In Roemenië hebben de pro-Europese regeringspartijen oud-Senaatsvoorzitter Crin Antonescu voorgedragen als hun gezamenlijke presidentskandidaat. Hij moet de strijd aanbinden met extreemrechts, dat volop de wind in de zeilen heeft. In de lente van volgend jaar kiezen de Roemenen voor de tweede keer in een half jaar een nieuwe president.
Pro-Europese partijen in Roemenië scharen zich achter oud-Senaatsvoorzitter als presidentskandidaat
Een eerste ronde van de presidentsverkiezingen eind november was gewonnen door de rechts-radicale Calin Georgescu. Maar het Grondwettelijk Hof besliste dat die eerste ronde moest worden overgedaan, omdat Rusland die had proberen te beïnvloeden via TikTok.
De presidentsverkiezingen moeten worden georganiseerd door de nieuwe regering van de sociaaldemocratische PSD, de centrumrechtse PNL, de partij van de Hongaarse minderheid UDMR en een groepering van kleinere minderheden. Die coalitie heeft de aftredende sociaal-democratische premier, de pro-Europese Marcel Ciolacu, opnieuw benoemd tot regeringsleider.
Door de 65-jarige Crin Antonescu als presidentskandidaat naar voren te schuiven, is de coalitie erin geslaagd zich achter één persoon te scharen. Hij moet het opnemen tegen de rechts-radicale Calin Georgescu, de verrassende winnaar van de eerste ronde van de nietig verklaarde presidentsverkiezingen.
Ook Nicusor Dan, de politiek onafhankelijke burgemeester van de hoofdstad Boekarest, heeft zich kandidaat gesteld. Hij mikt op de pro-Europese kiezers die zich niet met extreemrechts vereenzelvigen, maar ook niet met de partijen die al sinds de revolutie van 1989 de lakens uitdelen in het land. Als de peilingen hem een kans op het presidentschap geven, zal centrumkandidate Elena Lasconi, die eind november tweede werd achter Georgescu, zich mogelijk terugtrekken.
Politicologen sluiten niet uit dat Georgescu stemmen zal verliezen als zowel Antonescu als Dan zich in de campagne gooien.
Van oost naar west
Roemenië is een voormalig Oostblokland en keerde zich naar aanleiding van een volksopstand tegen dictator Nicolae Ceausescu in 1989 af van het communisme. Het land zocht toenadering tot het Westen: in 2004 trad het toe tot de NAVO en in 2007 tot de Europese Unie. Sinds enkele weken is het land ook toegetreden tot de Schengenzone, waardoor grenscontroles met de andere Schengenlanden zijn opgeheven.
De aansluiting bij het Westen heeft niet kunnen verhinderen dat Roemenië nog veel problemen kent: er is veel armoede, misdaad en corruptie. Ook politiek is het er niet altijd even stabiel.
Het land telt ruim 19 miljoen inwoners en is goed voor 1,9 procent van het totale bbp van de EU. Het gemiddelde bbp per hoofd bedraagt 30.000 euro. Dat is lager dan het EU-gemiddelde van 37.600 euro. Zo'n 73 procent van wat Roemenië invoert, komt uit de EU. 72 procent van de uitvoer is bestemd voor de Europese Unie.
