Het aandeel Franstaligen in de Vlaamse Rand neemt toe, maar het Nederlands blijft de dominante taal. Dat blijkt uit de derde Taalbarometer van de Vlaamse Rand. De onderzoekers registreerden ook een sterke toenemende diversiteit van gesproken talen: 104 verschillende talen, tegenover 87 in 2019 en 75 in 2014.
De Taalbarometer, de 3e intussen van de Vlaamse Rand, is een onderzoek van de VUB dat wordt uitgevoerd door het Brussels Informatie, Documentatie en Onderzoekscentrum (BRIO). Voor deze editie van de Taalbarometer analyseerden de onderzoekers de taalvaardigheden van 2.273 inwoners uit de 19 Randgemeenten.
Het aandeel Franstaligen blijft toenemen in de Vlaamse Rand. Meer dan de helft van de inwoners die Frans goed kent, heeft de taal van thuis uit meegekregen (54 procent tegenover 46 procent in 2019). Het aandeel Nederlandstaligen die met die taal is opgevoed, is licht gedaald (van 80 procent in 2019 naar 79 procent in 2024).
Nederlands blijft dominant, aantal gesproken talen stijgt fors
Het Nederlands blijft wel de dominante taal in de Rand. Nederlands wordt nog steeds door het meest aantal personen thuis gesproken, al daalt het wel percentage wel. 37,7 procent spreekt uitsluitend Nederlands thuis, tegenover 45 procent 5 jaar geleden. Dit wordt gecompenseerd door een groei van het aantal Randbewoners dat zowel Nederlands als het Frans als thuistaal heeft. Het aandeel inwoners dat thuis enkel Frans spreekt, stijgt ook licht, van 20 naar 23 procent.
Opvallend ook: het aantal gesproken talen in de Vlaamse Rand is gestegen van 75 in 2013 naar 104 in 2024. Engels wint verder terrein als communicatietaal, naast Nederlands en Frans. Andere talen die veel gesproken worden, zijn Duits en Spaans.
Grote verschillen tussen verschillende gemeenten
Het rapport benadrukt dat er binnen de Vlaamse Rand wel grote verschillen zijn. Zo zijn de gemeenten Asse, Grimbergen, Meise en Merchtem het meest Nederlandstalig, gevolg door Beersel, Dilbeek en Sint-Pieters-Leeuw, en de gemeenten uit de Druivenstreek (Hoeilaart, Overijse en Tervuren).
Wemmel, Zaventem en de faciliteitengemeenten scoren dan weer het laagst wat Nederlandstaligen betreft. In Kraainem en Wezembeek-Oppem bevinden zich de grootste groep inwoners die opgroeide in een eentalig Franstalig gezin, gevolgd door Drogenbos, Linkebeek en Sint-Genesius-Rode, waar net niet de helft van de inwoners het Frans als oorspronkelijke thuistaal had. 1 op de 5 inwoners uit Machelen, Vilvoorde, Wemmel en Zaventem groeide op in een gezin waar noch het Nederlands, noch het Frans werd gesproken.
"De Vlaamse Rand, een officieel Nederlandstalig gebied met taalfaciliteiten in 6 gemeenten, is sterk beïnvloed door verhuisbewegingen uit Brussel en een groeiende internationalisering. Ondanks deze trends blijft het Nederlands stevig verankerd in het dagelijks leven van de Randbewoners", zegt Mathis Saeys van de onderzoeksgroep BRIO van de VUB.
"De studie wijst echter ook op lichte dalingen in de kennis van zowel Nederlands als Frans, met een stijgende dominantie van Engels als aanvullende taal", zegt Mathis Saeys van de onderzoeksgroep BRIO. De studie roept beleidsmakers op "om verder in te zetten op de promotie van het Nederlands, terwijl tegelijkertijd ruimte wordt geboden voor een inclusieve benadering die de diversiteit erkent".