Een nieuw jaar brengt heel wat nieuwe regels met zich mee. Wat betekenen die voor jouw job, gezondheid of portemonnee? We lijsten hieronder de belangrijkste veranderingen op per categorie.
Lagere registratierechten, hogere nettarieven, strengere schenkingsregels en nog véél meer: dit verandert er vanaf vandaag
Werk
Loon van 1 miljoen werknemers stijgt dankzij inflatie
Zo'n half miljoen bedienden zien hun loon vanaf vandaag stijgen met 3,58 procent dankzij de jaarlijkse automatische indexering van de Belgische lonen. Het gaat om bedrijven uit het paritair comité 200. Daar is een diverse groep sectoren deel van, gaande van callcenters of uitgevers tot grafische nijverheid. Ook de horecasector, de voedingsnijverheid en het wegvervoer en logistiek voor rekening van derden volgen de indexatie. Alles samen werken ruim 523.000 bedienden in die bedrijven.
Ook andere, kleinere sectoren indexeren op 1 januari. In totaal zal het loon van meer dan een miljoen werknemers aangepast worden aan de inflatie.
Er zijn ook sectoren die niet jaarlijks, maar maandelijks of tweemaandelijks indexeren. Andere bedrijven wachten dan weer tot de spilindex overschreden wordt.
Wettelijke pensioenleeftijd naar 66 jaar en andere pensioenhervormingen
De wettelijke pensioenleeftijd is niet langer 65, maar 66 jaar. Er komen nieuwe regels over het minimumpensioen en je kan na je pensioenleeftijd een pensioenbonus opbouwen.
Maximale aantal uren studentenarbeid daalt van 600 naar 475
Vanaf vandaag, 1 januari dus, mogen studenten opnieuw maximaal 475 uur per jaar werken als jobstudent, aldus de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ). In 2023 en 2024 had de federale regering het quotum tijdelijk opgetrokken naar 600 uren per jaar als steunmaatregel om de coronapandemie op te vangen.
Studenten kunnen de uren vrij verdelen over het jaar en over een of meer verschillende werkgevers. De urenteller wordt aan het begin van elk kalenderjaar op nul gezet.
Wil je toch meer werken als student, dan kan dat, maar dan moet je meer sociale bijdrage betalen. Als je het maximale aantal toegestane werkuren overschrijdt, kan ook je recht op kinderbijslag ingetrokken worden.
Controlekaart tijdelijke werkloosheid wordt verplicht elektronisch
De papieren kaart om tijdelijke werkloosheid door te geven maakt plaats voor een elektronische controlekaart in de vorm van de eC3.2-app. Ook voor januari 2025 konden werknemers, in overleg met hun werkgever, al een overstap maken naar de elektronische kaart. Tot eind juni 2025 geldt nog een overgangsperiode.
Als je om bepaalde redenen tijdelijk werkloos valt bij een werkgever, dan moet je daarvoor een controlekaart bijhouden waarop je aanduidt wanneer je wel werkt. Dat moet vanaf 1 januari verplicht via de eC3.2-app, want dat is voortaan de enige mogelijkheid om de administratie rond een tijdelijke werkloosheidsuitkering in te vullen, te raadplegen en te beheren. De app werd daarvoor gebruiksvriendelijker en intuïtiever gemaakt, stelt de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA).
De papieren controlekaart blijft wel in gebruik voor de beschutte werkplaatsen, de sociale werkplaatsen en de maatwerkbedrijven.
Dienstencheques worden duurder
De Vlaamse regering besliste bij haar aantreden om de prijs van de dienstencheque met 1 euro te verhogen (van 9 naar 10 euro voor de eerste 400 gekochte dienstencheques en van 10 naar 11 euro nadien). "Deze euro wordt integraal ingezet om de loon- en arbeidsvoorwaarden van de huishoudhulpen te verbeteren", aldus de Vlaamse regering. Ook de fiscale aftrek (van 1,80 euro per cheque) wordt geschrapt.
In totaal komt dat neer op een prijsverhoging van 2,80 euro per cheque. De overheid past 19,07 euro per cheque bij om het systeem "betaalbaar te houden voor de gebruiker". Mensen die in 2024 nog dienstencheques kopen of al gekocht hebben zullen die ook in 2025 kunnen gebruiken aan hetzelfde (goedkopere) tarief. Als je dienstencheques hebt die in 2025 vervallen, maar niet hebt opgebruikt, moet je 1 euro opleggen om die om te ruilen.
De papieren dienstencheque verdwijnt trouwens binnen enkele maanden: vanaf 1 juni zijn de cheques enkel nog digitaal te bestellen.
Energie
Aardgasaansluitingen niet langer toegestaan bij nieuwbouwprojecten
Vanaf vandaag is een aardgasaansluiting niet langer toegestaan in vergunningsaanvragen voor nieuwbouwwoningen.
In haar klimaatakkoord van november 2021 besliste de Vlaamse regering om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen en milieuvriendelijke verwarmingstechnieken te stimuleren. Zo mag een stookolieketel al sinds 2022 niet meer in een nieuwbouw.
Er was ook afgesproken om vanaf 2026 geen aardgasaansluitingen meer toe te laten bij nieuwbouw. Die beslissing werd in 2022 vervroegd naar 2025. Door de start van de oorlog in Oekraïne werd de discussie over de afhankelijkheid van aardgas opnieuw aangewakkerd, waardoor het verbod er sneller kwam.
Aardgasaansluitingen waren al verboden bij grotere projecten; vanaf nu geldt dat verbod ook bij alle nieuwbouw, al werden er in de praktijk nog maar weinig nieuwe aardgasaansluitingen geplaatst. De Vlaamse regering wil zo ook het gebruik van warmtepompen stimuleren.
Bij bestaande woningen mag nog wel een nieuwe gasketel worden geplaatst, of kan er nog altijd een gasaansluiting aangevraagd worden. In het laatste geval geldt echter niet langer een begrensd bedrag van 250 euro, maar wel "de werkelijke, hogere aansluitkosten", zegt het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap. En bij een zogenoemde ingrijpende energetische renovatie van een gebouw moet er dan weer minstens een hybride warmtepomp geïnstalleerd worden.
Geen uitstel meer voor het plaatsen van een digitale meter voor eigenaars zonnepanelen
Vanaf 1 januari 2025 zijn eigenaars van zonnepanelen die geplaatst zijn voor 2021, verplicht om een digitale meter te laten installeren. Dat meldt de Vlaamse overheid.
Netbeheerder Fluvius zal alle klanten met zonnepanelen contacteren om over te schakelen op de digitale meter.
Het is ook het laatste jaar waarbij na de plaatsing van de digitale meter een retroactieve investeringspremie kan worden aangevraagd. Dat kan voor installaties die in gebruik zijn genomen tussen 2014 en 2020.
Fiscaliteit straft fossiele bedrijfswagens extra af
Voor bedrijfswagens die op fossiele brandstof rijden, verlaagt de aftrekbaarheid van de kosten voor vennootschappen vanaf 1 januari geleidelijk. Daarnaast neemt de solidariteitsbijdrage toe. De maatregelen kaderen in de regeringsmaatregelen om de mobiliteit te vergroenen.
Sinds juli 2023 gelden er nieuwe fiscale regels voor bedrijfswagens met benzine- of dieselmotoren. Daardoor begint de fiscale aftrekbaarheid van dergelijke auto's die sindsdien aangekocht, geleased of gehuurd zijn, vanaf 1 januari 2025 te dalen. De overgangsregeling geldt nog voor auto's die tot 31 december 2025 worden ingeschreven.
Concreet wordt de aftrekbaarheid vanaf 2025 beperkt tot 75 procent van de kosten. In de volgende jaren gaan daar telkens nog eens 25 procentpunten af om op 0 procent te eindigen in 2028. Voor bedrijfswagens met een verbrandingsmotor die vanaf 1 januari 2026 worden gekocht, geleased of gehuurd, kunnen vennootschappen meteen helemaal geen kosten meer aftrekken.
De kosten van bedrijfswagens die volledig elektrisch of op waterstof rijden, blijven voorlopig wel volledig aftrekbaar. Voor dergelijke voertuigen ingeschreven vanaf 2027 zakt de aftrekbaarheid tot 95 procent, om in de volgende jaren verder af te nemen.
Naast de daling van de aftrekbaarheid, neemt de solidariteitsbijdrage die werkgevers betalen aan de RSZ op bedrijfswagens met een verbrandingsmotor die ook voor privédoeleinden gebruikt mogen worden, fors toe. De bijdrage wordt berekend op basis van de CO2-uitstoot en sinds juli 2023 vermenigvuldigd met 2,25. Die factor neemt vanaf 1 januari 2025 toe tot 2,75 en zal de komende jaren nog sneller oplopen. Voor elektrische en waterstofauto's geldt een minimumbedrag.
Tot slot neemt ook de belasting die de fiscus aanrekent aan werknemers op het privégebruik van fossiele bedrijfswagens - het belastbaar voordeel van alle aard - vanaf 2025 weer toe. Voor de berekening van die belasting houdt de fiscus rekening met de CO2-uitstoot, terwijl de referentie-uitstoot als gevolg van de vergroening van nieuw ingeschreven wagens daalt. Hoe groter het verschil, hoe groter het bedrag dat wordt belast. Er wordt echter ook rekening gehouden met de leeftijd van de wagen en door die correctie blijft de belastingverhoging volgens de fiscus beperkt.
Meer Vlamingen kunnen korting krijgen op energiezuinige huishoudtoestellen
Vanaf vandaag kunnen meer Vlamingen een kortingsbon van 250 euro aanvragen voor de aankoop van nieuwe energiezuinige huishoudtoestellen. De premie wordt inkomensgerelateerd, waardoor de doelgroep uitbreidt. Zowat 35 procent van de gezinnen heeft vanaf volgend jaar recht op de bon.
Met 'Mijn Kortingsbon' kunnen huishoudens sinds de vorige legislatuur via netbeheerder Fluvius een cheque van 250 euro aanvragen voor de aankoop of de huur van een energiezuinige wasmachine, droogkast, koelkast of diepvriezer. Dat kon wel enkel voor wie al recht heeft op het sociaal energietarief. In 2023 werden 20.312 van die kortingsbonnen uitbetaald.
De voorwaarden voor die premie worden vanaf 1 januari bijgestuurd, meldt Vlaams minister van Energie Melissa Depraetere (Vooruit). De premie wordt inkomensgerelateerd, waardoor de doelgroep uitbreidt tot 35 procent van de Vlaamse gezinnen, zegt ze. "Een nieuwe energiezuinige wasmachine of koelkast is een grote hap uit het budget van heel wat gezinnen. Met de 'Mijn Kortingsbon' maken we deze, vaak onvoorziene kost betaalbaarder. Daarnaast zorgen deze energiezuinige toestellen er ook nog eens voor dat het energieverbruik en dus ook de energiefactuur daalt. Zo beschermen we de koopkracht van heel wat gezinnen."
De bonnen kunnen vanaf 2 januari aangevraagd worden via www.vlaanderen.be/mijnkortingsbon. Na goedkeuring stuurt Fluvius de bon per mail of per post op. Huishoudens kunnen ten hoogste 4 bonnen krijgen, één voor elk type huishoudtoestel dat in aanmerking komt.
Sociale tarieven voor energie gaan omhoog
De sociale tarieven voor elektriciteit en aardgas gaan in januari opnieuw omhoog. Dat heeft de federale energieregulator CREG aangekondigd.
Het sociaal tarief voor elektriciteit stijgt voor de eerste 3 maanden van 2025 met 10 procent tegenover het laatste kwartaal van 2024. Het is de 2e keer op rij dat het tarief 10 procent hoger gaat. Het sociaal tarief ligt wel nog lager dan begin 2024.
Voor aardgas en warmte komt er opnieuw 15 procent bij. Hier ligt het sociaal tarief wel hoger dan een jaar eerder.
Het sociaal tarief is een verminderd tarief voor bepaalde categorieën personen of huishoudens. Het is bij alle energieleveranciers hetzelfde. De CREG legt het bedrag vast per kwartaal.
Nettarieven elektriciteit 120 euro duurder, voor gas komt er 15 euro bij
Een Vlaams gezin met een gemiddeld stroomverbruik gaat in 2025 meer moeten betalen voor elektriciteit. De nettarieven stijgen immers met een derde, of 120 euro extra per jaar. Ook voor aardgas stijgen de nettarieven, met 6 procent of 15 euro extra per jaar.
Concreet betaalt een gezin met een elektriciteitsverbruik van 3.500 kilowattuur (kWh) per jaar en een gemiddelde maandpiek van 4,26 kilowatt gemiddeld 483 euro aan nettarieven in 2025. Voor een aardgasverbruik van 17.000 kWh per jaar bedragen de nettarieven 260 euro.
De distributienettarieven zijn de tarieven om elektriciteit en aardgas tot aan de voordeur te brengen. Ze dekken de kosten die netbeheerder Fluvius maakt voor de aanleg en het onderhoud van de distributienetten. Ze dekken ook de transmissiekosten die Fluvius aan hoogspanningsnetbeheerder Elia betaalt.
De sterke stijging van de tarieven in 2025 heeft vooral te maken met een forse toename van de transmissienettarieven. Die nemen toe met 80 procent. Van de 120 euro extra aan tarieven volgend jaar is 45 euro te wijten aan hogere transmissienettarieven.
VREG wordt de Vlaamse Nutsregulator (VNR)
Op 1 januari 2025 wordt de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG) omgevormd tot de Vlaamse Nutsregulator (VNR). Oorspronkelijk was het ook de bedoeling dat vanaf dan de Waterregulator samengevoegd werd met de VREG, maar die beslissing werd eerder met een jaar uitgesteld.
Volgens het kabinet van Melissa Depraetere (Vooruit), huidig Vlaams minister van Energie, gaan de gemaakte afspraken op gebied van energie van de vorige regering gewoon door.
De vorige Vlaamse regering besliste op initiatief van toenmalig minister van Energie Zuhal Demir (N-VA), om de VREG om te vormen tot de VNR. De nieuwe nutsregulator zou een eengemaakte waakhond moeten worden, die toezicht houdt op alle netgebonden infrastructuur. De regulator krijgt nu een jaar de tijd om zich in de watersector in te werken.
De eengemaakte nutsregulator moet er komen om efficiëntiewinsten op te leveren, omdat de expertise er gebundeld wordt. Zowel in de energie- als in de watersector zouden er bijvoorbeeld digitale meters geplaatst moeten worden of moet fraude via het aftappen van de meter worden aangepakt.
Geen 10 maar 8 distributienetbeheerders in Vlaanderen
Vanaf vandaag verandert het landschap van de distributienetbeheerders voor elektriciteit en aardgas in Vlaanderen. Door het Energiedecreet zijn er fusies van en gebiedsuitwisselingen bij de distributienetbeheerders. Ook de naamswijzigingen van de verschillende distributienetbeheerders treden dan in werking. Hierdoor zullen er nog slechts 8 distributienetbeheerders zijn in plaats van 10.
Zo'n 300.000 Vlamingen veranderen van distributienetbeheerder. Lees meer over de veranderingen op de website van Fluvius.
Gezondheid
Wie duurdere medicatie moet gebruiken door voorraadprobleem krijgt compensatie
Patiënten die verplicht zijn om duurdere alternatieve medicatie te gebruiken omdat hun gewoonlijke medicijn niet meer in voorraad is, krijgen daar vanaf 1 januari 2025 een financiële compensatie voor. De financiële compensatie wordt gefinancierd aan de hand van een bijdrage van de farmasector, die daarvoor een volgens ontslagnemend minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) "kleine heffing" betaalt.
Via farmastatus.be kan de beschikbaarheid van geneesmiddelen in België worden geraadpleegd. Die website is een initiatief van het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG).
Van 2 naar 6 centra voor transgenderzorg
Vanaf 1 januari kunnen mensen terecht in 6 geconventioneerde centra voor transgenderzorg in België, in plaats van 2. Het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (Riziv) sloot overeenkomsten met 4 nieuwe centra.
Sinds 2017 zijn er 2 dergelijke centra voor transgenderzorg: het centrum van UZ Gent en het centrum van CHU Luik. "Maar intussen is de vraag naar transgenderzorg sterk gegroeid en hebben ook andere ziekenhuizen expertise en ervaring opgebouwd in dit domein", zegt het Riziv.
Na een kandidatenoproep werden 4 extra centra geselecteerd. Het gaat om centra in Antwerpen (ZAS), Brussel (Erasmus-ziekenhuis), Genk (Ziekenhuis Oost-Limburg) en Sint-Niklaas (VITAZ).
In dergelijke centra kunnen transgender personen terecht voor hulp in verband met hun genderidentiteit, genderexpressie of genderincongruentie - dat laatste is "het gevoel van ongemak (zowel fysiek als mentaal), veroorzaakt door het verschil tussen genderidentiteit en geboortegeslacht". De centra bieden medische en/of psychosociale begeleiding. Het Riziv komt tegemoet in de kosten van de begeleiding.
Telemonitoring voor patiënten met chronisch hartfalen wordt terugbetaald
Vanaf vandaag wordt de telemonitoring van patiënten met chronisch hartfalen terugbetaald in ziekenhuizen waarmee een overeenkomst is afgesloten. Dat meldt het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (Riziv).
Patiënten kunnen dagelijks enkele lichaamsparameters meten, zoals hun gewicht en bloeddruk. Vervolgens kunnen ze die gegevens via een medische mobiele applicatie doorsturen naar het gespecialiseerde telemonitoringteam van het ziekenhuis. Dat team analyseert de gegevens en kan zo vroege signalen van achteruitgang bij de patiënt opsporen.
"Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat monitoring op afstand het aantal ziekenhuisopnames vermindert, de duur van ziekenhuisverblijven verkort, de sterftecijfers doet dalen en de levenskwaliteit en betrokkenheid van de patiënt verbetert", benadrukt het RIZIV.
Effectievere screening baarmoederhalskanker via HPV-test
Vanaf 1 januari 2025 zullen vrouwen tussen 30 en 64 jaar in ons land om de 5 jaar uitgenodigd worden voor een screening van baarmoederhalskanker. Dat onderzoek zal gebeuren aan de hand van een HPV-test, die wordt uitgevoerd op een uitstrijkje en die effectiever is dan het huidige driejaarlijkse celonderzoek, meldde ontslagnemend minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) begin december.
De ministers van Volksgezondheid van de verschillende beleidsniveaus raakten het eind 2022 eens over de nieuwe screening op baarmoederhalskanker. Tot nu werd in België een driejaarlijkse screening in de vorm een zogenoemd cytologisch onderzoek terugbetaald voor alle vrouwen vanaf 25 jaar. Vanaf 1 januari wordt dit voor vrouwen vanaf 30 jaar vervangen door een effectievere HPV-test die maar om de 5 jaar moet worden uitgevoerd. Voor vrouwen tussen 25 en 30 jaar blijft de screening via cytologisch onderzoek van kracht.
Het humaan papillomavirus (HPV) is de belangrijkste oorzaak van baarmoederhalskanker, die wereldwijd bij veel vrouwen voorkomt. De nieuwe test zal in een laboratorium worden uitgevoerd op een uitstrijkje van de baarmoederhals, dat zowel door een huisarts als door een gynaecoloog kan worden afgenomen. Terwijl bij het klassieke uitstrijkje naar precancereuze cellen wordt gezocht, zoekt de HPV-test naar de aanwezigheid van het hoogrisico-HPV-virus.
De federale regering neemt de financiering van de testen op zich. Vandenbroucke roept de deelstaten op ervoor te zorgen dat vrouwen aan de screenings deelnemen. Nu laat 35,5 procent van de vrouwen in Vlaanderen geen uitstrijkje doen, zelfs na een uitnodiging. In Brussel en Wallonië liggen die percentages nog hoger, op respectievelijk 44 en 40 procent.
Het humaan papillomavirus wordt via seksueel contact overgedragen. In België wordt de gratis vaccinatie van alle jongens en meisjes tegen HPV via de scholen georganiseerd.
België verbiedt als eerste in Europa verkoop van elektronische wegwerpsigaretten
Ons land verbiedt vanaf 1 januari 2025 de verkoop van elektronische wegwerpsigaretten of vapes. De maatregel tegen het product dat vooral populair is bij jongeren, moet het gebruik van tabak terugdringen en uiteindelijk leiden tot een rookvrije generatie.
"De wegwerp-e-sigaret brengt de maatschappij en het milieu veel schade toe. Dit schadelijk product viseert voornamelijk onze jongeren. Ik ben dan ook verheugd dat we dit van de markt kunnen halen", zei minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) in maart bij de aankondiging van het nieuws.
In het kader van het antitabaksplan, dat de federale regering eind 2022 afklopte met de deelstaten, werden een hele reeks maatregelen gelost die ervoor moeten zorgen dat mensen enerzijds meer gemotiveerd worden om te stoppen met roken en anderzijds niet beginnen te roken.
Aantrekkelijke 'functionaliteiten' bij e-sigaretten zoals lichtjes waren al verboden. Ook het aroma van de elektronische sigaret mag enkel op een neutrale manier op de verpakking staan. Voor kleinhandelaars geldt tot 11 januari nog een overgangsfase voor die regels.
Verbod op tijdelijke verkooppunten voor tabaksproducten
Vanaf 1 januari 2025 geldt een verbod op tijdelijke verkooppunten voor tabaksproducten, zoals op festivals, markten of braderieën. Het rookverbod breidt vanaf 31 december ook uit in België naar publiek toegankelijke openluchtterreinen zoals pretparken, dierentuinen, speelpleinen en sportterreinen.
De nieuwe wetgeving maakt deel uit van de interfederale strategie rond alcohol en tabak. Er was geen regelgeving die toeliet de verkoop van tabaksproducten in België te beperken of te controleren. Daardoor mochten tabaksproducten verkocht worden in gespecialiseerde winkels, dagbladhandels, kruideniers, supermarkten, nachtwinkels, benzinestations, markten, enz., alles samen goed voor zowat 20.000 verkooppunten in ons land.
Ontslagnemend minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) wil er met de nieuwe regels voor zorgen dat dat aantal wordt teruggebracht. Vanaf 1 april 2025 komt er een verbod op de verkoop van tabaksproducten in voedingswinkels van meer dan 400 vierkante meter. In de toegelaten verkooppunten mogen tabaksproducten dan niet langer zichtbaar worden uitgestald (uitstalverbod). Daarnaast zullen kleinhandelaars verplicht worden een identiteitsbewijs te vragen aan iedereen die tabaksproducten wil kopen en jonger lijkt dan 25 jaar. De leeftijdsgrens voor verkoop van tabak blijft wel behouden op 18 jaar.
Behalve in pretparken, dierentuin en op speelpleinen en sportterreinen is het vanaf 31 december ook verboden te roken binnen een straal van 10 meter rond de in- en uitgangen van zorg- en onderwijsinstellingen en openbare bibliotheken. Afgebakende rookzones buiten die straal blijven toegestaan. Reeds bestaande rookzones aan ingangen mogen maximaal tot eind 2028 blijven bestaan. Een duidelijke signalisatie van het rookverbod is vanaf die dag ook verplicht.
Strengere regels voor alcoholreclame: verbod rond scholen en op TikTok en Snapchat
Vanaf 1 januari komt er een totaalverbod op alcoholreclame op TikTok en Snapchat. Er geldt dan ook een verbod op alcoholreclame in een zone van 150 meter rond scholen en de slogan 'Alcoholmisbruik schaadt de gezondheid' komt prominenter in beeld. Dat hebben de reclame-, media- en alcoholsector onlangs afgesproken in de vernieuwde alcohol-convenant.
De verschillende sectoren spraken af om alcoholreclame te bannen rond scholen en op TikTok en Snapchat. Concreet zullen alle affiches met reclame voor bier of sterkedrank vanaf januari verboden zijn in een zone van 150 meter rond scholen. Alcoholreclame mag ook niet verschijnen in media en vertoningen in de bioscoop die gericht zijn op een publiek dat minstens voor 30 procent uit minderjarigen bestaat.
Merken mogen volgens het nieuwe convenant ook geen personen van jonger dan 25 jaar laten optreden in alcoholreclames. De sector gaat ook een systeem van 'age gating' toepassen. "Om ervoor te zorgen dat jongeren niet in contact komen met alcoholreclame op sociale media moeten adverteerders voortaan verplicht gebruikmaken van de leeftijdsgebonden filters", stelt Marc Frederix, voorzitter van de Raad voor Reclame.
Als een sociaal medium die filters niet aanbiedt, geldt een totaalverbod voor alcoholreclame, zoals voor TikTok en Snapchat. Ook influencers die reclame maken voor alcoholhoudende dranken moeten voortaan minimaal 25 jaar "zijn en lijken".
De slogan 'Alcoholmisbruik schaadt de gezondheid' moet vanaf januari dubbel zo groot worden weergegeven dan voorheen. De boodschap moet steeds op een achtergrondkleur worden geplaatst die zich onderscheidt van de rest van de reclame, over de hele breedte van de advertentieruimte.
Om de naleving van het vernieuwde convenant te handhaven, zal de Raad voor Reclame een beroep doen op artificiële intelligentie.
Wachttijd voor schuldsaldoverzekering na kanker wordt verder ingekort
Vanaf 1 januari mogen verzekeringsmaatschappijen 5 jaar na afloop van een kankerbehandeling bij een klant geen rekening meer houden met die ziekte bij het afsluiten van een schuldsaldoverzekering. Nu bedraagt die wachttijd nog 8 jaar.
Het recht om vergeten te worden bestaat al sinds 2019 voor het afsluiten van schuldsaldoverzekeringen: mensen met een chronische aandoening of ex-kankerpatiënten ondervonden grote moeite om zo'n verzekering af te sluiten of moesten een hoge premie betalen, maar sinds 2019 mag de verzekeraar bij de risicobeoordeling geen rekening meer houden met medische aandoeningen waarvoor de behandeling x-aantal jaar eerder succesvol is beëindigd. Ook een aantal chronische aandoeningen valt onder de regeling, op voorwaarde dat ze onder controle zijn.
Preventief RSV-vaccin voor aanstaande moeders terugbetaald
Vanaf 1 januari zal de overheid een vaccin terugbetalen waarmee aanstaande moeders hun baby kunnen beschermen tegen het RSV-virus. De beslissing maakt dat moeders binnenkort 2 terugbetaalde opties hebben om hun kind te beschermen tegen RSV. Vorige zomer werd immers al beslist om het preventief RSV-medicijn Beyfortus voor baby's terug te betalen.
Binnenkort kan het dus ook via een vaccin voor zwangere vrouwen die zullen bevallen tijdens het RSV-seizoen (september - maart). Het vaccin Abrysvo zorgt dat antilichamen worden aangemaakt die aan de baby worden doorgegeven, waardoor de baby bij de geboorte meteen beschermd is.
"Te veel baby's in ons land raken nog besmet met het RSV-virus. En we zien dat het aantal hospitalisaties drastisch afneemt wanneer de moeder gevaccineerd is of de baby het RSV-geneesmiddel Beyfortus krijgt", zei ontslagnemend minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) eind november. "De ziekenhuizen staan tijdens de winter elk jaar onder druk door de vele luchtweginfecties. Door nu ook het vaccin terug te betalen, beschermen we niet alleen de allerkleinsten, maar we verlichten ook de druk op onze zorg."
RSV, het Respiratoir Syncytieel virus, is de belangrijkste oorzaak van luchtweginfecties bij jonge kinderen. In ernstige gevallen kan een infectie leiden tot een ziekenhuisopname of zelfs overlijden. Gezondheidsagentschap Sciensano registreert jaarlijks ongeveer 7.000 gevallen in België.
Kinesisten bepalen tarieven zelf, ook meer vroedvrouwen en artsen deconventioneren
Vanaf 1 januari stappen de kinesitherapeuten uit het tariefakkoord. Dat betekent dat ze vrij zijn om zelf hun tarieven te bepalen. Ook meer vroedvrouwen en artsen houden zich vanaf volgende maand niet langer aan de prijsafspraken.
De beroepsorganisatie van kinesitherapeuten Axxon kwam eind november terug op de overeenkomstencommissie die was gesloten voor 2024 en 2025. De kinesisten stapten uit het akkoord omdat volgens de beroepsorganisatie verschillende engagementen niet zijn nagekomen.
Het ging onder andere over aanpassingen aan kosten (honoraria, remgelden en verplaatsingskosten), digitalisering en transparantie van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (Riziv). Ook de onzekerheid over de begroting van 2025 lag mee aan de basis van de beslissing om uit het akkoord te stappen. De kans is groot dat door die beslissing sommige patiënten meer zullen moeten betalen bij de kinesist.
Ook de leden van de Vlaamse Beroepsorganisatie van Vroedvrouwen (VBOV) beslisten in november om de conventie te verlaten. Daardoor kunnen vroedvrouwen vanaf januari kiezen om zich niet langer aan de prijsafspraken te houden. De beroepsorganisatie spreekt van een "deconventioneringsgolf", maar benadrukt dat het om een individuele keuze gaat.
Uit cijfers van het Riziv blijkt dat het aantal toegetreden artsen in 2025 met gemiddeld 0,94 procent is gedaald. Een grote meerderheid (86,2 procent) blijft wel geconventioneerd.
Artsen mogen geen supplementen meer aanrekenen aan patiënten met verhoogde tegemoetkoming
Vanaf vandaag mogen artsen geen supplementen meer aanrekenen aan patiënten die automatisch recht hebben op de verhoogde tegemoetkoming. Ook voor tandartsen geldt voor een reeks verstrekkingen zo'n supplementenverbod.
In een eerste fase zal het verbod op supplementen door artsen gelden voor mensen die automatisch recht hebben op de verhoogde tegemoetkoming (dus zonder een inkomensonderzoek door het ziekenfonds). Dat zijn bijvoorbeeld mensen die een sociale uitkering krijgen - zoals een leefloon, inkomensgarantie voor ouderen of zorgbudget voor ouderen met een zorgnood - en kinderen met een erkende handicap van minstens 66 procent. Zij vormen volgens schattingen ongeveer de helft van de mensen met een verhoogde tegemoetkoming.
Vanaf 1 januari 2026 zal het supplementenverbod uitgebreid worden naar de patiënten die recht hebben op de verhoogde tegemoetkoming na een inkomensonderzoek.
Wat de tandartsen betreft, geldt het verbod vanaf 1 januari 2025 voor alle patiënten die recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming, maar nog niet voor alle handelingen. In totaal is ongeveer de helft van de verstrekkingen bij de tandarts inbegrepen, waaronder (preventief) mondonderzoek en het verwijderen van tandsteen.
Vanaf 1 juli 2026 zal het verbod bij tandartsen uitgebreid worden naar alle verstrekkingen.
Ziekenhuizen moeten identiteit patiënten elektronisch controleren
Ziekenhuizen zijn vanaf 1 januari verplicht om de identiteit van de patiënten elektronisch te controleren voor de geneeskundige verstrekkingen die ze aanrekenen aan de ziekenfondsen in het kader van de verplichte ziekteverzekering. Gebeurt dat niet, dan kan het ziekenfonds de facturatie weigeren.
De verplichting geldt zowel voor ziekenhuisopnames als voor ambulante zorg (inclusief daghospitalisatie), en binnen de 72 uur vanaf het moment van opname.
De verificatie gebeurt in de praktijk meestal aan de hand van de elektronische identiteitskaart. Het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (Riziv) benadrukt daarom dat het belangrijk is de identiteitskaart steeds mee te nemen naar het ziekenhuis.
Er liep sinds september al een monitoringfase in de ziekenhuizen om het systeem uit te testen.
Wonen
Lagere registratierechten voor enige eigen woning
Voor de enige en eigen woning verlagen de registratierechten in Vlaanderen vanaf 1 januari van 3 naar 2 procent. De Vlaamse overheid houdt daarvoor rekening met de datum waarop de akte verleden wordt.
De voorbije jaren daalden de registratierechten voor de aankoop van de enige eigen woning al. In 2021 daalde het gunsttarief van 7 naar 6 procent, en een jaar later was er een daling naar 3 procent. Het standaardtarief ligt op 12 procent.
Tot eind 2024 bestaat nog een voordeeltarief van 1 procent voor wie een woning koopt om die binnen de 5 jaar ingrijpend energetisch te renoveren of te slopen en (deels) herop te bouwen. Dat tarief ligt vanaf 1 januari ook op 2 procent. Het ijkpunt hiervoor is de datum van het verlijden van de authentieke akte.
De Vlaamse regering besliste tegelijk ook om het tarief voor aankopen door beroepsverkopers te verhogen, van 4 naar 6 procent. Onder meer vastgoedmakelaars kunnen door de Vlaamse Belastingdienst erkend worden als beroepsverkoper.
Bij de vorming van de Waalse regering, afgelopen zomer, werd bekendgemaakt dat ook daar een verlaging van de registratierechten komt voor de aankoop van de enige en eigen woning. In plaats van 12,5 procent gaat het vanaf 1 januari om 3 procent.
Dubbele registratie voor Brusselse huurcontracten
Door een geschil tussen het Brussels Gewest en de federale overheid moeten Brusselaars hun nieuwe huurcontracten vanaf 1 januari tweemaal registreren. In april werd een hervorming goedgekeurd waardoor Brusselse huurders hun huurcontract registreren in een register dat beheerd wordt door het Brussels Gewest. Het probleem is dat die registratieplicht ook op het federale niveau bestaat.
Voor Brussels staatssecretaris voor Huisvesting Nawal Ben Hamou (PS) is het Gewest bevoegd in deze materie en sluit de nieuwe ordonnantie de huurcontracten die onder de Brusselse Huisvestingscode vallen uit van de federale registratieplicht.
De federale regering is het daar echter niet mee eens en de ministerraad heeft een vordering tot nietigverklaring ingediend bij het Grondwettelijk Hof. Het Hof heeft het beroep in juli ontvangen, maar heeft nog geen zittingsdatum of datum van uitspraak bepaald.
Lagere Vlaamse bouwpremie en hogere EPC-labelpremie
De bouwpremie van de Vlaamse overheid, Mijn VerbouwPremie, wordt verlaagd. Gezinnen uit de laagste inkomenscategorie kregen 50 procent van het factuurbedrag terug, maar vanaf januari wordt dat 35 procent. Bij gezinnen met een gemiddeld inkomen ging het om 35 procent van het totaalbedrag, maar dat wordt vanaf januari 25 procent.
De verbouwpremie geldt voor werken voor dak-, vloer- en muurisolatie, nieuwe ramen en deuren, elektriciteit of sanitair. De verlaging scheelt algauw 1.500 euro op een maximale factuur van 11.000 euro. Voor de hoogste inkomens, die recht hebben op een forfaitaire tussenkomst van 16 euro per vierkante meter isolatie of hoogrendementsbeglazing, verandert er niets.
Daarnaast krijgt ook wie bij de renovatie van zijn huis energetisch renoveert, vanaf 6 januari een hogere EPC-labelpremie. Die premie, ook van de Vlaamse overheid, is bedoeld voor onroerende goederen met een slecht EPC-label. Als die binnen de 5 jaar grondig gerenoveerd worden, komt de eigenaar in aanmerking voor de premie. Dat premiebedrag wordt vanaf volgend jaar inkomensgerelateerd. Tot 2024 kon je maximaal 5.000 euro ontvangen. Vanaf 2025 is het hoogste premiebedrag 7.000 euro. Aan de premies voor warmtepompen, warmtepompboilers en zonneboilers verandert niets, al worden de inkomenscategorieën wel geïndexeerd.
De Vlaamse Woonwaarborg, een financiële ondersteuning voor jonge kopers bij de aankoop of bouw van hun eerste woning, zou normaal gezien op 1 januari 2025 ingevoerd worden. In november raakte bekend dat die datum niet gehaald zal worden.
Een kotlabel voor alle Vlaamse koten
Vanaf 1 januari 2025 komt er een keurmerk voor alle Vlaamse studentenkoten. Dat werd in 2023 al aangekondigd door voormalig minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA) en treedt nu in werking.
Het label werd uitgewerkt in samenspraak met de studentensteden, het hoger onderwijs en de Vlaamse Vereniging van Studenten (VVS). Vanaf 1 januari mogen er dus ook geen eigen lokale labels meer uitgereikt worden.
Studentensteden en instellingen voor hoger onderwijs kozen tot nu toe zelf of ze een label gebruiken en hanteren daarvoor verschillende voorwaarden. Het nieuwe uniforme label garandeert de woningkwaliteitsnormen, brandveiligheid en het aantal vergunde woongelegenheden voor studentenhuisvesting in het gebouw.
De verwerking van het Vlaams kotlabel zal verlopen via het Vlaams Loket Woningkwaliteit (VLOK), het dossiersysteem voor woningkwaliteit van Wonen in Vlaanderen. Gemeenten zijn niet verplicht het Vlaams kotlabel toe te passen.
Rookmelders verplicht in alle Brusselse woningen
Rookmelders worden vanaf 1 januari verplicht in alle Brusselse woningen, en niet langer alleen in huurwoningen. De nieuwe reglementering brengt Brussel op één lijn met de andere gewesten.
Rookmelders worden verplicht in alle woningen, of ze nu bewoond worden door huurders of eigenaars. Het doel van de maatregelen is om het aantal vermijdbare branden te voorkomen dat zich elk jaar in het Gewest voordoet, en tegelijkertijd opnieuw een veiligheidscultuur rond woningbranden te introduceren.
Vanaf 4 of meer toestellen is het verplicht om gekoppelde rookmelders of een gecentraliseerd detectiesysteem te plaatsen. De verschillende soorten apparaten en de manieren waarop melders moeten worden geplaatst, worden gedetailleerd beschreven in de schema's die terug te vinden zijn op de website brandweer.brussels .
Controle op taalniveau sociale huurders verstrengd naar A2
Vanaf 1 januari 2025 wordt de taalvereiste gecontroleerd voor huurders die sinds 1 januari 2023 een sociale woning kregen toegewezen. Voor die huurders geldt een strenger taalniveau, van A2 mondelinge kennis.
Vanaf 1 januari 2025 zullen die sociale huurders worden gecontroleerd. Mensen die voor 1 januari 2023 een woning kregen toegewezen, werden al na 1 jaar gecontroleerd. Voor hen geldt nog het taalniveau A1.
In het nieuwe regeerakkoord werd het taalniveau B1 mondeling opgenomen, een hoger niveau dus. Dit moet nog worden uitgewerkt.
Als het taalniveau niet gehaald wordt, kan er een jaar uitstel gevraagd worden. Als de huurder daarna nog niet voldoet, wordt er een geldboete opgelegd. Daarnaast zijn er verschillende uitzonderingen. Als een huurder een zogenoemde verklaring van uitgeleerdheid heeft, kan die een vrijstelling krijgen. Ook een medisch attest kan een reden zijn, of een bewijs waarin staat dat een persoon door een ernstige ziekte, een mentale of een fysieke handicap het niveau van het Nederlands niet kan halen.
Huurders kunnen bovendien uitstel krijgen om beroepsmatige, medische of persoonlijke redenen. Ook als er tijdig geen gepaste opleiding beschikbaar was, kan er uitstel verkregen worden.
Mobiliteit
Vliegen met Brussels Airlines wordt duurder door milieutoeslag
De Duitse luchtvaartgroep Lufthansa heft een milieutoeslag op vluchten vanaf 1 januari met vertrek uit Europa. Die geldt bij alle luchtvaartmaatschappijen van de groep, en dus ook bij Brussels Airlines, waar de toeslag tot 36 euro per vlucht zal bedragen.
De toeslag varieert van 1 tot 72 euro, afhankelijk van de afstand en de reisklasse. Bij Brussels Airlines zal de milieutoeslag maximaal 36 euro bedragen. "Deze toeslag is bedoeld om een deel van de steeds toenemende extra kosten die voortvloeien uit milieuregelgeving, te dekken", zo zei de luchtvaartgroep eerder in een persbericht.
De maatschappij verwijst onder meer naar de EU-verplichting om vanaf 2025 duurzamere brandstof (sustainable aviation fuel of SAF) toe te voegen aan de traditionele kerosine. SAF is echter veel duurder.
Ook aanpassingen aan het emissiehandelssysteem van de Europese Unie (EU ETS) spelen een rol. De milieutoeslag geldt voor alle passagiers die vertrekken vanuit de 27 EU-landen en vanuit het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en Zwitserland.
Westerscheldetunnel tolvrij voor personenwagens
Automobilisten en motorrijders moeten geen tol meer betalen als ze gebruikmaken van de Westerscheldetunnel, de tunnel onder de Westerschelde tussen Zeeuws-Vlaanderen en Zuid-Beveland. Normaal zou de tunnel pas op 1 januari tolvrij worden, maar de verandering ging 2 dagen vroeger dan gepland in.
De 6,6 kilometer lange Westerscheldetunnel is eigendom van de provincie Zeeland en is de langste verkeerstunnel van Nederland. Hij wordt ook door veel Belgen gebruikt. Aanvankelijk was het de bedoeling dat de tolheffing in 2033 zou verdwijnen, maar een meerderheid van de Tweede Kamer in Nederland besloot in 2022 dat dat al in 2025 moet gebeuren voor auto's en motoren.
"Een tolvrije tunnel is een belangrijke impuls voor de leefbaarheid en economie van Zeeland", klonk het bij de Nederlandse regering kort na de beslissing.
Buitenlandse chauffeurs onder invloed moeten meteen waarborg betalen
Buitenlandse bestuurders die op Belgische wegen met een speekseltest worden betrapt onder invloed van drugs, zullen vanaf 1 januari een waarborg van 1.260 euro moeten betalen, in afwachting van hun proces. Dat bevestigt het kabinet van ontslagnemend minister van Justitie Paul Van Tigchelt (Open VLD).
Ook buitenlandse bestuurders die een speekseltest en bloedproef weigeren, zullen die waarborg moeten betalen. Bij weigering van betaling wordt het voertuig 96 uur aan de kant gezet. Is de waarborg dan nog niet betaald, dan kan het parket de inbeslagname bevelen.
Een derde van de buitenlandse chauffeurs die onder invloed betrapt wordt, betaalt tot nu de boetes niet die ze thuis toegestuurd krijgen. Met deze waarborg wil de wetgever daar iets aan doen.
Wordt de bestuurder tijdens het proces vrijgesproken, dan wordt het bedrag teruggestort. Bij een veroordeling wordt dit bedrag in rekening gebracht met de boete.
Voor buitenlandse bestuurders onder de invloed van alcohol bestond de regeling met een waarborg al.
Jouw portemonnee
Banken verlagen getrouwheidspremie onder druk van Europese renteverlaging
Een reeks Belgische banken verlaagt de getrouwheidspremie op 1 januari. Het gaat om een onrechtstreeks gevolg van de Europese renteverlaging.
De Belgische wet bepaalt dat de getrouwheidspremie niet meer mag bedragen dan de helft van de maximale basisrente. Die hangt af van het rentetarief van de Europese Centrale Bank en dat bedraagt vanaf 1 januari 3,40 procent. De maximale wettelijke getrouwheidspremie bedraagt dan dus 1,7 procent.
Onder meer de banken Belfius en KBC kondigden een verlaging van de getrouwheidspremie aan op bepaalde rekeningen vanaf Nieuwjaar. Ook BNP Paribas Fortis deed dat, al lag de getrouwheidspremie bij de marktleider al onder het maximum.
Proximus verhoogt prijzen
Proximus verhoogt vanaf 1 januari de prijzen van verschillende van zijn diensten met enkele euro's per maand. Het telecombedrijf zegt dat de prijsverhogingen nodig zijn omdat de inflatie de kosten doet toenemen.
De populaire Flex-packs, bundels met verschillende telecomdiensten, worden 3 euro per maand duurder. Wie enkel internet neemt, zal ongeveer 2 euro extra moeten ophoesten. Proximus maakt ook het sportpakket Pickx Sports duurder: 20,99 euro per maand in plaats van 18,99 euro.
Bij de mobiele abonnementen is de impact kleiner. Bij de formules die Proximus momenteel aanbiedt, verandert enkel de prijs om te bellen en surfen buiten Europa: een Daily Roaming pass kost voortaan 7,49 euro of 13,49 euro per dag, afhankelijk van het land waarin de klant zich bevindt. Dat is een prijsstijging van 1,54 euro.
De prijsverhoging komt er net nu een nieuwe speler actief is geworden. Het Roemeense DIGI kocht samen met het Belgische bedrijf Citymesh een vergunning voor een nieuw mobiel netwerk en biedt een mobiel abonnement van 5 euro per maand aan.
Proximus, Telenet en Orange brengen daartegen vooral hun dochtermerken in stelling, met wat minder toeters en bellen maar goedkopere tarieven. Bij Proximus zijn dat Scarlet en Mobile Vikings. Bij die laatste zijn in een reactie op DIGI de datapakketten in alle abonnementen verdubbeld in omvang. Voor Scarlet kondigde Proximus aanpassingen aan begin 2025.
Brief of pakje versturen wordt opnieuw duurder
Bpost maakt postzegels opnieuw duurder. Vanaf 1 januari kost een non-priorzegel (uitreiking binnen 3 werkdagen) 1,53 euro per stuk of 1,49 euro bij een vel van 10 stuks. Bij een priorzending (uitreiking volgende dag) zal de postzegel 2,37 euro kosten, of 2,33 euro bij een vel van 5. Ook de tarieven om pakjes te verzenden, stijgen met gemiddeld 2 procent.
Voor de prijsstijgingen wordt verwezen naar de inflatie, hogere loonkosten en dalende postvolumes. "Deze tariefaanpassingen zijn nodig om een kwalitatieve postdienst te kunnen blijven bieden en om financieel gezond te blijven gezien de uitdagingen waar de postmarkt voor staat", zo liet Bpost eerder weten in een persbericht. "Voor de meeste gebruikers betekent dit een stijging van slechts 15 tot 20 cent per maand."
Postzegels die voor 1 januari 2025 werden aangekocht, blijven geldig.
'Verdachte periode' bij schenkingen verlengd
De zogenoemde 'verdachte periode' bij een niet-geregistreerde schenking bedraagt vanaf 1 januari 5 in plaats van 3 jaar. Dat besliste de Vlaamse regering.
De verdachte periode is de periode waarin de schenker in leven moet blijven na een niet-geregistreerde schenking, om die schenking zonder erfbelastingen te doen.
Met de aanpassing wil de Vlaamse regering mensen motiveren om sneller een schenking te doen, zodat dat geld ook sneller weer in omloop komt en economisch wordt besteed. "Het is de bedoeling dat mensen vroeger eens gaan nadenken over wat er met hun nalatenschap moet gebeuren", legde minister-president Matthias Diependaele (N-VA) uit.
Voor niet-geregistreerde schenkingen van vóór 1 januari 2025 blijft een verdachte periode van 3 jaar gelden.
De Vlaamse regering werkt ook aan nieuwe tarieven voor de erfbelasting, maar die zijn nog niet afgeklopt. Diependaele zei eerder al dat het eigenlijke systeem duidelijk moet worden tijdens de begrotingsopmaak van 2026.
Vlaamse zorgpremie stijgt naar 64 euro
De Vlaamse zorgpremie stijgt volgend jaar van 62 naar 64 euro. Voor mensen met een lager inkomen komt er één euro bij in 2025 en bedraagt de premie 32 euro.
Dankzij de zorgpremie krijgen meer dan 300.000 zwaar zorgbehoevenden in Vlaanderen een maandelijkse tegemoetkoming voor niet-medische zorgkosten zoals poetshulp. Voor personen met een handicap gaat het om 300 euro per maand. Zwaar zorgbehoevenden krijgen 140 euro per maand. Voor 65-plussers met een zorgnood is er een tegemoetkoming van maximaal 710 euro per maand.
Het systeem wordt gefinancierd door de bevolking. Iedereen die in Vlaanderen woont en ouder is dan 25 jaar betaalt verplicht jaarlijks een bijdrage voor de Vlaamse Sociale Bescherming aan een van de 6 erkende zorgkassen. Vlamingen die in Brussel wonen, kunnen zich vrijwillig aansluiten bij een zorgkas. Alleen wie aangesloten is, heeft recht op een tegemoetkoming.
De zorgpremie werd ingevoerd in 2001 en bedroeg toen 10 euro. 2 jaar later werd dat bedrag opgetrokken naar 25 euro en dat bleef zo tot 2015, toen de Vlaamse overheid dat bedrag verdubbelde tot 50 euro. De voorbije jaren kwamen er als gevolg van de stijgende levensduurte telkens wat euro's bij.
Wie de zorgpremie 2 keer onvolledig of niet betaalt, krijgt een boete van 250 euro. Afgelopen jaar werden er 50.548 boetes uitgedeeld aan mensen die hun premie al 2 jaar niet hebben betaald. Dat zijn er meer dan de 47.012 vorig jaar en de 38.893 in 2022, maar minder dan de 72.813 in 2020.
Varia
Gokreclame verbannen uit sportstadions
Alle gokreclame wordt vanaf 1 januari gebannen uit sportstadions. De logo's van de gokbedrijven mogen wel nog steeds in een klein formaat getoond worden op de achterkant van de shirts, zonder vermelding van de slogans.
Vorige week nog verduidelijkte ontslagnemend minister van Justitie Paul Van Tigchelt (Open VLD) dat clubs die met alternatieven komen om toch maar een gokbedrijf op hun truitjes te kunnen zetten, zullen worden teruggefloten.
Dat antwoordde Van Tigchelt op een vraag van Groen-Kamerfractieleider Stefaan Vanhecke. Het regende de laatste tijd berichten over clubs die van shirtsponsor veranderen. "Bij FC Antwerp werd Betfirst al aangepast naar AntwerpFirst, Club Brugge overwoog Unibet Experts of U-Experts op de truitjes te drukken en bij Beerschot zou Star Casino vervangen worden door Star Casino Foundation", aldus Vanhecke. Ook deze varianten zullen als gokreclame worden beschouwd, liet Van Tigchelt weten.
Clubs die de regels overtreden, riskeren boetes tot 500.000 euro. De uitzondering voor een klein logo op de achterkant van de shirts zal vanaf 1 januari 2028 ook niet langer toegelaten zijn voor profclubs.
Sinds 1 september zijn de regels voor kansspelen ook een pak strenger geworden: zo kwam er een leeftijdslimiet van 21 jaar.
Roemenië en Bulgarije volwaardig lid van Schengenzone
Vanaf januari zijn Roemenië en Bulgarije volwaardige leden van de Schengenzone. De controles aan de landsgrenzen met andere Schengenlanden worden dus afgeschaft.
Roemenië en Bulgarije wachten al sinds 2011 op hun toetreding tot de Schengenzone, de Europese ruimte zonder binnengrenzen. In maart van dit jaar kwam er wel al een gedeeltelijke doorbraak met de opheffing van de controles in luchthavens en havens.
Oostenrijk bleef zich echter verzetten tegen de afschaffing van de personencontroles aan de landsgrenzen omdat beide landen volgens Wenen te weinig ondernemen om de irreguliere migratie af te remmen. Op een overleg in Hongarije werden de plooien in november echter gladgestreken. Er werd wel afgesproken dat er "minstens" gedurende de eerste 6 maanden van volgend jaar nog controles kunnen plaatsvinden op de grens tussen Hongarije en Roemenië en die tussen Roemenië en Bulgarije, dit om mogelijke verschuivingen in migratieroutes op te vangen.
Het Schengengebied is het grootste gebied ter wereld waar mensen vrij in kunnen rondreizen. De eerste stappen werden gezet in 1985 met de afschaffing van de grenscontroles tussen Frankrijk, Duitsland, België, Nederland en Luxemburg. Het Schengengebied omvat nu 29 landen (25 van de 27 lidstaten, plus IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland) en 420 miljoen mensen. De controles aan de binnengrenzen zijn nog niet opgeheven in Cyprus, en Ierland behoort niet tot het Schengengebied.
Bijkomend krediet voor adoptie- en pleegouders opgetrokken naar 4 weken
Het bijkomend krediet voor adoptie- en pleegouders wordt vanaf 1 januari opgetrokken van 3 naar 4 weken. Ze hebben vanaf januari recht op 6 weken verlof per ouder en dan nog bijkomend 4 weken te verdelen tussen die ouders.
Het adoptie- en pleegouderverlof bestaat uit 6 weken per adoptieouder, en een bijkomend krediet dat de ouders onder elkaar verdelen. In een in 2018 aangenomen wet werd vastgelegd dat het bijkomend krediet geleidelijk aan opgetrokken zou worden: in 2019 ging het om 1 week, vandaag gaat het om 3 weken, vanaf volgend jaar 4 weken en in 2027 wordt het opgetrokken tot 5 weken.
Hervorming van wet op gedwongen opname gaat in
Rechters kunnen vanaf 1 januari een vrijwillige behandeling onder voorwaarden bevelen aan personen met een psychiatrische aandoening die een gevaar kunnen vormen voor zichzelf of voor de samenleving. Die mogelijkheid past binnen een grotere hervorming van de wet rond de bescherming van personen met een psychiatrische aandoening.
Wie aan een psychiatrische aandoening lijdt en een gevaar vormt voor zichzelf en voor anderen kan worden gedwongen tot opname in een psychiatrische kliniek, zij het alleen wanneer er geen enkel alternatief is. De maatregel, ook wel beschermde observatie genoemd, wordt opgelegd door een vrederechter of in zeer dringende gevallen door de procureur des Konings.
De vrijwilige behandeling onder voorwaarden houdt het midden tussen gedwongen opname en volledig vrijwillige behandeling, en zou van toepassing zijn op personen die in principe aan de voorwaarden voor opname voldoen, maar zich wel willen laten helpen. Als de thuissituatie dat toelaat, kunnen ze zich dan vrijwillig laten behandelen mits aan een aantal voorwaarden is voldaan. Het gaat dan bijvoorbeeld om het opstellen van een behandelingsplan in overleg met een arts. De vrijwillige behandeling onder voorwaarden moet door een vrederechter worden bekrachtigd.
Kaart van Vlaanderen hertekend door gemeentefusies
Vanaf 1 januari staan 13 nieuwe fusiegemeenten in Vlaanderen officieel op de kaart. Beveren, dat fuseert met Kruibeke en Zwijndrecht, wordt de 2e grootste Vlaamse gemeente met een oppervlakte van 206 vierkante kilometer, na Antwerpen dat door de fusie met Borsbeek ook zelf iets groter wordt.
Hasselt en Kortessem vormen voortaan de fusiegemeente Hasselt. In de provincie Limburg liggen ook de fusiegemeenten Bilzen-Hoeselt, Tongeren-Borgloon en Tessenderlo-Ham. De Oost-Vlaamse stad Lokeren fusioneert met Moerbeke, maar behoudt zijn naam. Nog in de provincie Oost-Vlaanderen gaan De Pinte en Nazareth samen (fusiegemeente Nazareth-De Pinte), net zoals Lochristi en Wachtebeke (fusiegemeente Lochristi) en Melle en Merelbeke (fusiegemeente Merelbeke-Melle).
In West-Vlaanderen bundelen Ruiselede en Wingene (fusiegemeente Wingene) de krachten, net zoals Meulebeke en Tielt (fusiegemeente Tielt). In Vlaams-Brabant vormen Galmaarden, Gooik en Herne voortaan de fusiegemeente Pajottegem.
Uitdoofscenario voor kippenkooien gaat van start
Kippenhouders zullen vanaf 1 januari geen nieuwe kooisystemen meer mogen plaatsen. Voor bestaande installaties is er een uitdooftermijn tot begin 2036. In de plaats moeten volièresystemen met vrije loop komen.
Batterijkooien zijn al vele jaren verboden in de kippenhouderij, en vanaf 2025 worden ook de zogenoemde verrijkte kooien geleidelijk in de ban gedaan in Vlaanderen. Die kooien zijn voorzien van zitstokken, legnesten en scharrelmatten.
Voor het verbod vanaf 2036 is één uitzondering: voor bedrijven die voor 14 juli 2023 al een omgevingsvergunningaanvraag indienden.
In 2022 waren er nog kooien in 51 op een totaal van 209 pluimveebedrijven (24 procent), bleek uit cijfers die in de Commissie Dierenwelzijn in het Vlaams Parlement genoemd werden. Er was toen sprake van een dalende trend, want in 2017 ging het om 45 procent van de bedrijven.