De Kerstman maakt op kerstavond zijn reis rond de wereld om pakjes uit te delen en wordt daarbij op de voet gevolgd door het Amerikaanse leger. Zoals de traditie het wil, monitort NORAD, de militaire organisatie die waakt over het luchtruim in de VS en Canada, de route van de Kerstman en zijn arrenslee met vliegende rendieren. Hoe is die traditie ontstaan?
Wanneer brengt de Kerstman mijn pakje? Vraag het aan het Amerikaanse leger
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Op elke andere dag scant de militaire dienst NORAD (North American Aerospace Defense Command) de hemel op mogelijke bedreigingen. Maar op kerstavond hebben de militairen een ander doel. Dan volgen ze de Kerstman als hij op de Noordpool vertrekt voor zijn opdracht: miljarden cadeautjes uitdelen over de hele wereld. En NORAD laat de hele wereld rechtstreeks meegenieten op een aparte website (www.noradsanta.org ). De Kerstman reist de wereld rond in een slee die voortgetrokken wordt door 9 rendieren, waarvan Rudolf - met de rode neus - er uiteraard eentje van is. Rudolf speelt nog een andere rol in het verhaal, maar daarover straks meer.
De rendieren zetten er vaart achter: de Kerstman en zijn gevolg reizen aan een snelheid die hoger ligt dan die van een F-15-gevechtsvliegtuig. 24 uur hadden ze nodig om hun missie te volbrengen. Rond 12 uur vanmiddag onze tijd zat het erop. In totaal heeft de Kerstman 8,2 miljard cadeautjes afgeleverd.
De Kerstman vloog onder meer over Capitol Hill in Washington, het politieke hart van de VS, waar hij een laatste keer cadeautjes ging afleveren aan president Joe Biden in het Witte Huis:
'Rode lijn'?
De traditie begon in 1955, al bestaan er verschillende versies over de manier waarop. Volgens de meest bekende versie had de Amerikaanse warenhuisketen Sears in een lokale krant een advertentie geplaatst met een telefoonnummer waarmee je rechtstreeks naar de Kerstman zou kunnen bellen. Alleen zou er een foutje in het nummer gestaan hebben.
En geen kleintje, want het bleek te leiden naar de militaire dienst CONAD, de voorloper van NORAD. En dan nog wel naar de beruchte 'rode lijn', in volle Koude Oorlog de telefoonlijn die CONAD rechtstreeks verbond met het opperbevel dat toegang had tot de nucleaire wapens van de VS. Met andere woorden, een lijn die slechts in uiterste dreiging werd gebruikt. Op 30 november 1955 bemande kolonel Harry Shoup de telefoon. Hij zou een jongetje aan de lijn gekregen hebben die hem vroeg of hij de Kerstman was. Hij speelde het spel vrolijk mee. Daarop volgden nog tientallen telefoontjes. Shoup gaf opdracht aan zijn manschappen om informatie te geven over de positie van de Kerstman.
Kerstman op een landkaart
Critici brachten later een andere versie van het verhaal. Daarin wimpelde Shoup het jongetje brutaal af, hij dacht het om een grap ging. "Maar toen hoorde hij dat het jongetje begon te huilen", vertelden zijn kinderen later.
Hij suste het jongetje en kreeg de moeder aan de lijn, die hem over de advertentie vertelde waar een fout in zou hebben gestaan. Volgens de familie van Shoup kreeg de dienst die dag heel wat telefoontjes van kinderen en gaf hij enkele militairen de opdracht om te doen alsof ze de Kerstman waren.
Wat allicht dichter bij de waarheid ligt, is dat de dienst op 30 november 1955 niet meer dan 1 telefoontje kreeg. En allicht heeft het jongetje in kwestie zelf een verkeerd nummer gebeld, in plaats van dat er een fout in de advertentie stond. De 'rode lijn' kon je niet rechtstreeks bellen van een externe lijn.
In 1986 vertelde Shoup in een interview dat een van de NORAD-medewerkers een afbeelding van de Kerstman op een glazen landkaart had getekend. De tekening zou worden verwijderd, maar Shoup zag er een mogelijkheid in om het imago van CONAD op te poetsen.
"Laat het daar maar liggen", vertelde Shoup en hij haalde er andere stafleden bij. Het idee voor de 'Santa Tracker' was geboren. Shoup wilde in volle Koude Oorlog het moreel van de militairen én het publiek opkrikken. "Nou, het liet het leger er goed uitzien, alsof we niet allemaal een stelletje snobs zijn die niets om de Kerstman geven", zei hij.
De neus van Rudolf
Wat er ook van zij, sindsdien volgt NORAD elk jaar de tocht van de Kerstman op 24 december vanaf het moment dat hij op de Noordpool vertrekt.
In een recent interview aan het persagentschap AP vertelde luitenant-generaal Case Cunningham van de luchtmacht dat NORAD-radars in Alaska en Canada de eerste zijn die de Kerstman detecteren. Hij verlaat de Noordpool en gaat meestal naar de internationale datumgrens in de Stille Oceaan. Van daaruit trekt hij naar het westen, de nacht volgend.
"Dat is het moment waarop de satellietsystemen die we gebruiken om elke dag interessante doelen te volgen en te identificeren, in werking treden," zei Cunningham. "Rudolfs neus gloeit rood en straalt veel hitte uit."
Dankzij infraroodreceptoren in de neus van Rudolf is NORAD rechtstreeks in staat om de Kerstman te volgen:
Ook president beantwoordt telefoontjes
Geïnteresseerden kunnen de tocht van de Kerstman nu rechtstreeks en in 3D volgen, en op alle mogelijke sociale media. Kinderen kunnen ook nog altijd bellen of mailen met vragen voor de Kerstman. Gemiddeld komen er 12.000 mails en meer dan 100.000 telefoontjes uit meer dan 200 landen binnen.
Meer dan 1.500 vrijwilligers beantwoorden al die oproepen. En dat zijn niet alleen medewerkers van NORAD en burgerpersoneel van het leger, maar ook prominenten. Zo nemen de Amerikaanse president en zijn vrouw traditioneel enkele telefoontjes aan. NORAD bedankte Joe en Jill Biden al voor hun speciale opdracht.
