Oekraïense gemeenschap in Genk viert kerst: "Maar dit jaar wel volledig los van Russische invloeden"

Ook dit jaar worden de eindejaarsfeesten voor de Oekraïense gemeenschap in Limburg overschaduwd door de oorlog tussen Oekraïne en Rusland. Het conflict woedt al sinds 2014, maar een escalatie van de oorlog op 24 februari 2022 zette een grote vluchtelingenstroom op gang richting West-Europa. Toch wordt in Genk ook dit jaar geprobeerd om de eindejaarsfeesten vooral te vieren in een sfeer van warmte en verbondenheid.

"We komen dit jaar samen in onze kerk voor een misviering met alle mensen die door het oorlogsgeweld zijn moeten vluchten", vertelt Nadia Derewianka van de Oekraïense Orthodoxe Kerk in Genk. "We hebben iedereen ook gevraagd om iets mee te brengen. Traditiegetrouw serveren we dan 12 gerechten, een verwijzing naar Jezus en zijn 12 apostelen. De gerechten worden allemaal gedeeld, zodat de grootmoeders, moeders en al hun kinderen een verbondenheid voelen met hun mannen die nu aan het front zitten."

De oorlog heeft een grote impact gehad op het leven van Oekraïners in eigen land, maar ook in het buitenland. "Want we zijn vorig jaar zelfs afgestapt van de juliaanse kalender, nu volgen we de gregoriaanse kalender", verklaart Derewianka. "We willen niet meer leven onder het patriarchaat van Moskou en kiezen voor een onafhankelijke Oekraïense kerk."

Daarom vieren ze vandaag Kerstmis samen met de katholieke gelovigen. "Zij volgen ook de gregoriaanse kalender. We zijn als Oekraïeners klaar om ons volledig aan te sluiten bij de Europese Unie, dat doen we dus ook door samen op dezelfde dag kerst te vieren", vertelt de Oekraïense strijdvaardig. 

Geen evidente opgave, want het betekent ook dat er afscheid genomen wordt van langlopende Oekraïense kersttradities. "We vierden altijd Svijat Vechir - de Heilige Avond - in de nacht van 6 op 7 januari. Op 7 januari hadden we dan ons kerstfeest. Maar we moeten ons loswrikken van Russische invloeden en daarom vieren we dus kerst op 25 december."

Intussen woedt het bloedig conflict in héél Oekraïne onverminderd voort, met zware luchtaanvallen en een brutale loopgravenoorlog aan de fronten. Dat merken ze ook nog steeds in de Oekraïense kerk in Genk. "De eerste grote groep vluchtelingen uit het westen van Oekraïne kwam er in het begin van de oorlog, maar er blijven wekelijks nieuwe mensen binnenstappen bij ons in de kerk. Het afgelopen jaar stelden we vast dat oorlogsvluchtelingen uit alle delen van Oekraïne hierheen komen, want je bent er nergens meer veilig."

De gevolgen van de oorlog hebben ook de Oekraïense kinderen die met hun ouders zijn gevlucht naar ons land, getekend voor het leven. "Onze kerk in Zwartberg ligt in de buurt van een klein vliegveld waar er vaak sportvliegtuigjes opstijgen en landen", zegt Derewianka. "Soms kruipen ze onder een tafel zodra ze zo'n vliegtuigje horen. Die angst is er nog steeds, zelfs na 2,5 jaar."

Ondanks de schijnbaar eindeloze oorlog in Oekraïne blijft de Oekraïense gemeenschap in Limburg dromen van een einde aan het geweld in 2025. "We hopen dan wel dat onze president Zelenski en ons eigen volk kan beslissen op welke manier de oorlog eindigt, en niet de nieuwe Amerikaanse president", besluit Nadia Derewianka.

"Er zijn zoveel mannen gesneuveld, een hele generatie jongemannen zelfs. Het zou tragisch zijn als die soldaten hun leven voor niets hebben opgeofferd. We mogen ons grondgebied en onze eigenheid niet zomaar afstaan. We kunnen vergevingsgezind zijn, maar ons land blijft ons land. Hopelijk stopt de oorlog en kunnen onze jongens weer naar huis, daar blijf ik voor bidden."