Dat cycloon Chido een ravage heeft aangericht op de Franse eilandengroep Mayotte, is volgens de Vlaamse arts Julie De Foer "een ramp bovenop een ramp". Zij heeft op Mayotte gewerkt en zag naar eigen zeggen een uitzichtloze situatie, met zware tekorten in het gezondheidssysteem. "Er is maar één ziekenhuis, dus huisdokters moeten ook gevallen behandelen waar ze nooit voor zijn opgeleid."
Ook voor cycloon Chido was situatie op Mayotte al rampzalig: "Zoveel mensen op zo'n klein eiland is gewoon onhoudbaar"
In 2022 heeft de Vlaamse huisarts Julie De Foer na haar opleiding geneeskunde een halfjaar op de Franse eilandengroep Mayotte gewerkt. Het is niet uitzonderlijk dat Belgische artsen naar daar trekken.
"Ik kreeg die optie te horen in het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen", vertelt De Foer in de VRT-podcast Het Kwartier. "Ik had al aangegeven dat ik interesse had om ontwikkelingshulp te bieden in het buitenland. Mayotte wordt dan al snel aangeraden."
"Op Mayotte krijg je als arts te maken met heel wat tropische ziektes, maar dan binnen een Frans gezondheidssysteem. Je hebt dus voldoende voorzieningen en de infrastructuur om mensen een juiste diagnose en behandeling te geven."
"Collega's van Artsen zonder Grenzen en andere ngo's die buiten dat systeem werken, hebben die optie soms niet door een gebrek aan materiaal. Ze kunnen zieke mensen soms dus niet verder helpen."
Gewelddadige bendes en watertekort
Toch betekent dat niet dat er geen problemen zijn op de eilandengroep. Integendeel, zegt De Foer. "Mayotte kent al langer moeilijke tijden."
"Om te beginnen is er massale migratie vanuit de nabijgelegen Comoren. Mensen komen met bootjes naar Mayotte en leven dan illegaal in de jungle, in de hoop het ziektesysteem te kunnen gebruiken, een toekomst te creëren voor hun kinderen en papieren te bemachtigen." Naar schatting wonen zo'n 100.000 mensen zonder papieren op Mayotte, op een bevolking van zo'n 320.000 mensen.
"De mensen die illegaal op de eilandengroep zijn, worden vaak terug naar de Comoren gestuurd. Zo krijg je kinderen die zonder ouders en zonder toekomst achterblijven, waarna zij bendes gaan vormen. Ik heb mensen zien sterven nadat ze waren aangevallen door die lokale bendes."
"Tot slot is er ook een tekort aan drinkwater. Toen ik op Mayotte was, werd het water 2 keer per week afgesloten. Nu zou er nog maar 1 dag per week zijn waarop water wordt voorzien."
Er is maar 1 ziekenhuis, wat betekent dat huisartsen een eigen spoedgevallendienst onderhouden
Julie De Foer, die op Mayotte heeft gewerkt
Op Mayotte werken dokters dan wel binnen een Frans gezondheidssysteem, toch zijn de voorzieningen nog vaak ontoereikend. "Er is maar één groot ziekenhuis, waar alle specialisten op het eiland zich bevinden. Op de rest van de eilandengroep vind je 'dispensaires', waar huisartsen werken."
"Huisartsen moeten dus een eigen spoedgevallendienst onderhouden: ze krijgen te maken met letsels na verkeersongevallen, of kinderen met stuiptrekkingen. Dat zijn zaken waar ze vaak niet voor zijn opgeleid."
"Ook ik heb in een 'dispensaire' gewerkt en ben vaak geschrokken van de lokale toestanden." De ravage die cycloon Chido heeft aangericht, is volgen De Foer dus "een ramp bovenop een ramp".
Burgeroorlog?
De Foer vreest dat de situatie - die al uitzichtloos was - door het natuurgeweld nog erger zal worden. "Het is onhoudbaar om met zoveel mensen op zo'n klein eiland te wonen", zegt De Foer. "Er zijn te veel spanningen."
"Toen ik daar was en mensen vroeg hoe ze de situatie zagen evolueren, werd al snel naar een mogelijke burgeroorlog verwezen. Ze zijn daar zo woedend, omdat ze het gevoel hebben dat Macron (de Franse president, red.) niets doet om hen te helpen."
Frankrijk heeft nu extra hulp naar Mayotte gestuurd. Er zijn schepen en vliegtuigen met reddingswerkers en nieuwe voorraden onderweg, in de hoop de lokale bevolking te kunnen helpen.
"Door het tekort aan specialisten is het zeker een goed idee om extra artsen naar daar te sturen. Ik hoop ook dat Frankrijk nu meer aandacht aan de eilandengroep geeft, om samen oplossingen te zoeken en een burgeroorlog te voorkomen. Op die manier kan de cycloon toch een positief effect hebben", concludeert De Foer.
De straf van Sven Pichal, nieuwe NMBS-dienstverlening en cycloon op het eiland Mayotte
