Het gevaar buiten de piste wordt nog altijd onderschat. Dat vertelt lawine-expert Peter Sterckx nadat verschillende skiërs deze week zijn omgekomen door een lawine in de Alpen. "Je denkt: 'het zal wel gaan.' Maar de twee witte vlakken van sneeuw links en rechts van de piste zitten vol valkuilen. Je kan je heel snel mispakken." Wat is het gevaar precies, en welke tips volg je best op?
Na recente overlijdens door lawines in de Alpen: "Meeste ongelukken bij niveau 2 en 3 op schaal van 5"
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
"Ik ben blij als mensen me na een les zeggen: 'amai, je moet aan veel denken als je buiten de piste komt.' Want dat betekent dat ze er goed over zullen nadenken." Aan het woord is Peter Sterckx, lawine-expert en docent bij Sneeuwsport Vlaanderen, de officiële ski- en snowboardfederatie.
Donderdag kwamen een vader van 52 en zijn zoon van 22 om in Hippach in Oostenrijk. Eerder waren ook een man van 73 en een jongen van 13 omgekomen door een lawine, respectievelijk in Mautendorf (Oostenrijk) en Les Arcs (Frankrijk). Telkens gebeurde het buiten de officiële piste.
De ongevallen komen niet helemaal onverwacht. In grote delen van skigebieden in het westen van Oostenrijk, in Tirol, geldt volgens de gespecialiseerde website Avalanche Report code oranje. Dat staat gelijk met 3 op een schaal van 5, maar het is eigenlijk al een ronduit gevaarlijke toestand.
De meeste ongelukken doen zich voor bij niveau 2 en 3 op een schaal van 5
Peter Sterckx, lawine-expert
"Mensen denken dat het om lineaire schaal gaat. Wie zich buiten de piste waagt, denkt 'het zal wel gaan'. Maar de schaal is veeleer exponentieel. Het gevaar bij code oranje is vele keren groter dan bij code groen (niveau 1)", vertelt Peter Sterckx aan de telefoon.
"Bij niveau 2 en 3 op een schaal van 5 doen zich dan ook de meeste ongelukken voor. Want bij niveau 1 is er (meestal) geen probleem, en bij niveau 4 en 5 zijn de mensen heel alert. Het is dan vaak ook slecht weer en de skiliften zijn soms gewoon gesloten."
"Mensen kunnen zich heel snel mispakken"
De gouden raad is uiteraard om niet buiten de piste te komen, maar het gebeurt nu eenmaal en het zal blijven gebeuren. Sterckx trekt de vergelijking met het verkeer in Vlaanderen: als het te druk wordt op bepaalde assen, dan zoeken mensen alternatieve wegen.
Alleen: de sneeuw buiten de piste zit vol valkuilen. "Mensen zien links en rechts van de piste twee witte vlakken en denken dat het oké zal zijn. Maar dat is een inschattingsfout: ze kunnen zich heel snel mispakken - niet enkel geoefende 'gewone' skiërs, maar ook professionelen." Want niets is wat het lijkt: de sneeuw kan van slechte kwaliteit zijn, bijvoorbeeld.
Volg de basistips
Lawinegevaar kan optreden wanneer het te veel heeft gesneeuwd in korte tijd of wanneer de sneeuwmassa smelt, meestal in het voorjaar. Maar daar blijft het zeker niet bij. Ook de wind speelt een grote rol. Opgewaaide sneeuw bindt minder goed, en kan makkelijk gaan schuiven. Of de onderlaag kan niet stabiel genoeg zijn. Ook de specifieke locatie van een dal of piste speelt mee.
Het advies is dan ook simpel: blijf op de piste. En voor wie dan toch buiten de piste het avontuur gaat opzoeken, is het belangrijk om de gespecialiseerde websites te checken met de waarschuwingscodes.
"Mocht je dan toch buiten de piste gaan, doe het nooit alleen en neem gespecialiseerd materiaal mee zoals een bieper. Dat is belangrijk om gevonden te kunnen worden als je bedolven zou raken onder een lawine. Snel bevrijd worden kan dan je leven redden."
