Na de gemeenteraadsverkiezingen in oktober zijn er bij de Raad voor Verkiezingbetwistingen 43 bezwaren ingediend en die zijn nu allemaal afgehandeld. Die late afwikkeling heeft in sommige gemeenten problemen veroorzaakt, omdat een nieuwe gemeentebestuur niet geïnstalleerd kan worden zolang een klacht nog hangende is. De Raad zegt dat veel klachten pas eind november binnen waren en pleit nu voor een snellere procedure.
De Raad voor Verkiezingbetwistingen verdedigt haar aanpak bij de afwikkeling van de voorbije lokale verkiezingen. In totaal werden in Vlaanderen 43 bezwaren ingediend, die allemaal behandeld zijn. Toch heeft het systeem in combinatie met het nieuwe kiesdecreet ook problemen veroorzaakt. Want in sommige steden - zoals in Gent - moest de installatievergadering opgeschoven worden. Ook nadat een nieuwe coalitie was gevormd.
De Raad besloot om over het bezwaar in Gent een zitting te houden. Die was maandag, maar de volledige afwikkeling duurde uiteindelijk tot donderdag. Ook was de indiener geen kandidaat bij de laatste verkiezingen. Dat is nochtans nodig volgens de website van de Raad voor Verkiezingsbetwistingen. "Dat is een algemene bijsluiter", zegt Eerste Voorzitter van de Dienst van de Bestuursrechtscolleges Filip Van Acker. "Een kandidaat kan bezwaar indienen. Maar als iemand anders dat doet, laat de procedure niet toe om dat snel te verwerken."
Ook elders in Vlaanderen moesten installatievergaderingen uitgesteld worden omdat een stad of gemeente in principe geen nieuwe coalitie mag vormen wanneer een bezwaar hangende is. Ook bij gevallen waar duidelijk was dat de klacht van bedenkelijke kwaliteit was.
Wie een bezwaar wilde indienen, moest dat ten laatste eind november via aangetekend schrijven doen. De Raad heeft 43 bezwaren ontvangen, waarvan ongeveer de helft op de valreep werd ingediend. Vaak had dat gevolgen voor de installatievergadering, die doorgaans in december werd ingepland.
Snellere procedure
De Raad voor Verkiezingbetwistingen pleit dan ook voor een snelle procedure om onontvankelijke klachten vroeger te seponeren. "Van zodra iets formeel in orde is, moeten wij de standaardprocedure volgen", legt Van Acker uit. De Raad heeft na de indiening van een klacht 35 kalenderdagen de tijd om een uitspraak te doen. Vermits er stukken moeten worden verzameld en dossiers opgevraagd, de verschillende partijen moeten kunnen reageren en er ook zittingen moeten worden georganiseerd, valt een beslissing doorgaans aan het einde van die termijn.
De Dienst van de Bestuursrechtscolleges is een onafhankelijk college dat ook vergunningskwesties behandelt. Voor die klachten bestaat een snelle procedure wel, zegt Van Acker. "Bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen kan je met een verkorte procedure een zaak nog sneller buiten krijgen. Een klager krijgt dan snel antwoord dat de Raad niet bevoegd is. Dan is er onmiddellijk een beslissing genomen. Dat kan ook voor verkiezingsbetwistingen. Hadden we zo een procedure gehad voor de verkiezingsbetwistingen, dan was dat op pakweg 10 dagen buiten."
Toch is dat niet het enige probleem met het huidige systeem, vindt Van Acker. "Het eigenlijke probleem ligt in het feit dat men nog tot 22 november bezwaar kon indienen, twee weken voor de installatie van heet wat gemeenteraden. Je hoeft niet gestudeerd hebben om te weten dat dat potentieel problemen kan opleveren."
Elke verandering betekent een aanpassing van het kiesdecreet. Een evaluatie lijkt er sowieso te komen, zei minister van Binnenland Hilde Crevits eerder al. Indien het kiesdecreet wordt aangepast om de afwikkeling van disputen vlot te trekken, "willen we er zelfs aan meehelpen om ervoor te zorgen dat dat decretaal kan", zegt Van Acker.
