Het passagiersvliegtuig van Azerbeidzjan Airlines, dat gisteren is gecrasht tijdens een noodlanding in Kazachstan, is waarschijnlijk geraakt door Russische luchtafweer. Dat zeggen Oekraïense overheidsmedewerkers, luchtvaartexperten en Russische militaire bloggers. "Beelden van de plaats van de crash doen vermoeden dat het toestel geraakt werd door een vorm van luchtafweergeschut", zegt het hoofd van een luchtvaartbeveiligingsbedrijf.
Steeds meer aanwijzingen dat gecrashte vliegtuig in Kazachstan geraakt is door Russische luchtafweer
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Op beelden van het vliegtuigwrak na de crash zijn een tiental gaten te zien in de romp en de staart van het toestel van Azerbeidzjan Airlines. Dat kan het resultaat zijn van Russisch luchtafweergeschut, redeneren Russische militaire bloggers. Ook Osprey Flight Solutions, een bedrijf dat veiligheidsinformatie voor luchtvaartmaatschappijen voorziet, vermoedt dat het toestel neergeschoten werd. Dat schrijft de Amerikaanse krant The Wall Street Journal.
"Op basis van videobeelden van het wrak en door de omstandigheden rond de luchtruimbeveiliging in het zuidwesten van Rusland is het mogelijk dat het vliegtuig is geraakt door een vorm van luchtafweergeschut", klinkt het bij Osprey Flight Solutions.
De gaten in de romp en in de staart van het vliegtuig zijn ongelijk van grootte en zijn in een onregelmatig patroon verspreid. Dat kan veroorzaakt zijn door het shrapnel of de granaatscherven van een exploderende granaat, bijvoorbeeld afgevuurd door een S-60 57mm luchtafweerkanon. Dit zware luchtafweerkanon schiet explosieve granaten af die in de lucht ontploffen en metalen fragmenten verspreiden.
Op beelden die verspreid worden op sociale media is te zien dat een passagier, nog voor het toestel is neergestort, gewond is geraakt en bloedt. In de romp van het vliegtuig zitten verschillende gaten. Ook zijn de zuurstofmaskers in de cabine tevoorschijn gekomen, wat betekent dat er decompressie of drukverlies is. Dat alles wijst erop dat het vliegtuig tijdens de vlucht door een projectiel werd geraakt.
Mogelijk een vergissing
Het blijft voorlopig nog altijd wachten op officiële communicatie over de vliegtuigramp, waarbij 38 inzittenden om het leven kwamen. Aanvankelijk liet de Russische luchtvaartmonitor weten dat er zich een noodsituatie voordeed aan boord van het toestel, nadat het in een zwerm vogels was terechtgekomen. Later trok de luchtvaartautoriteit die verklaring opnieuw in.
Wel zeker is dat het vliegtuig is afgeweken van zijn oorspronkelijke route vanwege de dichte mist op de luchthaven van Grozny, de hoofdstad van de Russische deelrepubliek Tsjetsjenië en de bestemming van de vlucht. In plaats daarvan vloog het toestel over de Kaspische Zee naar Kazachstan.
Het vliegtuig kwam daarbij dicht in de buurt van een regio waar Rusland de afgelopen weken vaak af te rekenen had met Oekraïense drones. Volgens onbevestigde rapporten zou Rusland zelfs op het moment van de crash bezig zijn geweest met het afweren van Oekraïense drones.
De kans bestaat dus dat het gaat om een ongeluk. Dat zegt ook een Russische militaire blogger, die beweert dat "de schade aan het vliegtuig erop duidt dat het mogelijk per ongeluk is geraakt door een luchtafweerraketsysteem".
In Kazachstan cirkelde het toestel even rond voordat het op 3 kilometer van de havenstad Aktau de grond raakte en explodeerde. Aan boord zaten 62 passagiers en 5 bemanningsleden. Het gaat om 42 Azerbeidzjaanse burgers, 16 Russen, 6 Kazachen en 3 Kirgiziërs. 38 inzittenden overleefden de klap niet, 29 wel, dat meldt de Kazachse overheid.
De president van Azerbeidzjan Ilham Aliyev doet voorlopig nog geen uitspraak over de oorzaak van de crash. "Iedereen kan de video’s van de vliegtuigcrash in de media en op sociale media bekijken, maar de oorzaak voor de crash is nog niet bekend", zegt hij. Aliyev heeft de regering wel de opdracht gegeven om de crash te onderzoeken. Voorlopig zijn ook alle vluchten naar Tsjetsjenië voor onbepaalde tijd opgeschort.
Er zijn verschillende theorieën, maar ik denk dat het voorbarig is om ze te bespreken
De president van Azerbeidzjan Ilham Aliyev wijst (nog) niet naar Rusland
Volgens Jens Franssen, defensiespecialist bij VRT NWS, is het stilzwijgen aan beide kanten een teken aan de wand dat er meer gaande is dan een ongeval. “Dat we het nu nog niet weten, toont aan dat er wellicht diplomatiek overleg bezig is tussen Azerbeidzjan en Rusland”, zegt hij. “Het zijn bondgenoten. Waarschijnlijk maken ze nu afspraken wie er wat communiceert en of er excuses moeten komen.”
MH17
Als het blijkt dat het toestel echt geraakt werd door Russische luchtafweer, dan zou het al de derde keer zijn dat het land een passagiersvliegtuig raakt. In 1983 schoten de Sovjets een Zuid-Koreaans passagiersvliegtuig uit de lucht toen het door 'verboden luchtruim' vloog. In 2014 was de vlucht MH17 vanuit de Nederlandse hoofdstad Amsterdam onderweg naar de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur. Iets na 15 uur werd de Boeing 777 uit de lucht gehaald door een raket, waarschijnlijk door een Boek-raketsysteem.
Ook toen was het toestel geperforeerd door kleine stukjes metaal en spatte het in stukken uiteen. Alle 298 inzittenden, onder wie 196 Nederlanders en 6 Belgen, kwamen om. Nederland stelde Rusland formeel aansprakelijk voor de crash, maar Rusland ontkent dat er ooit een Boek-lanceerder in Oekraïne was.
