Nadat parket geen straf eist voor Brusselse barman die verdacht wordt van 2 verkrachtingen: "Enorm veel vertrouwen in inschatting rechterlijke macht" 

Eind 2021 doken verschillende verhalen op over seksueel misbruik van jonge vrouwen in het uitgaansleven in Elsene. Er ontstond veel ophef toen bleek dat een barman van café Le Waff in Elsene 2 vrouwen verkracht zou hebben. 

Naar aanleiding van de feiten werd op sociale media de #BalanceTonBar-beweging opgericht en er waren ook verschillende betogingen. De zaak heeft deze week opnieuw veel discussie veroorzaakt, omdat het Brusselse parket geen straf eist voor de man omdat hij onder meer al "gelyncht" is op sociale media. Daar circuleren zijn naam, adres, foto's en oproepen om wraak te nemen. 

De beklaagde zelf heeft toegegeven dat hij seks had met de 2 betrokken vrouwen, maar ontkende tijdens de zitting dat het om verkrachting ging. Volgens het parket waren de vrouwen echter dronken en waren ze niet meer in staat om toestemming te geven. Daarom vraagt het parket wel een veroordeling, maar geen bestraffing. Het parket acht de feiten bewezen maar gaat akkoord met een opschorting van de uitspraak en stelt dat de beklaagde al voldoende werd gestraft op sociale media. Het is nu aan een rechter om te oordelen.

"Als we in een maatschappij leven waarin iedereen vindt dat we op het internet kunnen oproepen tot lynchpartijen, dan glijdt men helemaal af", zegt advocaat Walter Damen in De Zevende Dag. "Ik heb de indruk dat men dat in de magistratuur beu geraakt. Wat zij ook uitspreken, voor een bepaald gedeelte van de socialemediatrollen, zoals ik ze noem, zal het nooit genoeg zijn. Dan kan men net zo goed zeggen: schaf de rechterlijke macht af. En kan het volk beslissen op basis van geen kennis van het strafdossier." 

"Je zit hier zelfs met een slachtoffer dat vindt dat de man in deze omstandigheden al heel zwaar gestraft is", benadrukt Damen. Een opmerking waar Liesbet Stevens, professor seksueel strafrecht aan de KU Leuven, wel tegenin brengt dat er in deze zaak 2 slachtoffers waren.

"En dan zit je met die verschuiving in het seksueel strafrecht rond die onmogelijkheid van het geven van toestemming wanneer men in dronken toestand is. Er zijn heel veel componenten waar men beter eerst eens rustig over zou nadenken. Het bizarre is ook, men verzet zich - uiteraard en terecht - en zegt: je moet van andermans lichaam afblijven, maar tegelijk roept men zelf op tot geweld en lynchpartijen."   

Liesbet Stevens is het met Damen eens dat wat er op sociale media gebeurt onaanvaardbaar is. "Als we dat toelaten, keren we inderdaad terug naar een digitale vorm van de middeleeuwen, met een schandpaal en ongebreidelde wraak." 

Tegelijk volgt daar volgens Stevens ook uit dat je "niet zomaar rekening kan houden met wat daar (op sociale media) gebeurd is om de straf te bepalen en om in dit geval geen straf te eisen". "Een rechter moet de belangen van slachtoffer, dader en samenleving op een goede manier met elkaar proberen te verzoenen. Het is niet zo dat een slachtoffer het eindoordeel kan uitspreken. Het is aan de rechter om die afweging te maken. Je wil bij uitstek rond dit soort feiten toch ook een maatschappelijk signaal geven." 

"Ik hoop dat het parket een zeer grondige psychologische analyse van de man heeft laten maken en zich ook daar op baseert om opschorting van straf te vragen." 

Volgens Walter Damen zijn dit soort situaties wel duidelijk. "Het Openbaar Ministerie vordert de straf. Een rechter kan daar mee doen wat die wenst." 

Het signaal dan men nu vraagt, is een verkeerd signaal, vindt hij. "Ik kan heel goed begrijpen dat we hier een maatschappelijk debat over moeten voeren, maar ik vraag meer dan vriendelijk: stop met te discussiëren over zaken die we niet kennen."

"De rechterlijke macht neemt die zaken ter harte: zij spreken met daders, hier blijft het een juridische verkrachting in een situatie van dronkenschap. Dan zit je met de onmogelijkheid tot toestemming. Ik heb al genoeg 18 à 19-jarige jongeren gezien, ze zijn allebei dronken op een fuif, hebben seks en daarna komt er een klacht van verkrachting, terwijl ze zeggen dat ze niemand hebben willen verkrachten en dachten dat iedereen akkoord ging." 

Het debat rond verkrachting moet volgens Damen op een andere manier gevoerd worden. "Als iemand dronken is, mag niemand daar misbruik van maken. Dat is nog altijd niet doorgedrongen. Gebeurt het dan toch, is dat dan 1  keer gebeurd of zit er een seksuele problematiek achter? Is het een eenmalig feit, dan moet je ervoor zorgen dat die persoon niet de rest van zijn leven achtervolgd wordt met een strafregister. Voor de inschatting van die cocktail heb ik enorm veel vertrouwen in de rechterlijke macht. Daar tegenover staat nu het grote volk dat online iets leest en zich plotseling geroepen voelt om iemand te vierendelen."

Stevens vindt het dan weer gevaarlijk om "allerlei onderscheiden te maken tussen de ernst van verkrachtingen". "De effecten voor slachtoffers zijn wel degelijk heel ernstig. Als iemand gedronken heeft, heb je daar geen seks mee, dat zou absoluut de regel moeten zijn."