Op 7 januari 2015, vandaag precies 10 jaar geleden, wordt Parijs opgeschrikt door een bloedige terreuraanslag op de redactie van het satirische magazine Charlie Hebdo. De aanslag is de start van 3 bloedstollende dagen in en rond Parijs. Hij wordt gezien als het begin van een reeks jihadistische terreurdaden in Frankrijk en elders in Europa.
10 jaar geleden: aanslag op redactie Charlie Hebdo is start van 3 dagen terreur (en begin van reeks jihadistische aanslagen in Europa)
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Woensdag 7 januari: aanslag op redactie Charlie Hebdo
Rond 11.30 uur dringen 2 zwaarbewapende mannen binnen in het pand in Parijs waar de redactie van het satirische weekblad Charlie Hebdo werkt. Op dat moment zitten de meeste tekenaars en columnisten net aan tafel voor de eerste redactievergadering van het nieuwe jaar.
De gewapende mannen zijn broers: Chérif en Saïd Kouachi.
Ze schieten eerst een onthaalmedewerker dood, om vervolgens alle aanwezigen in het vergaderlokaal in koelen bloede te executeren. Bij de doden zijn hoofdredacteur Charb en bekende tekenaars als Cabu en Wolinski, maar ook een politieagent die instaat voor de veiligheid van de hoofdredacteur van Charlie Hebdo.
Buiten de lokalen van Charlie Hebdo, openen de broers Kouachi ook het vuur op nog een agent. Hij is de twaalfde dode van de aanslag op Charlie Hebdo.
Op straat horen getuigen de terroristen roepen dat ze de profeet Mohammed hebben gewroken.
Charlie Hebdo, dat bekendstaat om zijn oneerbiedige houding ten opzichte van religies, was een van de bladen die omstreden Deense cartoons van de profeet Mohammed hadden gepubliceerd. Precies daarom is het magazine door de broers Kouachi uitgekozen als doelwit voor de aanslag.
De broers vluchten na de dodelijke aanslag weg in een auto die ze met geweld in beslag hebben genomen. De veiligheidsdiensten zetten een klopjacht in die 2 dagen later tot een einde zal komen.
Maar tijdens die 2 bloedstollende dagen zullen nog meer slachtoffers vallen.
Donderdag 8 januari: agente doodgeschoten op straat
Terwijl honderden agenten een klopjacht houden op de broers Kouachi en in de regio rond Parijs de noodtoestand is uitgeroepen, wordt in de ochtend van 8 januari opnieuw geschoten in de Franse hoofdstad.
In de voorstad Montrouge opent een man het vuur op 2 agenten die een verkeersongeluk aan het afhandelen zijn. Eén agente overleeft het niet.
De schutter is Amedy Coulibaly. Hij blijkt een kennis te zijn van de broers Kouachi. Ze zijn met elkaar in contact gekomen in de gevangenis, waar ze (nog verder) geradicaliseerd zijn geraakt.
Coulibaly weet na de schietpartij te ontkomen. Ook de broers Kouachi blijven voortvluchtig.
Vrijdag 9 januari: gijzeling in supermarkt en drukkerij
Op vrijdag duikt Coulibaly opnieuw op. In de buurt van Porte de Vincennes in Parijs valt hij een Joodse supermarkt binnen. Hij houdt er 21 aanwezigen gegijzeld. Met zijn actie eist hij een vrijgeleide voor de broers Kouachi. Coulibaly schiet 4 van zijn gijzelaars dood.
Na 4 uur gijzeling stormt de politie de supermarkt binnen. Coulibaly wil vluchten, maar wordt gedood door politiekogels.
Rond dezelfde tijd zijn politiediensten de broers Kouachi opnieuw op het spoor. Ze achtervolgen hen op de autoweg nadat ze weer een auto hebben gestolen.
De klopjacht eindigt op een bedrijventerrein in Dammartin-en-Goêle, niet ver van Parijs. De gemeente wordt door de politie omsingeld en alle scholen worden geëvacueerd.
De broers verschansen zich in een drukkerij. Ze laten de werknemers gaan - maar één man houdt zich, zonder dat de terroristen het weten, schuil in een kast. Bij de politiebestorming die volgt worden de broers Kouachi doodgeschoten.
Zondag 11 januari: "Je suis Charlie" op sociale media en op straat
De 3 dagen van terreur veroorzaken een grote beroering in Frankrijk en daarbuiten. Al meteen na de aanslag op Charlie Hebdo overspoelt de slogan "Je suis Charlie" de sociale media.
In Parijs, maar ook in veel andere westerse steden komen mensenmassa's op straat om hun steun aan de slachtoffers te tonen en de vrijheid van meningsuiting te verdedigen.
Op zondag 11 januari is er in de Franse hoofdstad een grote demonstratie met bijna 2 miljoen deelnemers. Vooraan stapt president François Hollande, geflankeerd door tientallen andere westerse staats- en regeringsleiders.
Najaar 2015: nog bloedigere aanslagen in Parijs
Frankrijk is al eerder geconfronteerd geweest met islamistisch terrorisme, maar toch wordt de aanslag op Charlie Hebdo gezien als het symbolische begin van een reeks bloedige jihadistische aanslagen in het land, en ook elders in Europa.
De aanslagen van januari 2015 betekenen ook een ommekeer op het ideologische vlak. Tot dan is vooral Al Qaeda actief, maar de rol van die terreurbeweging wordt overgenomen door IS.
Beide hebben overigens raakvlakken. Chérif en Said Kouachi zijn aanhangers van Al Qaeda en Coulibaly van IS, maar de laatste heeft zijn terreuractie wel afgestemd op die van de broers.
IS zal later in hetzelfde jaar nog bloedigere aanslagen opeisen. Want het ergste moet nog komen: in november wordt Parijs opgeschrikt door een nog dramatischere golf van terreur.
130 mensen komen om het leven, meer dan 350 anderen raken gewond bij zelfmoordaanslagen bij onder meer het Stade de France en de concertzaal Bataclan. De daders blijken de aanslagen te hebben gepland vanuit Molenbeek.
Ons land wordt in maart 2016 zelf ook getroffen door terroristische bomaanslagen. Op de luchthaven van Zaventem en in de Brusselse metro komen 35 mensen om het leven en raken 340 mensen gewond.
Nog in 2016 vallen in Frankrijk nog 86 dodelijke slachtoffers wanneer een vrachtwagen inrijdt op een menigte die de nationale feestdag viert, op 14 juli.
Najaar 2020: proces tegen 14 medeplichtigen
In het najaar van 2020 worden 14 mensen veroordeeld voor de aanslagen van januari 2015 in Frankrijk.
Ze worden schuldig bevonden aan het verlenen van logistieke en financiële steun aan de Kouachi's en Coulibaly, de 3 terroristen die door de politie zijn doodgeschoten. De 2 hoofdbeklaagden op het proces krijgen elk 30 jaar cel.
Bij de veroordeelden zijn ook 2 Belgen.
