In de Verenigde Staten is een 'shutdown' van delen van de overheid op het nippertje vermeden. De Amerikaanse Senaat keurde kort voor de deadline een wetsvoorstel over de overheidsuitgaven goed. Enkele uren voordien had ook het Huis van Afgevaardigden dat gedaan. Zonder akkoord zouden verschillende overheidsdiensten niet meer kunnen werken.
Op de valreep akkoord in Amerikaanse Congres over financiering van de overheid, 'shutdown' vermeden
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Op de valreep hebben de Democraten en de Republikeinen in het Congres een akkoord gevonden over de financiering van de federale overheid. Daarmee vermijden ze dat overheidsinstellingen stilvallen en dat miljoenen federale personeelsleden in de kerstperiode geen loon zouden krijgen.
Ten laatste op vrijdag 20 december om middernacht plaatselijke tijd moest er een akkoord zijn, zo niet dreigde de zogenoemde 'shutdown'. Aan het begin van de avond was er de goedkeuring van het Huis van Afgevaardigden, net voor middernacht volgde de Senaat. In totaal stemden 366 Congresleden voor en 34 tegen.
Een 'shutdown' is dus voorlopig afgewend. Het goedgekeurde voorstel omvat een verlenging van de huidige overheidsfinanciering met 3 maanden, tot 14 maart. Er wordt 100 miljard dollar uitgetrokken voor staten die getroffen zijn door natuurrampen. Er is ook 10 miljard dollar opzijgezet voor financiële steun aan landbouwers.
President Joe Biden heeft het voorstel ondertekend. Hij had al laten weten dat hij het voorstel steunt. De ondertekening was een formaliteit. Op 14 maart zal er een nieuw akkoord over de overheidsfinanciering moeten zijn.
Druk van Donald Trump en van Elon Musk
Eind september had het Amerikaanse Congres de begroting voor 2025 moeten goedkeuren, maar een akkoord vinden bleek aartsmoeilijk. En daar heeft de tweespalt in het Congres veel mee te maken. Het Huis van Afgevaardigden wordt gedomineerd door de Republikeinen, de Senaat door de Democraten. Bovendien waren er nog verkiezingen in november.
Uiteindelijk vonden het Huis en de Senaat een noodoplossing: de financiering werd verlengd tot 20 december. Met die deadline die steeds dichterbij kwam, moest het Congres de voorbije weken opnieuw een oplossing zoeken. Dit keer met de Republikeinse 'president-elect' Donald Trump op de achtergrond, die op 20 januari de macht overneemt, en de Republikeinen die zowel in het Huis als in de Senaat een meerderheid haalden.
Een eerste compromisvoorstel van Republikeinse en Democratische Congresleiders werd eerder deze week door de Republikeinen afgeschoten. Dat gebeurde onder druk van Trump. Hij eiste een verhoging van de schuldenlimiet. Daarnaast was er kritiek van miljardair en Trump-adviseur Elon Musk. Die postte op X waarschuwingen voor Congresleden die het voorstel zouden goedkeuren.
Het Republikeinse Huis keurde dat voorstel bijgevolg niet goed, waardoor een 'shutdown' wel heel dichtbij kwam. Een tweede compromisvoorstel heeft het nu dus wel gehaald. Daarin is de verhoging van het schuldenplafond die Trump eiste, niet opgenomen.
Huisvoorzitter Mike Johnson: "Hiermee overbruggen we periode tot Trump"
Mike Johnson, de Republikeinse voorzitter van het Huis, reageerde opgelucht na de goedkeuring van het compromis. "We zijn heel dankbaar dat we over de partijgrenzen heen met een overweldigende meerderheid dit voorstel hebben goedgekeurd. Het financiert de overheid tot maart 2025, een prioriteit voor ons."
Johnson verwees naar januari, "wanneer alles verandert. President Trump keert terug naar het Witte Huis en de Republikeinen hebben de controle over het Huis en de Senaat. Dit compromis was een noodzakelijke stap om die tijd te overbruggen, om ons voor te bereiden op de periode waarin wij onze stempel kunnen drukken over de uiteindelijke beslissingen over de begroting van 2025."
Senaatsvoorzitter Murray: "Republikeinen volgden grillen van rijkste man ter wereld"
Patty Murray, de Democratische voorzitter van de Senaat, is ook opgelucht. "Heel wat gemeenschappen die getroffen zijn door rampen wachten al lang wanhopig op die noodhulp, en we vermijden een schadelijke 'shutdown' van de overheid."
Maar Murray had ook kritiek: "De enige reden dat het zo lang duurde om hier te geraken, is dat Republikeinen in het Huis voor chaos kozen, en ervoor kozen om de grillen van de rijkste man ter wereld (Elon Musk, red) te volgen. Onnodig te zeggen dat dit niet de manier is waarop het moet werken."
"Maar ondanks de chaos ben ik blij dat we eindelijk een akkoord hebben over noodhulp aan mensen die tornado's, bosbranden en overstromingen meemaakten. Samen met politici van beide groepen werkte ik hard om deze hulp eindelijk erdoor te krijgen. Het is pijnlijk duidelijk dat er nog zoveel plaatsen zijn die lijden."
Wat is een shutdown?
Een 'government shutdown' betekent in essentie dat de overheid stilgelegd wordt. Het geld is op, dus heel wat overheidsinstellingen kunnen niet meer werken. Een shutdown kan zowel op federaal als op staatsniveau en heeft grote gevolgen.
Bij een federale shutdown wordt het personeel van de federale overheid bijvoorbeeld niet uitbetaald zolang er geen oplossing is. Miljoenen mensen zouden zonder loon zitten. Denk aan ambtenaren, maar ook aan soldaten, grenswachters en luchtverkeersleiders. Nationale parken, musea en andere federale instellingen zouden de deuren moeten sluiten. Ook voor de Amerikaanse economie is een shutdown een ramp. Vorig jaar berekende de investeringsbank Goldman Sachs dat de economische groei elke week met 0,2 procent daalt zolang de overheid geen akkoord over een budget heeft. De langste federale shutdown vond plaats onder president Donald Trump. Die wilde de overheid niet 'heropenen' zolang hij geen extra geld kreeg voor zijn muur op de grens met Mexico. De Democraten hielden echter voet bij stuk. De shutdown duurde 35 dagen, van 22 december 2018 tot 25 januari 2019, zonder dat Trump zijn extra budget kreeg.
