Ons land heeft besloten een gezant naar de Syrische hoofdstad Damascus te sturen. Die moet met de nieuwe Syrische leiders, de islamitische rebellengroep Hayat Tahrir al-Sham (HTS), gesprekken voeren over de toekomst van het land. De gezant moet ook bekijken of het veilig genoeg is zodat Syrische vluchtelingen op termijn terug kunnen keren.
Belgische regering stuurt gezant naar Damascus om te praten met nieuwe Syrische leiders
Eerder deze week kondigde de hoge vertegenwoordiger van het buitenlands beleid, Kaja Kallas, al aan dat de Europese Unie haar diplomatieke vertegenwoordiging in Damascus heropent. Ook andere landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland, sturen diplomaten om poolshoogte te nemen in Syrië. De Belgische gezant, die één van de komende dagen vertrekt, wordt de eerste vertegenwoordiger van ons land in Syrië sinds 2012.
"Het is de bedoeling dat onze diplomaat gesprekken voert over de toekomst van Syrië. We moeten onze boodschappen overmaken en onze verwachtingen voor de heropbouw van het land duidelijk maken", legt minister van Buitenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) uit.
We zullen de nieuwe machthebbers beoordelen op hun daden en niet alleen woorden
Minister van Buitenlandse Zaken Bernard Quintin (MR)
"De komende weken en maanden moeten de nieuwe leiders aan ons, maar ook de rest van wereld, tonen dat ze Syrië willen heropbouwen op basis van deze principes. We zullen de nieuwe machthebbers beoordelen op hun daden en niet alleen woorden"
De gezant moet ook nagaan hoe veilig en stabiel de situatie in het land is. "Zo kunnen op termijn de Syrische vluchtelingen in Europa en België kunnen terugkeren naar hun land", zegt Quintin.
Voor het eerst in 12 jaar
De laatste Belgische vertegenwoordiger in Syrië was Françoise Gustin. Zij bezocht als laatste Belgische ambassadeur de stad Aleppo en het christelijke klooster van Padre Paolo in Marmarita. In 2012 sloot België de ambassade in Damascus vanwege de escalerende burgeroorlog. Wel is er in België zelf nog een Syrische ambassade.
De gruwel die Syrië sindsdien heeft getroffen, blijft Gustin bij. “Het is vreselijk wat er gebeurd is en wat we nu zien overtreft onze ergste vrees van in die tijd”, zegt Gustin in De Ochtend op Radio 1, verwijzend naar onder meer de massagraven die worden gevonden in het land. “Maar nu moeten we denken aan de toekomst. Er is nu echt een opportuniteit voor een transitie in Syrië, hopelijk ordelijk en met respect voor mensenrechten”, zegt ze.
Veel hangt af van HTS zelf
Maar hoe het verder zal verlopen, hangt grotendeels af van HTS zelf. Leider Ahmed al-Sharaa, tot voor kort bekend onder zijn strijdnaam Abu Mohammed al-Jolani, probeerde de groep in een recent interview met de Britse openbare omroep BBC te profileren als gematigd.
HTS is echter ontstaan als bondgenoot van de terroristische beweging Al-Qaida en heeft altijd als doel gehad om in Syrië een islamitische staat onder sharia op te richten. Hoewel al-Sharaa zegt dat de beweging gelooft in het recht op onderwijs van vrouwen en dat ook voor minderheden een plaats zal zijn, wordt HTS door de EU, de VS en een groot aantal andere landen als terroristische organisatie beschouwd.
Een kans voor Syrië
Gustin hoopt desalniettemin dat HTS een regering vormt waarin kernwaarden zoals mensenrechten en respect voor minderheden worden gerespecteerd. “We moeten blijven kijken naar wat de Syrische actoren van plan zijn en hopen op een inclusief beleid met respect voor de waarden die ons drijven. Dat is heel belangrijk voor ons.”
Nu is echter vooral de Syrische bevolking zelf aan zet, zegt ze. “Er moet een nieuwe dialoog komen onder leiding van en met eigenaarschap van de Syriërs zelf. Zij moeten de gelegenheid hebben om zich uit te drukken. Als het de positieve kant uitgaat is dat natuurlijk een kans om een geslaagde transitie te hebben.”