Advocaten in dienst van de Congolese staat hebben bij het Belgische en het Franse gerecht een klacht ingediend tegen de plaatselijke filialen van technoreus Apple. Congo klaagt Apple aan voor medeplichtigheid aan de smokkel van conflictmineralen uit het oosten van het land. Apple ontkent.
Congo dient een klacht in tegen Apple België voor medeplichtigheid aan handel in bloedmineralen
Katrien Vanderschoot
Gepubliceerd:
De Democratische Republiek Congo heeft een strafrechtelijke klacht ingediend tegen dochterbedrijven van technologiegigant Apple in België en Frankrijk. De advocaten beschuldigen het bedrijf ervan dat het conflictmineralen gebruikt in zijn toevoerketen voor zijn mobiele telefoons en computers.
In het oosten van Congo woedt al 30 jaar een conflict over de bodemrijkdommen. Vooral de zogenoemde 3T-mineralen (tin, tungsten en tantalium) en goud zijn erg gegeerd door de honderden rebellenfracties, malafide regeringssoldaten en ambtenaren. De steentjes worden gesmokkeld naar buurlanden Rwanda, Oeganda en Burundi en dan worden ze via de Golfstaten en China verwerkt tot mobiele telefoons bijvoorbeeld.
"Medeplichtigheid"
In de aanklacht tegen Apple staat dat het bedrijf oorlogsmisdaden verdoezelt, dat het gesmokkelde grondstoffen witwast, gestolen goederen verhandelt en de klanten misleidt. De advocaten geven in hun aanklacht in België nog een sneer naar koloniale praktijken.
België heeft volgens advocaat Christoph Marchand "een bijzondere morele plicht om in te grijpen, omdat de plunderingen van de Congolese grondstoffen al begonnen onder het koloniale bewind van koning Leopold II".
De aanklacht betekent niet meteen dat er een rechtszaak volgt. Het Belgische gerecht moet beslissen of het de aanklachten verder zal onderzoeken. Een eerdere poging in de VS om een aantal technologiebedrijven voor de rechter te brengen voor kinderarbeid in de mijnbouw, mislukte.
Hoe betrouwbaar zijn de certificaten?
Er zijn de voorbije jaren ettelijke pogingen gedaan om de conflictmineralen beter te traceren. De metaalverwerkende industrie hanteert het systeem ITSCI, dat een zuivere toevoerlijn moet garanderen van de ruwe steentjes in Congo tot aan de kant-en-klare gsm in België bijvoorbeeld.
Maar dat ITSCI-systeem staat zelf onder druk van mensenrechtenorganisaties, die spreken van een spreekwoordelijk vijgenblad voor de bedrijven die zich willen witwassen. Ook de advocaten die de klacht hebben ingediend, hebben kritiek op de certificaten.
Timing
De timing van de klacht is ook opvallend. Het voorbije weekend was er een topontmoeting gepland tussen de Congolese en Rwandese presidenten Félix Tshisekedi en Paul Kagame. Die top zou in Luanda plaatsvinden, in Angola, dat bemiddelt over het conflict in Oost-Congo. In dat gebied voeren de door Rwanda gesteunde rebellen van M23 al 3 jaar een grootschalig offensief, ze hebben grote delen van de provincie Noord-Kivu in handen.
De top ging niet door, en zondag en maandag namen de rebellen nog eens twee plaatsen in: Matembe, op 150 kilometer van de provinciehoofdplaats Goma, en Alimbongo, tien kilometer meer naar het noorden. In het gebied liggen tientallen grondstoffenmijnen. Door de gevechten zijn opnieuw duizenden inwoners op de vlucht geslagen.
