snelheid doen dalen.
"Misschien heeft de bemanning op korte tijd verschillende zaken moeten uitvoeren, en heeft men onvoldoende tijd gehad om de crash te vermijden."
De bemanning had ook voor een doorstart kunnen kiezen, om de landing nog even uit te stellen, maar dat is niet gebeurd. Dat had desnoods op 1 motor gekund, dus ook hier is een bird strike niet de mogelijke verklaring.
In ieder geval zijn later op de dag beide zwarte dozen van het toestel teruggevonden. Daarin worden vluchtgegevens bijgehouden en gesprekken die de bemanning voert. Wellicht kunnen die data meer licht werpen op wat er precies is gebeurd.
Er was enkele dagen geleden al een noodoproep?
Overigens was er 2 dagen geleden al iets te melden vanuit het toestel. "Er is toen ook een mayday (een noodoproep, red.) uitgestuurd. Maar dat ging toen om een medisch noodgeval."
Zelfs mocht er geen technisch probleem geweest zijn, dan zegt de procedure dat het vliegtuig altijd een uitgebreide controle ondergaat voor het opnieuw mag opstijgen.
Meerdere factoren in het spel?
We stevenden af op 1 van de veiligste vliegjaren, maar de crash in Muan Airport in Korea (en die eerder deze week van Azerbaijan Airlines) trekt daar een rode streep door. Er zijn daarbij niet per se oorzaken die eruit springen.
"Wat we vaststellen is dat er vaak een combinatie is van verschillende factoren, zoals het handelen van de bemanning, een technisch mankement, de weersomstandigheden... meestal zijn het verschillende kleine factoren die samen leiden tot een crash." Mogelijk is dat ook hier het geval.
Bestaat er zoiets als het veiligste plekje op een vliegtuig?
Van het verongelukte vliegtuig in Zuid-Korea blijft enkel de staart over. Daarin bevonden zich de 2 overlevenden. Maar er bestaat niet zoiets als "de veiligste" plek op een vliegtuig, zegt De Wilde.
"Helemaal niet, want elke crash, als die zich dan toch eens voordoet, is verschillend. Het hangt ervan af hoe het vliegtuig neerkomt, in welke omstandigheden. Breekt er brand uit? Er zijn te veel factoren die meespelen om te kunnen zeggen dat een bepaalde plek in een vliegtuig veilig is."
Hoe veilig is vliegen?
Na de crash nu in Zuid-Korea en op Kerstmis in Kazachstan kan dat de indruk geven dat vliegen gevaarlijker is geworden, maar de feiten wijzen op iets anders. In 2024 gebeurden er maar 2 grote vliegtuig-ongelukken in de commerciële luchtvaart.
Het risico om te sterven bij een vliegtuigongeluk is sinds het einde van de jaren 60 elke 10 jaar gehalveerd. Meer zelfs, het is nog nooit zo laag geweest als nu.
