In 40 procent van de gemeenten mag je vuurwerk afschieten: hoe zit het in jouw buurt?

In de aanloop naar het nieuwe jaar laait de discussie over vuurwerk voor particulieren opnieuw op. Een algemeen vuurwerkverbod is er vooralsnog niet in Vlaanderen, maar heel wat gemeenten en politiezones hebben zelf beslist om vuurwerk voor particulieren te verbieden. Daar mag je dus zelf geen vuurwerk afschieten. 

Toch laat iets meer dan 40 procent van de Vlaamse gemeenten vuurwerk toe op oudejaarsavond, zij het tijdens een beperkt tijdslot of enkel als je toestemming hebt aangevraagd. Bekijk hieronder of je in jouw gemeente vuurwerk mag afschieten op oudejaarsavond.

Vzw Oscare, het centrum voor nazorg en onderzoek naar brandwonden en littekens, vindt het onbegrijpelijk dat particulieren nog zelf vuurwerk mogen afschieten. Oscare pleit al langer voor een totaalverbod op de verkoop en het gebruik van vuurwerk voor particulieren.

"Wij zijn radicaal tegen vuurwerk voor particulieren. Meer en meer gemeenten verbieden het, maar als er geen expliciet verbod is, denken inwoners dat het gewoon mag", zegt Peter Van Rossum van Oscare. "Zeker met oudejaar, wanneer mensen al eens een pintje of een glaasje champagne te veel op hebben, is het risico groter dat er ongelukken gebeuren."

Heel wat gemeenten laten inwoners nog zelf vuurwerk afschieten, al dan niet mits een vergunning en een beperkt tijdslot. Dat betekent niet dat ze de gevaren niet erkennen, maar vaak luidt het argument dat een algemeen verbod heel moeilijk te handhaven is.

"Dat is zoals zeggen: "Rijd maar tegen meer dan 50 km per uur door de bebouwde kom, want we kunnen toch niet overal gaan controleren." Daar is ook een wetgeving op. Als er een algemeen verbod komt op Vlaams of federaal niveau, is er een duidelijke regel en de meeste burgers houden zich daaraan", zegt Van Rossum.

Zelf vuurwerk afschieten blijft hoe dan ook gevaarlijk. Bij de overgang van '23 naar '24 werden in Vlaanderen 139 mensen opgenomen in een brandwondencentrum, blijkt uit cijfers van de Stichting Brandwonden.

"Veilig vuurwerk bestaat niet: je speelt met buskruit. Als het in je handen ontploft kan je je vingers kwijtraken, of het kan in je ogen ontploffen. Het knalvuurwerk dat tegenwoordig vaak gebruikt wordt, zorgt voor tinnitus, een pieptoon waar je je leven lang niet meer van af raakt."

"Zelfs die vonkende vuurstokjes waar kinderen soms mee mogen spelen, hebben een kern die tot 1.100 graden Celsius brandt."

Naast de lichamelijke letsels bestaat het gevaar dat vuurwerk brand veroorzaakt. Ook schrikken huis- en wilde dieren van de knallen en raken ze in paniek. De afgelopen jaren waren de in paniek opvliegende vogels bijvoorbeeld massaal te zien op de weerradars.

Veel Vlamingen noemen vuurwerk een traditie die bij oudejaarsavond hoort. Dat klopt helemaal niet, zegt Van Rossum.

"Vuurwerk is eigenlijk geen traditie met oudejaar. Het is net als Halloween overgewaaid uit het buitenland. Het is iets nieuws dat weliswaar al een aantal jaar geleden is binnengeslopen, maar het is totaal geen traditie."

Professioneel vuurwerk moet absoluut wel kunnen, vindt Van Rossum. "Wij zijn voorstander van professioneel vuurwerk, waar altijd rekening wordt gehouden met de weersomstandigheden en de veiligheid. Heel vaak is de brandweer ook ter plaatse om een oogje in het zeil te houden."