Laatste dagen van Patrick Dewael als burgemeester van Tongeren: "Het is nu echt wel mooi geweest"

"Die laatste dagen voelen zoals alle andere dagen. Ik ben er niet speciaal mee bezig", zegt Patrick Dewael (Tongeren-Borgloon.nu). Al sinds 1 januari 1995 mag hij zich de burgemeester van Tongeren noemen. "Maar het is uiteindelijk wel een lang hoofdstuk dat binnenkort afgesloten wordt."

Op die 30 jaar tijd is er heel wat veranderd in Tongeren. "Werkgelegenheid creëren en cultuur hebben altijd hoog op mijn agenda gestaan", zegt Dewael. "30 jaar geleden was er geen werk in Tongeren. Dat kwam onder meer door het faillissement van Nova, een fabrikant van elektrische apparaten, en het Amerikaanse bedrijf in elektronische schakelingen Claire dat zijn activiteiten terugschroefde."

"Nu zijn er op het industrieterrein van Tongeren-Oost alleen al 2.800 arbeidsplaatsen door de komst van nieuwe bedrijven en de uitbreidingen van bedrijven die er al langer gevestigd waren. Toch stel je nu vast dat er in Tongeren veel mensen wonen die niet willen werken. Het is weer een heel nieuwe uitdaging om die mensen aan het werk te krijgen."

"Op vlak van cultuur zijn er bijvoorbeeld heel wat historische gebouwen in Tongeren bewaard gebleven", gaat Dewael verder. Denk maar aan het begijnhof, de basiliek en het stadhuis. Daarnaast heb ik voor subsidies gezorgd voor de Velinx en dit cultuurcentrum in de beginjaren - samen met Barbara Wyckmans (toenmalig directeur van de Velinx) - invulling gegeven."

"Het is ons gelukt om het Gallo-Romeins Museum als stad over te nemen van de provincie en dan heb je nog de realisatie van het Teseum onder de basiliek. Als stad mag je uiteraard niet blijven hangen in het verleden. Je hebt hedendaagse kunst nodig en ook dat heeft een plaats gekregen in Tongeren. Dat zie je onder andere aan het jaarlijkse kunstfestival MoMeNT."

Dewael betreurt wel dat hij de commerciële leegstand niet heeft kunnen wegwerken uit het centrum. "Uiteraard zou ik dit liever anders zien met het liefst de ene winkel na de andere. Maar om dit probleem op te lossen - dat zich trouwens niet enkel in Tongeren voordoet - moet je je stad gaan herinrichten. Dat kan met het aanleggen van stadstuinen en het herinrichten van winkels tot woningen. Ik had dit allemaal liever sneller zien gaan, maar je kan dat niet forceren."

Al die jaren in de politiek hebben hem als persoon ook veranderd, geeft Dewael toe. Hij was niet enkel politiek actief op lokaal niveau, maar ook in de nationale politiek. Zo werd hij op zijn 30e al minister van Cultuur in de Vlaamse Executieve (de voorloper van de Vlaamse regering). "Ik zou geen keuze kunnen maken tussen beide. Ik heb de 2 niveaus altijd nodig gehad. Op nationaal niveau heb ik veel kansen gekregen, lokaal sta je dichter bij de mensen en zie je sneller resultaten van je werk. Ze gaven mij beide inspiratie, maar de politiek slorpt je wel op. Week- en weekenddagen bestaan niet, elke dag telt."

"Op een bepaald ogenblik moet je tegen jezelf zeggen: 'het is nu wel mooi geweest' en 'denk aan je gezondheid'. Dat heb ik dit jaar gedaan. Mensen voelden dat misschien wel aan toen ik zowel voor het federaal parlement, als voor de gemeenteraadsverkiezingen op de lijst ging staan als lijstduwer. De ambitie was er misschien nog wel, maar uiteindelijk moet je het stuur in eigen handen houden."

Dewael kijkt ernaar uit om meer tijd te kunnen doorbrengen met zijn familie. Onder andere met zijn 2 kleinkinderen en in maart 2025 krijgt hij er nog 2 bij: een tweeling. Maar helemaal verdwijnen uit de politiek, is nog niet voor meteen. Hij zal elke maand in het stadhuis van Tongeren met de voorzittershamer zwaaien tijdens de gemeenteraad van Tongeren-Borgloon.

"Ik zal de sfeer in het college van burgemeester en schepenen en het voeren van debatten in de gemeenteraad zeker missen. Er vielen wel eens scherpe woorden, maar meestal heerste er wel een amicale sfeer. Ook na de gemeenteraad was er meestal wel ruimte voor verbroedering met een glas in de hand. Tijdens de volgende legislatuur zal ik alles vanaf de andere kant beleven. De rol van voorzitter is mij niet onbekend, want ook in de Kamer ben ik een tijdlang voorzitter geweest. Ik beschouw het als een eer om dit te mogen doen in een nieuwe stad. Een fusie waar ik de laatste jaren toch veel tijd in heb gestoken."

"Hoe de sfeer zal zijn tijdens die eerste gemeenteraden van Tongeren-Borgloon valt moeilijk te voorspellen. Er zijn veel nieuwe gezichten en elke vogel zingt hoe die gebekt is. Wat ik wel weet, is dat er in de nieuwe stad sterk zal moeten ingezet worden op de dienstverlening in alle 30 kerkdorpen en er niet enkel aan de centra mag worden gedacht."

"Het budget gaat alvast omhoog", gaat hij verder. "Door de fusie zal het bestuur financieel sterker staan door een schuldkwijtschelding van 21 miljoen euro en een verhoogde financiering vanuit het gemeentefonds. Dat zullen de inwoners van Tongeren-Borgloon na de eerste gemeenteraad meteen voelen met de belastingsverlaging van 7.1 procent die dan op de agenda staat."